Чонон сүлд ба үндэсний оршихуй
2013-01-15 12:14
Хятадын зохиолч Зян Руний “Чонон сүлд” романы талаар бичсэн шүүмж-өгүүллийг маань уншсан олон уншигч тал нутгийн монгол чоно, монгол ахуй, монгол хүнийг магтан дуулсан,  цөлжилтийн аюулыг анхааруулан бичсэн гайхамшигт зохиолын үзэл санааг шүүмжиллээ хэмээн намайг ихэд буруутгажээ.

Мөн миний өгүүлсэн санааг дэмжсэн хүмүүс ч цөөнгүй байсан болно. Тэдгээр санал сэтгэгдэлүүдтэй, и:майлаар ирсэн цахим-зурвасуудтай уншиж танилцаад уг зохиолын талаар дахин санал бодлоо илэрхийлэх нь зөв юм байна, тэр тусмаа “Чонон сүлд” романд тусгагдсан үзэл санааны тухай дэлгэрүүлж өгүүлэх нь зөв юм байна гэж үзлээ.

Зян Рун “Чонон сүлд” романы өмнөтгөл хэсэгт монгол уншигчдад хандан өгүүлсэн бичвэртээн “Үзэмж төгөлдөр эрх чөлөөт байдлаа хадгалсаар байгаа Монгол Улсын их тал нутагт энэ номыг зориулав” хэмээн өгүүлсэн байсан. Хятад хэл дээр хэвлэгдсэн номынхоо дотор талын хавтсан дээр “Гарамгайгаараа гайхагдсан тал нутгийн чоно, хүн хоёрт болон урьд нь үзэсгэлэнт байдлаараа шагшигдан байсан Өвөрмонголын их талд энэ номыг зориулав” хэмээн бичсэн гэдгээ ч тэрээр крилл бичгээр хэвлэгдсэн номынхоо дурдсан бичвэрт ишлэн өгүүлсэн байдаг. Үнэхээр ч Зян Рун хятадын суурьшмал иргэншилд хавчигдан мөхөж буй тал нутгийн монгол ахуйд санаа тавьж явдаг гэдгээ романдаа нэлээдгүй тусгасан байдаг болно. Гэхдээ тэр нь монголчуудын хувь заяанд гэхээсээ илүүтэйгээр өөрийн хятад үндэстний хувь заяанд илүү их санаа зовж, шаналж явдаг сэтгэлээс нь урган гарсан болох нь “Чонон сүлд” романы гол үзэл санаанаас илтэд анзаарагддаг юм.

Зохиолч монголын тал нутагт 11 жил амьдарч, монгол ахуй, монгол сэтгэлгээ, монгол чононы тухай нэлээд их зүйлийг судлан байж энэхүү романаа бичсэн гэдгээ ч дурдсан байдаг. Түүнчлэн уг зохиол нь амьтан судлалын ном бус  уран зохиол гэдгийг ч зохиолч зориудаар тодруулан өгүүлсэн нь бий. Тиймээс миний бие “Чонон сүлд ба хонин сэтгэлгээ” хэмээх шүүмж-өгүүлэлдээ уг зохиолыг уран зохиол талаас нь анхааран харж уран зохиолын хувьд “Чонон сүлд” нь Д.Намдагийн “Хөгшин чоно ульсан нь” туужаас ур чадвар, зохиомж, туурвилзүйн хувьд илтэд муу зохиол гэж харьцуулан өгүүлсэн юм. “Өөрийн толгой дээр байгаа тэмээг хараагүй байж хүний толгой дээрх өвсийг харна” гэсэн ардын үг байдаг. Нэг ёсондоо “Хөгшин чоно ульсан нь” гэдэг үндэсний уран зохиолын сод туурвилаа мэдэхгүй байж, үнэлээгүй байж түүнээс ур чадвараар илэрхий дутуу гадаадын зохиолчийн зохиолд монголчууд маань нийтээрээ хошууран дагаж байгаад миний бие шүүмжлэлтэй хандсан юм. Энэ санаа минь одоо ч хэвээр байна, цаашид ч хэвээр байна гэдэгт огтхон ч эргэлзэхгүй байна. “Үзэгдээгүй гэдэг  байхгүй гэсэн үг биш” гэдэг үг байдаг. Тийм болохоор “Үнэлэгдээгүй байна гэдэг муу гэсэн үг биш” гэж энд зориуд онцлон өгүүлмээр байна. Мөн зарим уншигчид Зян Руний “Чонон сүлд” роман нь Хятадад ихээхэн хавчигдан гадуурхагдсан зохиол гэж өгүүлсэн байна билээ. Зян Рун романаа 2003 онд бичиж дуусган 2004 онд хятад хэл дээр анх хэвлүүлэн түүнээс хойш олон хэл дээр уг роман хэвлэгджээ. “Чонон сүлд” нь 2006 онд анх монгол хэлээр орчуулагдан монгол бичгээр Өвөрмонголд хэвлэгдэн 2007 оны эхин үеэс монгол уншигчдын хүртээл болжээ. Тэгэхлээр Зян Рун уг романыг бичээд элэг нэгтнүүддээ гадуурхагдсан гэдэг үг бол худал үг юм. Зян Рун “Чонон сүлд” романаараа олон ч шагнал хүртсэн. Одоо ч түүнийг өндрөөр үнэлсэн хэвээр байна.

Харин уг зохиолын талаарх сайн, муу шүүмж бол хаа сайгүй л гарч байна. Тэглээ гээд гадуурхагдаж байгаа хэрэг биш юм. Уран зохиолын шүүмж бол уран зохиолын ертөнцөд байх ёстой чухал үзэгдэл билээ. Харин хэлмэгдсэн тухай ярих юм бол “Хөгшин чоно ульсан нь” тууж аймшигтай хэлмэгдсэн зохиол юм. 1960- аад оны дунд үед бичигдсэн уг тууж нь 1980-аад оны дунд үеэр буюу бүхэл бүтэн хориод жилийн дараа уншигчдын хүртээл болно гэдэг үнэхээр сэтгэл шимшрүүлсэн хувь зохиол билээ. Жеймс Жойсын “Үлисс” роман ч ийм олон жил хаалттай байгаагүй юм. Уг зохиолын хэсгээс 1920 –оод оны дунд үеэс л гэхэд оросын уншигчид хэдийнээ уншин мэддэг болчихсон байсан билээ. Александр Солженицын “Гулаг олтриг” ч ийм олон жил хүн төрөлхтний билэг оюуны нүднээс халхлагдаж байгаагүй юм. Үүнийг юу гэхэв? Хэрвээ “Хөгшин чоно ульсан нь” тууж 1960-аад оны үед бичигдсэн даруйдаа хэвлэгдсэн байсан бол Монголын уран зохиолын сэтгэлгээний шинэтгэлд ямар их ахиц гарах байсан бол? Ингэж бодохоор туйлын харуусалтай байдаг юм. Чоно хэмээх хийморь цог нь бадарсан амьтны нууцлагдмал ертөнцийг дүрслэн өгүүлсэн Жек Лондоны “Цагаан соёот”, Чингиз Айтмотавын “Цаазын тавцан” гээд олон зохиол бий. Тэр дотроос Д.Намдагийн “Хөгшин чоно ульсан нь” туужийг давж гарсан сонгодог туурвилыг өнөө хэр би л хувьдаа олж үзээгүй байна. Гэвч тэрхүү суут туурвилыг туурвигчийн өлгий элгэн нутгийнх нь тэрхүү бүтээлийг нь өнөөдөр хүртэл сайн мэдэхгүй, тэрхүү туужтай нь эн зэрэгцүүлэн тавихад хүзүү, толгой илт дутах гадаадын зохиолчийн зохиолыг шагшин магтаж монгол зохиолчид ийм зохиол бичиж чадахгүй хэмээн басамжлан гутааж буйд үнэхээр хэлэх үг олдохгүй байна. Энэ бол үндэсний оюун санаан дахь “хэлмэгдүүлэлт” л юм даа. Харин Зян Рун “Чонон сүлд” романдаа монголчуудын өөрсдийнх үнэлдэггүй, бүдүүлэг харанхуйд тооцдог оюун санааны далд ертөнцийг нь, амьдрах чадварыг нь хятадын ард түмэн ашиглах ёстой шүү гэдгийг байн байн сануулсан байх юм. Дэн Сяо Пэний “Нээлттэй хаалганы бодлого”-оор богино хугацаанд эрчимтэй хөгжиж чадсан Хятад оронд өнөөдөр оюун санааны шинэ чиг баримжаа зайлшгүй хэрэгтэй болсон, олон жил тус улсын хөгжлийн бодлогыг тодорхойлж ирсэн коммунист үзэл санааных нь чиг баримжаа явцгүй болон мухардалд орсон гэдгийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр сүүлийн үед багагүй өгүүлэх болсон. Тиймээс Хятадын сэхээтнүүд улс орныхоо хувь заяанд анхаарлаа хандуулан ирээдүйн хятад үндэстэн оюун санааны ямар чиг баримжааг барьж оршин тогтнох вэ гэдэгт санал бодлоо уралдуулаад эхэлжээ.

Зохиолч Зян Рун ч энэ хандлагад анхаарлаа чиглүүлэн Хятадын уламжлалт Күнзийн номлолын сул талыг монголчуудын чоно мэт идэвхитэй амьдрах чадвараар нөхөн байж хүчирхэг улс хэвээр байна гэдэг үзэл санааг дэвшүүлсэн байна. Энэ бол “Чонон сүлд” романы амин чухал үзэл санаа юм. Тухайлбал, Чонон сүлд романд “Хэрвээ манай хятадууд өөрсдийн оюун санаан дахь Күнзийн суртлын ялзарсан хэсгийг тайрч хаяад тэрхүү орон зайд чонон сүлд хэмээх модны суулгацыг шилжүүлэн суулгаж, түүнийг Күнзийн аядуу үзэл, боловсрол, ном хэрхэн сурах зэрэг уламжлалтай сайтар уялдуулан, үндэсний зан чанарыг дахин буй болгож чадсан цагт сая манай хятад хөгжих найдлагатай байж мэдэх юм” хэмээн өгүүлсэн /420-р тал/ байдаг болно. Зарим хүмүүс “Чонон сүлд” романыг чонын тухай, тэр тусмаа тал нутгийн чоно хэмээх гайхамшигт амьтны хийморь цогийн тухай өгүүлсэн зохиол л гэж ойлгоод байх шиг байгаа юм. “Чонон сүлд” роман нь өнгөц харахад тал нутгийн чонын тухай, түүнийг тойрсон монгол ахуйн давтагдашгүй хэв маягийг өгүүлээд байгаа юм шиг хэрнээ агууламжийнхаа гүнд улс төрийн зорилготой маш нарийн өгүүлэмжүүдийг зохиолын баатруудын харилцан яриа, бодол санаа болгон нийтлэлжүүлэн тусгасан байдаг. Энэ талаар тодорхой болгох үүднээс зарим өгүүлэмжийг ишлэн тодруулсу.

“Хятад үндэстэн сүрэг чонын өрсөлдөөн дундах дэлхий дахинд байр сууриа эзлэе хэмээвээс тариачин үндэстний дундах хонин шинж, гэрийн тэжээвэр амьтны хэв шинжийг гээж, өөрийгөө хүчирхэг чоно болгон хувиргах хэрэгтэй” /466-р тал/

“Ийм олон хүн амтай, өргөн уудам газар нутагтай хятад улс давжаа жаахан япончуудад найман жил эзлүүлсэн гэж байгаа. Хэрвээ Зөвлөлт улс цэрэг гаргаж туслаагүй бол, Америк атомын бөмбөгөө тэдэн дээр хаяагүй бол дахин хэдэн жил дарлуулах байсныг бүү мэд дээ. Гэтэл нөгөө ялагдсан япончууд чинь хэдхэн жилийн хугацаанд эдийн засгийн хүчирхэг гүрэн болсон гэж дуулдсан. Далайн өчүүхэн чоно японы үндэстний зан чанар үнэхээр мундаг байгаа юм шүү” /498-р тал/

“Манай улс уг нь улс төрийн хувьд нэг улс хоёр систем гэдэг тогтолцоог хэрэгжүүлж байгаа атлаа хятад үндэстний ухамсарын гүнд янз бүрийн бүс нутгуудыг нэг хэв маягаар удирдах үзэл амь бөхтэй оршсоор байна” /580-р тал/

“Гэтэл японы зандалчид руу манай Хятад улс дайрч байсан удаа байхгүй. Харин ч эсрэгээр тэгтэл их тусалж байсан байхад манай хятад хүмүүсийг нүд цавчихгүй алж хядаж байсан биш үү?” /122-р тал/

“Ямар сайндаа л “Большевик намын түүх” зохиолын төгсгөлийн үгэнд “Даян дэлхийн коммунистууд өөрсдийн газар эх болсон ард түмнээс холдон хөндийрч болохгүй. Эс бөгөөс хэчнээн хүчирхэг нам байгаад ч хий агаар дахь дайсандаа няц боомлигдон  үхэх болно” гэсэн байдаг” /535-р тал/.

“Ленин хүн чоно хоёрын тэмцлийн тухай сонссоор өнө мөнх нойрсоход харь үндэстний чонон сүлд түүнийг Маркстай уулзуулахаар авч одсон байж болох биш үү?” /291-р тал/

Энэ мэт зохиогчийн улс орныхоо өнгөрсөн түүх, ирээдүйн  талаар санал бодлоо илэрхийлсэн улс төрийн агуулгатай өгүүлэмжүүд “Чонон сүлд” романд нэлээд их бий. Үүгээрээ Зян Рун нь монголчуудын хувь заяанд гэхээсээ илүүтэйгээр өөрийн эх орныхоо хувь заяанд хэрхэн санаа тавьж явдаг хүн бэ гэдгээ тодорхой харуулж байгаа билээ.

“Чонон сүлд” романы гүнд хадгалагдаж буй бас нэгэн чухал үзэл санаа бол  хятад хүн бол нүүдэлчин цусны угшилтай, тэрхүү цусандаа байгаа хэв шинжээ сэргээн шинэ төвшинд гаргаж өөрсдийн оюун санааны чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болгох ёстой гэсэн үзэл юм. Тиймээс Зян Рун эх орон нэгтнүүддээ хандан монголчууд нь зэрлэг бүдүүлэг түүхтэй, дайнч түрэмгий шинжтэй, соёл боловсрол муутай хүмүүс боловч хятадын түүхэнд төдийгүй хүн төрөлхтний түүхэнд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Тиймээс ирээдүйд монголчуудын тэрхүү гайхамшигт шинжийг бид үндэснийхээ эрх ашигт нийцүүлэн ашиглахын тулд монголчуудын ёс заншил, сэтгэлгээ, ахуй амьдралыг хамгаалж үлдээх ёстой юм. Хэрвээ өнөөдөр хятадууд өөрсдийнхөө нэгээхэн хэсэг болсон нүүдэлчдийн ахуйг үгүй хийчихвэл хожим бидэнд нөхөгдөшгүй гарз болно шүү гэдгийг номлон сургасан нь “Чонон сүлд” романд нь илэрхий тусгалаа олжээ. Жишээ дурдсу,
“Эртний хятад үндэстэн яагаад өөрийн үндэстний дотор нэгэн нүүдэлчин угшлыг үлдээж болоогүй юм бол доо? Өөрийн улсын хил хязгаарын дотор нүүдлийн мал аж ахуй эрхлэх хэсэг нутгийг үлдээгээд хятад үндэстний “Гусак” угшлыг буй болгосон болоосой” /193-р тал/

“Харин сул дорой зан араншинтай хятад үндэстэн энэхүү эрэлхэг зоригтой, дайчин давшингуй цусаар өөрийгөө сэлбэх хэрэгтэй” /241-р тал/

“Арай Тан улсын дунд хожуу үед хятадууд дотор газрынхаа чонон сүргийг алж устгачихаад үндэсний ухамсар зан чанарыг доройтуулчихсан хэрэг биш биз дээ?” /315-р тал/

“Түүхийн турш суурьшмал үндэстнүүд нүүдэлчтэй дайтаж байлдсаны эцэст эвлэрээд ураг барилдсаар ирсэн, бидний цус ч хольцтой байж таарна” /319-р тал/

“Хэдийгээр Чэнь Жэнь /романы гол баатар Ц.Б./-ийн элэнц эцэг жинхэнэ тариачин гаралтай хүн боловч өөрийнх нь цусанд нүүдэлчдийн цусны хольц шингээтэй болохыг тэр олж мэджээ” /364-р тал/

“Си Юй буюу баруун хязгаарт төрж, тухайн газрынхаа түрүг үндэстний зан сургаалын нөлөөнд автсан уянгын дуулалч маань /Ли Байг хэлж байна.Ц.Б./ эрх чөлөөт, омог бардам чонон цусныхаа оргилохыг хичнээн удаа мэдэрч байсан бол доо?” /467-р тал/

“Гэтэл бидний хэдэн азтай нөхөд монгол талын балар эртний нүүдлийн амьдралын сүүлнээс атган үлдсэнээр өрнөдийн хүчээ аван хөгжсөний нууц түлхүүрийг атгаж авсан байхыг хэн байг гэх билээ?” /330-р тал/

Зян Рун “Чонон сүлд” романдаа нүүдэлчдийн сэтгэлгээний онцлогийг, тэр тусмаа байгалиас заяагдмал тэмцэмтгий чанарыг нь тал нутгийн чонын амьдралтай холбон нээн үзүүлэхэд л гол анхаарлаа хандуулсан байдаг юм. Тэр нь эцсийн дүндээ Күнзийн номлолын сул талыг нөхөн хүчирхэг хятад үндэстний оюун санааг бүрдүүлэх ёстой гэсэн санаагаа бодит үйл хэрэг болгоход л чиглүүлж байгаа болно. Тиймээс Зян Рун монголчуудын дайчин чанараас хятад хүн барлаг зарц нь болоод ч бай хамаагүй суралцах хэрэгтэй. Дайнч байна гэдэг маш чухал юм. Зөвхөн бичиг соёл хөгжүүлээд хүчирхэг үндэстэн оршин тогтохгүй /222,223-р тал/ хэмээсэн үзэл санааг зохиолдоо сургамжилсан болно. Мөн тэрээр Өвөрмонголын тал нутгийн байгалийг хамгаалах нь Хятадын экологийн чухал асуудал юм шүү гэдгийг ч өгүүлсэн байдаг.

“Хэрвээ цагаан хэрмээс хойшхи умард зүгийн тал цөлжөөд Монголын элсэн говьтой хаяа хатгачихвал Бээжин хот юу болох билээ” /348-р тал/

“Бээжин хот талын морин цэргийн довтолгооныг ялан давж чаддаггүй юм чинь түүнээс хэдэн арван сая дахин хүчтэй “Шар түйрэнгийн аюулыг яахин торгоож чадах вэ?” /419-р тал/

“Өвөрмонголын тал нутаг бол уг чанартаа дотор газрын экологи амь амьдралын халхавч юм шүү дээ. Тийм болохоор Өвөрмонголыг экологийн онцгой бүс гэж зарлаад тэр чиглэлийн томоохон санхүүгийн татаас олгож, газар тариалан, аж үйлдвэр эрхлэн, дотор газраас хүмүүс шилжин суурьшихыг хатуу чанд хориглон, зөвхөн тусгай зөвшөөрлөөр зорчдог болох хэрэгтэй” /583-р тал/.

“Хятадын суурьшмал соёл хоёр гурван зуун жилийн хугацаанд манж үндэстнийг уусгаж чадсан бөгөөд тэдний уугуул нутаг болох зүүн гурван муж хар шороон хөрстэй байсан тул суурин соёл үндэслэх боломжтой байсан юм. Харин хятадын соёл тачир нимгэн хөрстэй Монголын талыг уусгачихвал жинхэнэ шар гамшиг гэж тэр болох байх шүү” /377-р тал/

Эдгээр өгүүлэмжүүдээс зохиолч нүүдэлчдийн соёлыг суурьшмал иргэншлээр үгүй болгож буй явдлыг шүүмжлэхээс илүүтэйгээр өөрийн улс, үндэстний эрх ашиг, экологийн асуудалд нэн тэргүүнд анхаарлаа хандуулж буй үзэл санаа нь цухалзаж байгааг анзаарч болох юм.


Үүнээс гадна “Чонон сүлд” романы  чандад нуугдан буй нэгэн чухал асуудал бол Хятадын түүхэнд цусан зам татуулан үлдсэн улаан хамгаалагчдын үеийн туслах малчдын дүр төрхийг эерэг байдлаар дүрслэн үзүүлсэн явдал юм. Энэ тухай “Чонон сүлд ба хонин сэтгэлгээ” шүүмж-өгүүлэлдээ дурдсан байгаа. Улаан хамгаалагчдын үед жирийн монгол малчин “Хятадын бодлого”-ыг шүүмжилнэ гэдэг бол тухайн үедээ бол байж боломгүй зүйл юм. Гэтэл тэр нь өнөө цагт “Чонон сүлд” романд уран зохиолын аргаар гоёчлогдон өгүүлэгдсэн явдал хэмээхэд хэтийдэхгүй гэдэгт итгэлтэй байна. Үүнийг миний хувьд өөрийн эх орондоо хязгааргүй хайртай Зян Рун зохиолч эх орныхоо түүхийн нэгэн бараан үеийг гэгээн сайхнаар хулдан өгүүлэхийг чухалчилсан гэж ойлгож байгаа юм. Учир нь “Чонон сүлд” романд 1960 -аад оны төгсгөл 1970-аад оны эхин үед Өвөрмонголын хөдөө нутагт болж буй үйл явдлуудыг дүрслэн үзүүлсэн байна. Тухайлбал, романд болж байгаа үйл явдлыг огноолон хөөхөд Барилгын цэргийн нэгтгэлээс тал нутгийн чоныг устгах үйл ажиллагаа хэрэгжсэний дараа жил мөн нохдын тоог цөөрүүлэх ажил хийгдсэн бөгөөд тэр явдлаас хойш дөрвөн жилийн дараа Билэг өвгөн нас барж түүнийг өөрийнх нь гэрээсээр чоно байж болохуйц газар хөдөөллүүлж байгаа юм. Билэг өвгөнийг нас барсны дараа нэлээдгүй цаг хугацааг элээсний эцэст зохиолын үйл явдлаар 1975 онд Өвөрмонголын үйлдвэрлэлийн Барилгын цэргийн нэгтгэлийг албан ёсоор татан буулгасан /576-р тал/ хэмээн өгүүлсэн байдаг. Эндээс хөөн үзэхэд зохиолын нэгэн баатар Билэг өвгөн дор хаяж 1974 онд нас барсан, үүнээс урагш дөрвөн жил гэхээр 1970 онд ноходын тоог цөөлсөн, 1969 онд чонон сүргийг хомроглон устгасан, илгээлтийн эзэн туслах малчид 1969 оноос өмнөх жилүүдэд малчдын хотонд очин амьдарч байжээ гэсэн бүдүүвч зураг харагдаж байгаа болно. Тэгтэл улаан хамгаалагчдын аюул 1966-1969 онуудад гол хөнөөлөө тарьсан байдаг юм. Тэгэхлээр зохиолч туслах малчдын малчидтай харилцан найрсаг, ойр дотно амьдарч байсан хэмээн дүрслэн өгүүлсэн тэрхүү цаг үеийг яавч тохиолдлоор сонгоогүй гэсэн ойлголт өөрийн эрхгүй төрж байгаа болно. Хэрэг дээрээ тэгтэл “Улаан хамгаалагчдын үе”-ийн туслах малчдын нийтлэг байдал ямархуу янзтай байсныг ном зохиолуудад хэрхэн дүрсэлсэн үзүүлсэн байдаг билээ дээ. Тэрчлэн Зян Рун монголчуудын сул талуудыг ч өөрийн ажиглалтаар “Чонон сүлд” романдаа цөөнгүй дурдсан байдаг юм. Энэ тухай өгүүлэхдээ тэрбээр зохиолд гарч буй монгол баатруудын үг яриа, бодол санаа болгон өгүүлсэн байдаг билээ. Тухайлбал,
“Чонын дайтах аргаас суралцаж болох боловч тэдний хамтач сэтгэлийг сурна гэдэг амаргүй. Манай монголчууд энэ тал дээр тун бүтэлгүй улс даа” /271-р тал/

“Манай монголчууд соёлын хувьд хоцрогдоод Монголын нууц товчооноос өөр нөлөө бүхий ном байхгүй байгаа нь л хамгийн эмгэнэлтэй хэрэг дээ” /119-р тал/ гэх мэтээр монголчуудыг эв нэгдэлгүй, ном соёлын хувьд харанхуй хүмүүс хэмээн өгүүлсэн байдаг билээ. Гэтэл монголчууд маань төрт ёсны ямар аугаа түүхтэй, бичиг соёлын ямар их нандин өвтэй ард түмэн билээ дээ.Тэр атугай монголчууд адууг сүлд болгон залсныг ч “Монгол морь гэдэг талын хүн, чоно хоёрын хамтран сургасан “шавь” юм. Тэгэхээр багш нь юу боллоо гэж өөрийн шавийг сүлдээ болгон дээдлэх билээ” /420-р тал/ хэмээн тохуурхангуй өгүүлсэн байдаг болно. Төрийн сүлдэндээ адуугаа залчихаад байгаа бид чинь тэгэхлээр Зян Руний өгүүлж байгаагаар өөрсдийнхөө “шавь”-ийг тахин шүтэж “тэнэгтсэн” хүмүүс болон таарч байгаа юм.

Дээр дурдагдсан ишлэлүүдээс “Хятадын зохиолч Зян Рун нь “Чонон сүлд” романдаа өөрийн эх орныхоо хувь заяанд санаа тавин улс үндэстнийхээ ирээдүйн төлөө хүчирхэг оюун санааны оршихуйг шинээр бүтээх ёстой, тэгэхдээ нүүдэлчдийн амьдралын гүнд нуугдан буй сэтгэлгээг ашиглан хонь мэт ноомой байдлаа чоно мэт хүчирхэг болгон төлөвшүүлэх ёстой гэсэн үзэл санааг дэвшүүлсэн гэдэг нь илтэд анзаарагдах байх аа гэж найдаж байна. Мөн түүнчлэн хүн төрөлхтөнд аюул гамшиг тарсан атомын бөмбөгийн хөнөөлийг ч өөрийн улс үндэстэнд тусаа өгсөн гэж зоригтойгоор хэлж чадаж байгаа нь түүний Хятад эх орныхоо төлөө гэсэн амин халуун сэтгэлийнх нь илэрхийлэл болж байна гэдгийг анзаарч байгаа байх аа гэж итгэж байна. Гэтэл монголчууд бид дэлхийн хүчирхэг гүрний зохиолчийн үнэлэн үзэж буй, үндэснийхээ оюун санааны эд, эс болгон байршуулах ёстой хэмээн номлож буй нүүдэлчин ахуй, нүүдэлчин соёл иргэншлээ, нүүдэлчин сэтгэлгээгээ хэрхэн үздэг билээ. Өнөөдөр монголчууд бид харийн хэл, соёл, ахуйг үндэснийхээ хэл, соёл, ахуйгаас үргэлжид дээгүүр тавьж байгаа нь олон зүйл дээр ажиглагдаж байгаа. Тэрчлэн Монгол орон нь дэлхийн хөгжилтэй улс гүрнүүдтэй эн зэрэгцэн хөгжихийн тулд тодорхой шинэтгэл, өөрчлөлтийг хийх нь зүйн хэрэг хэдий ч, тэрхүү шинэтгэл, өөрчлөлт нь үндэсний уламжлалтайгаа салшгүй холбоотой хийгдэх ёстой гэдгийг орхигдуулж байгаа хэмээн үзэхэд ч хилсдэхгүй.

Эцэст нь нэмэн өгүүлэхэд Зян Руний “Чонон сүлд” хэмээх дэлхий дахинд үнэлэгдсэн зохиолоос Д.Намдагийн “Хөгшин чоно ульсан нь” хэмээх хүн болгон төдийлөн мэдэхгүй зохиолыг илүүд үзэн өргөмжиллөө, гадаадын юм бүхнийг үгүйсгэдэг үхэр монгол зангаа монголчууд татах хэрэгтэй, монголчууд Зян Рун шиг алдартай зохиол бичих нь яасан юм гэсэн шүүмжлэлийг олон хүн өгүүлсэн байсан. Тэдгээр хүмүүст хандан аливаа зохиолын сайн, мууг  олон хүн уншсанаар нь хэмждэггүй юм, мөн сайн зохиолын үнэ цэнийг ойлгоход уншигчдаас ч бас чадвар шаарддаг юм гэдгийг сануулахад илүүдэхгүй болов уу гэж үзэж байна.  Түүнлэн зохиолч Зян Руний өөрийн эх орныхоо хувь заяанд л санаа тавьж бичсэн, монгол, хятад хүмүүс цус нь холилдсон угшил нэгтэй хүмүүс юм гэж өгүүлсэн “Чонон сүлд” романыг монголчууд олноороо шүтэн биширч, зөвхөн чонын тухай, монгол ахуйн тухай магтан дууллаа хэмээн нэг талаас нь “сохроор” харж буй түгээмэл хандлага нь үндэсний оршихуйн цөм болсон үндэсний үзэл санаа, үндэсний оюун санааны чадамжид ядуурал үүсэн хоосрол бий болжээ гэсэн ойлголтыг улам л гүнзгийрүүлэн өгч байгаа билээ.  Монголчуудын үндэсний оршихуйн гайхамшигт чанар бол тал нутгийн чонон сүргээ даган дуурайхад биш түүнээс ч аугаа монгол хүний байгал ертөнцийн зүй тогтолыг сударлан уншдаг цөлх ухаанд оршин байдаг шүү гэдгийг нэрт зохиолч Д.Намдаг бидэнд  “Хөгшин чоно ульсан нь” тууждаа өгүүлэн үлдээжээ. Гэтэл монголчууд маань тэр бүхнийг нь ухан ойлгож чадаагүй байж монголчуудын ахуй амьдрал, хэв ёсыг өнгөцхөн зохиомжлон дүрсэлсэн, монгол хүний өнгөтэй өөдтэй бүхэн нь чоно хэмээгч араатнаа даган дуурайж суралцсан байдагт оршдог хэмээн томьёолсон, улс төржсөн явцуу сэтгэлгээгээр хайрцаглан сургамжилсан “Чонон сүлд” хэмээгч усан романыг даяараа бишрэн шүтэж байгаа нь ойлгоход бэрх зүйл болон хувирчихаад байгаа билээ.
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдэлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл байхгүй байна

  • Монгол
    Буянзаяа гэдэг энэ хүн их ээдрээтэй хятад маягаар сэтгэхийн. Заавал энэ зохиолыг буруу өнцгөөс харуулах гээд зүтгээд байхын. Хятад хүн монгол хүнийг эерэг бодитой байдлаар бичсэнд бараг хорсоод байгаа юмуу гэж бодохоор л юм бна хэ хэ....
    2015 оны 01 сарын 07 | Хариулах
  • Хасар
    Авах гээхийн ухаанаар ханадана гэж байдаг даа.Доор байгаа улсууд энэ Буянзаяа шиг сайн шүүмжилж чадахгүй ю бол эсрэгцүүлээд нэг Чонон сүлд шүтээнийхээ талаар магтаал бичихгүй юм байх даа хэхэ.Үндэслэлтэй шүүмжлэл.Шүүмжийг ойлгоход бас уншигчаас чадвар шаардана л даа.Санал нэг байна энэ хүнтэй.
    2014 оны 05 сарын 22 | Хариулах
  • tsog
    hujaag uzdeggui ch gesen sain zohiol. ene zohiol olon hunees sain unelgee avsan ni delhii niiteer ecologiin asuudliig ni iluu uzsenees l bolj bgaa gej oilgodog. bas nemj helehed ene zohiol ni Mongolchuudiin zan uil soyoliin talaar delhiid taniulahad ih huvi nemertei gej bodoj bna . Hervee neg Mongol eniig bichsen bol Buyanzayagiin shuumj oor baih baisan bolov uu . Hogshin chono ulisan ni zohiol bol tuhain ueiin zohiolchdoosoo l iluu bichsenees surhii yum algabaisan daa. uran zohioliin shinj mayag ni l jool iluu baij boloh bh . Mongol hun zohiogooguid ni bich haramsaj bna. surhii bsan yum bol manaihnaas iim yum bichih ni yasiin be gej togsgoyo
    2014 оны 01 сарын 27 | Хариулах
  • уншигч
    Чонон сүлдийг унших эхлэхдээ сайхан зохиол байна гэж бодож байтал дуусахаараа нэг бишээ ёстой дотор хүний ухаанаар дуусгасан гэж би боддог. Одоо Монголын тал нутгийг, Монгол хүнийг хараагаад байгаа юм уу хаашаа юм. зарим талдаа Буянзаяа үнэн л юм бичсэн гэж бодогдож байна даа. маш анхааралтай унших хэрэгтэй байх оо
    2014 оны 01 сарын 21 | Хариулах
  • мина
    маш гоё ном. монгол хүн болж төрсөндөө үнэхээр их бахархаж байна. уншаагүй хүмүүс заавал олж уншаарай ...
    2013 оны 07 сарын 20 | Хариулах
  • *****
    hogshin chono ulisn ni gj ter nomig olj unshmaar bna gaduur bga bolu?
    2013 оны 06 сарын 19 | Хариулах
  • нацист монгол
    би х уж аа нарын толгой дээр шээнэ за. пизданууд.
    2013 оны 06 сарын 10 | Хариулах
  • нацист монгол
    сармагчингууд монгол улсад байх ёсгүй. ***** гөлөгнүүд бүгд үхэж далд орох өлзийтэй ерөөлийг дэвшүүлье.
    2013 оны 06 сарын 10 | Хариулах
  • зочин
    хүнийг янз бүрийн үгээр хэлхэсээ өмнө юу хэлээд байгааг нь ойлгож сурмаар юм. юу юуны тухамд хүрэлгүй л ***** ерөөл урсгаад унах юм. тэр хүмүүс ер нь өөрсдийнхөө хэлж яриж байгааг ойлгодог юм болов уу гэж бодох юм заримдаа. залуучууд бид нарт нэгийг бодогдуулахаар л зүйл бичиж, энэ хүн тодорхой үндэслэлтэй шүүмжилжээ, харин энэ хүнийг шүүмжлэх үндэслэлийг үлдээсэн сэтгэгдлүүдээс тодорхой олж харсангүй. бас 2 үндэстэний цус холилдсон гэдэг бол үнэн ш дээ ер нь.
    2013 оны 05 сарын 12 | Хариулах
  • romeo
    hytad hun mash aimshigtai dotor sanaatai bdg gesn tm blhr tanii bichsen zuils unenii huwitai ch bj blno.bs magadgui zaawalchgui en nomiig ingej shuumjilj bgaa n mgl hunii tsusand bdg hytad undestniig uzen ydah setgelees ch bj blno.thde zyn runii hodolmoriig uneleh heregtei, ta iimhen oilgomjgui budeg badaghan boginohon ugen dr suurilsan shuumjlel bicheed yaahaw de.thde tanid bayrlalaa setgel zurheniihee ugaas eleg negtnuuddee zoriulj iim shuumjlel bichsend.
    2013 оны 04 сарын 07 | Хариулах
  • romeo
    hytad hun mash aimshigtai dotor sanaatai bdg gesn tm blhr tanii bichsen zuils unenii huwitai ch bj blno.bs magadgui zaawalchgui en nomiig ingej shuumjilj bgaa n mgl hunii tsusand bdg hytad undestniig uzen ydah setgelees ch bj blno.thde zyn runii hodolmoriig uneleh heregtei, ta iimhen oilgomjgui budeg badaghan boginohon ugen dr suurilsan shuumjlel bicheed yaahaw de.thde tanid bayrlalaa setgel zurheniihee ugaas eleg negtnuuddee zoriulj iim shuumjlel bichsend.
    2013 оны 04 сарын 07 | Хариулах
  • зочин
    хятад сэтгэлгээтэй хүн л ойлгох байх би л ойлгоогүй өмөөрч байгаа хүмүүс хятад хүмүүс байх яасанч олон ***** хурлийзтай болчихоов дээ миний монгол
    2013 оны 04 сарын 01 | Хариулах
  • uuduu
    d.namdag guain "hugshun chono ulisan n" roman bol hun chono 2n amidrald yaj shunaj baigaag haruulsan mgl-n shileever zohiol ym. ts.buyanzayad bayrlalaa.araas n dahij ingej tailbar heleh baisiim
    2013 оны 03 сарын 18 | Хариулах
  • moon
    Neg tald 100 hubi yum gej bhgui shdee avah yumaa av hayah yumiig n hay tgd l boloo
    2013 оны 02 сарын 28 | Хариулах
  • ene zohiol nadad l lav ogt taalagdaagui ee humuus yund ni tegj tuilshraad bgaan zohiol bichleg nairuulga ntr mash muu l sanagdsan
    2013 оны 02 сарын 27 | Хариулах
  • ene hujaagiin nomiig mash ih anhaaraltai sudalj unshih heregtei.mongoliig uusgah gesen sanaanii ilrel ch baij bolono.
    2013 оны 02 сарын 22 | Хариулах
  • ene hujaagiin nomiig mash ih anhaaraltai sudalj unshih heregtei.mongoliig uusgah gesen sanaanii ilrel ch baij bolono.
    2013 оны 02 сарын 22 | Хариулах
  • mongol
    tegeed yag yug hudlaa bizsen bn aa.aan.manai mongol busad ard tumentei adilhan saintai muutai ard tumen.minii bodloor haranhui buduuleg bsan n unen.tegeed zagaan zaasaar garaa arzdag bsan bol chinges bhgui l bsan.heden zuun myangan humuus ene nomiig unshsan humuus bugd mangar bolz bn uu.
    2013 оны 01 сарын 28 | Хариулах
  • ice
    айлаас ирхээр авдараа ухаа гэж байна
    2013 оны 01 сарын 27 | Хариулах
  • дор сэтгэгдэл бичигчид
    Дэлхий монголоор дутахгүй ч монгол монголоороо дутна аа.
    2013 оны 01 сарын 25 | Хариулах
  • Эрлийз, хурлийзууд үхлээ юу? хэ хэ. Илгээлтийн эзэд гэчихжээ, улаан хамгаалагчдын үед баланцагынх нь илгээлтийн эзэд байхав дээ хэ хэ.
    2013 оны 01 сарын 25 | Хариулах
  • Монгол
    Энэ шүүмж бичсэн хүнд талархаж байна. Үнэхээр бид 1 өнцөгөөс биш олон талаас нь харах хэрэгтэй шүү дээ. Зүгээр нэг ***** бидний талаар магтаад унав гэж дээ. Дотор хүний санааг ойлгохгүй сохроор харна гэдэг аюул шүү Монголчуудаа
    2013 оны 01 сарын 24 | Хариулах
  • Хачин хачин сэтгэгдэл бичээд байгаа хүмүүс бол сэтгэцийн өвчтэй, оюун санааны хувьд согогтой байдаг гэж Баабар бичсэн байсан. Үнэн байхоо. Хүний өмнөөс эгцхэн харж байгаад ганц үг хэлж чадахгүй нөхдүүд коммент бичиж таашаалаа хангадаг гэсэн. Үнэхээр санаа зовоод байгаа бол нэрээ тавиад хэн гэдгээ тодорхой болгоод дурын сайт дээрээ тавих хэрэгтэй байхоо. Коммент уншаад байхад энэ хүний юмыг гарах болгонд нь уншиж үзэн ядалтаа илэрхийлдэг хүмүүс байдаг юм шиг байна. Тэгчихсэн байна, ингэчихсэн байна гээд бүр нэгбүрчлэн хэлэх юм. Ингэж уншуулж чадаж байгаа нь сайн л байна гэсэн үг юм даа. Баяр хүргэе. Юу ч битгий тоо, үндэсний үзэл монголд хэрэгтэй шүү.
    2013 оны 01 сарын 24 | Хариулах
  • Энд зарим нэг гарууд үхэх нь ээ,уншсан номынхоо тухай хэн ч ямар ч шүүмж бичиж болно. Үзэл бодлоо илэрхийлэх нь хүний эрхийн асуудал. Хятад, монгол хоёрыг нэг үндэстэн гээд бичсэн зүйлийг нь илрүүллээ гээд урд зүгийн угшилтай нөхдүүд үхэх гэж байна л даа. Энэ шүүмжийг бичсэний төлөө жинхэнэ монгол хүн хэзээ ч энэ залууг үзэн ядахгүй. Үзэн ядаж буй хүмүүс тодорхой байна л даа.
    2013 оны 01 сарын 23 | Хариулах
  • Зочин
    Хятадын соёлын хувьсгалын улаан хамгаалагчид, илгээлтийн эзэд хоёроо ялгахгүй байж ийм бичиж хүмүүсийн тархи угаахаа боль. Улаан хамгаалагчид гэдэг нь жинхэнэ Маогийн үзэлд толгой нь эргэсэн залуу люмпенгүүд, харин илгээлтийн эзэд гэдэг нь тухайн үедээ улс төрийн хувьд хэлмэгдсэн, аав ээж нь энэ талын асуудалтай хүмүүсийн хүүхдүүд байсан гэдэг нь Чонон сүлд роман дээр тэнэг хүн уншихад ойлгохоор тод томруун бичигдсэн байгаа. Энэ мантгар залуу энэ номыг уншаагүй энд тэндээс нь өөлж бичээд байх юм.
    2013 оны 01 сарын 23 | Хариулах
  • Би Монгол хүн
    Жинхэнэ үндэсрхэг үзлийг эндээс мэдэрлээ би.... маш сайхан ухаарал түрүүлэхээр сайн бичжээ. Танд баярлалаа Дахин энэ мэт олон сайхан нийтлэлүүдийг бичнэ хэмээн өөрийн зүгээс болон бусад уншигчдынхаа өмнөөс талархаж байна.
    2013 оны 01 сарын 23 | Хариулах
  • зүрх судас
    Судасны хатуурлыг эрүүлжүүлэх бүтээгдэхүүн борлуулж байна. Тус бүтээгдэхүүнийг хэрэглэснээр цусаа шингэлж холестриныг бууруулахаас гадна: - Тархины судасны хатуурал, - Зүрхний титэм судасны хатуурал, - Бөөрийг тэжээх судасны хатуурал, - Хуян ба даралт, - Хөлийн судасны хатуурал болон өргөсөх /варикоз/ зэрэг эмгэгүүдээс эрүүжүүлэх боломжтой. Бүтээгдэхүүнтэй холбоотой болон Цусны эргэлтийн тогтолцооны талаарх эрүүл мэндийн зөвлөгөө үнэ төлбөргүй 96665038
    2013 оны 01 сарын 22 | Хариулах
  • зүрх судас
    Судасны хатуурлыг эрүүлжүүлэх бүтээгдэхүүн борлуулж байна. Тус бүтээгдэхүүнийг хэрэглэснээр цусаа шингэлж холестриныг бууруулахаас гадна: - Тархины судасны хатуурал, - Зүрхний титэм судасны хатуурал, - Бөөрийг тэжээх судасны хатуурал, - Хуян ба даралт, - Хөлийн судасны хатуурал болон өргөсөх /варикоз/ зэрэг эмгэгүүдээс эрүүжүүлэх боломжтой. Бүтээгдэхүүнтэй холбоотой болон Цусны эргэлтийн тогтолцооны талаарх эрүүл мэндийн зөвлөгөө үнэ төлбөргүй 96665038
    2013 оны 01 сарын 22 | Хариулах
  • Зочин
    Социализмын үеийн Монцамэгийн улс төрийн тоймч шиг юм бичжээ.
    2013 оны 01 сарын 22 | Хариулах
  • Goliig n olood sanaag n medchihsenii tuloo muusain erliizuud uhehnee. амжилт
    2013 оны 01 сарын 22 | Хариулах
  • Зочин
    Монголд Чонон сүлдийг ганц уншаагүй хүмүүс гэвэл манай зохиолчид л байх. 100 зохиолчийн дунд ганц хоёр байгаа болов уу гэдэг дээр би мөрий тавихад ч бэлэн байна. Харин тэр ганц хоёр дутуу хагас уншсан нөхдийн нэг нь яах аргагүй Буянзаяа болж таарлаа. Түрүүчийн шүүмжээ бичихдээ Буянзаяа өөрөө уншаагүй, сургаар сонссон ганц хоёр факт баримт оруулчихсан байсан. Харин энэ удаа бас ч гэж хүн юм болохоор хэдэн зүйл сөхөж харжээ. Гэхдээ хамгийн харамсалтай нь түүний толгойд социализмын үеийн үзэл суртлын халдвар үндэс бөхтэй үлдсэн нь илт байна. Манай зохиолч нарын эмгэнэлтэй дүр төрхийн нийтлэг илэрхийлэл гэх юм уу даа. Жаахан гадаад хэл сур, соёл боловсролоо дээшлүүл. Өөрийн ганц уншсан байж мэдэх Хөгшин чоно ульсан зохиолоос өөрийг уншиж үз. Тийм л амархан энгийн зохиол юм бол Чонон сүлдийг давсан ганц ч гэсэн зохиол биччих. Түүнийгээ ядаж орос, хятад хэл рүү хөрвүүлчих. Түүнээс биш дэлхийн 110 онд 40 гаруй үндэстний хэлээр хэвлэгдсэн том зохиолыг шүүмжилж, айхтар нэр төртэй болно гэдэг юу л бол доо. Балмад явдлаар баатар болдоггүй юм шүү.
    2013 оны 01 сарын 21 | Хариулах
  • Ц. Буянзаяа чиний ингэж бичиж байгаа чинь их сайхан сэтгэгдэл төрүүлж байна. Номын дэлгүүрт хүмүүс энэ зохиолыг ёстой сонирхолтой ном гэж үнэлээд авах гээд явж байгаатай их тааралдсан. Ялангуяа төлөвшөөгүй юмны учир зүйг ойлгож ухаараах насандаа хүрээгүй ахлах ангийн хүүхдүүд их байсанд их санаа зовж басан шүү.
    2013 оны 01 сарын 21 | Хариулах
  • хосоо
    Шүүмж өгүүллийн хэмжээнд хараахан хүрээгүй боловч эрэлхийлэл хийсэн чинь сайн байна даа. Онолын мэдлэг бас хэрэгтэй.
    2013 оны 01 сарын 17 | Хариулах
  • Zochin
    Эрхэм анд та аргагүй л тэнгэрлэг, Монгол хүний ухаанаар сэтгэлд хүртэл сайхан бичжээ. Мөнх тэнгэр ивээж, улам олон сайхан бүтээл туурвих болтугай.
    2013 оны 01 сарын 17 | Хариулах
  • Өөрийнхөө үнэ цэнэтэй юмыг хараагүй байж хүний шалихгүй юм харж сүйд боллоо л гэсэн байна.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • Өөртөө байгаа тэмээ шиг том юмыг харрагүй байж хүнд байгаа өвс шиг жижигхэн юмыг харлаа гэсэн л санаа гаргасан байна. Манайхан энэ ардын үгнийхээ аугаа талыг, юмыг нэг талаас нь хардаггүй, олон асуудал хөндсөн зүйлийг ойлгох хэрэгтэй.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • bek
    “Өөрийн толгой дээр байгаа тэмээг хараагүй байж хүний толгой дээрх өвсийг харна” гэсэн ардын үг байдаг. Нэг ёсондоо “Хөгшин чоно ульсан нь” гэдэг үндэсний уран зохиолын сод туурвилаа мэдэхгүй байж, үнэлээгүй байж түүнээс ур чадвараар илэрхий дутуу гадаадын зохиолчийн зохиолд монголчууд маань нийтээрээ хошууран дагаж байгаад миний бие шүүмжлэлтэй хандсан юм. ENE YAG YU VEE.YMAR SANAA GARGAH GEJ YMAR ZUIRLEL AVAAD BGAAN BEE.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • lem vgygg
    ЗОХИОЛЧ ЗЯН ИХ ЛУТ САНАА ДЭВШҮҮЛСЭН ЭНЭ ЗОХИОЛООР. ЯГ НАРИЙНДАА ХЯТАД МОНГОЛ 2 ҮНДЭСТЭН НЭГ ЭНГНИЙХЭЭ СУЛ ТАЛЫГ НӨХӨӨД НЭГДВЭЛ ДИЙЛДЭХГҮЙ ҮНДЭСТЭН БОЛНО ДОО Л ГЭЖ УРИАСАН ХҮН. ХЯТАД МОНГОЛ 2 БОЛ АРГА БИЛИГ ГЭДЭГ ШИГ НЭГДЭХ ЁСТОЙ ГЭСЭН САНАА. ҮҮНИЙГ ОЙЛГОХГҮЙ БОЛ ЮУ Ч ГЭХЭВ ДЭЭ.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • судлаач
    Асуудал дэвшүүлсэн шүүмж-өгүүлэл гэдэг их чухал төрөл зүйл утга зохиолын болон сэтгүүлзүйн салбарт харагдахаа больчихсон байсан юм. Нийгэмд олон нийтийн анхаарлыг татаж буй зүйлүүдийг сонгон авч сайн, муу талуудыг нь гаргаж тавьдаг онцлогтой юм. Нийгмийн сэтгэлгээний хандлагад зөв орчин үүсгэдэг татлтай гэж үздэг. Буянзаяа энэ төрөл зүйлээр бичиж байгаа нь сайшаалтай хэрэг.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • судлаач
    Асуудал дэвшүүлсэн шүүмж-өгүүлэл гэдэг их чухал төрөл зүйл утга зохиолын болон сэтгүүлзүйн салбарт харагдахаа больчихсон байсан юм. Нийгэмд олон нийтийн анхаарлыг татаж буй зүйлүүдийг сонгон авч сайн, муу талуудыг нь гаргаж тавьдаг онцлогтой юм. Нийгмийн сэтгэлгээний хандлагад зөв орчин үүсгэдэг татлтай гэж үздэг. Буянзаяа энэ төрөл зүйлээр бичиж байгаа нь сайшаалтай хэрэг.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • судлаач
    Асуудал дэвшүүлсэн шүүмж-өгүүлэл гэдэг их чухал төрөл зүйл утга зохиолын болон сэтгүүлзүйн салбарт харагдахаа больчихсон байсан юм. Нийгэмд олон нийтийн анхаарлыг татаж буй зүйлүүдийг сонгон авч сайн, муу талуудыг нь гаргаж тавьдаг онцлогтой юм. Нийгмийн сэтгэлгээний хандлагад зөв орчин үүсгэдэг татлтай гэж үздэг. Буянзаяа энэ төрөл зүйлээр бичиж байгаа нь сайшаалтай хэрэг.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • Yum bolgoniig haraar bodoj, hardsaar baigaad ene togoondoo uldleedee Mongolchuud mini. Hel sur, gadagshaa gar, yum uz. Delhii Mongoloor dutahguishdee. Tiim baital bid nar uursdiiguu tengeriin ard tumen meteer bodsoor muhuj duuslaa. Buyanzaya uran zohioliin shuumj bichmeer biaval uran zohioliin l shuumjee bich. Uls turiin hardalt bichmeer baival teriigee tusd ni bich. Yu ni medegdehgui holion bantan bichchiheed teriigee shuumj geed baih yum. Yamar ch objectivity baihgui. Zvgeer conspiracy theory-d itgechihsen neg nuhur
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • монгол
    Шүүмжлэхээс дэмжиж байгаа нь олон шүү.Амжилт
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • Танил
    хэсэг бүлэг хүмүүст л хандаж хэлж байна л даа
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • Зочин
    Маш олон хүн энэ бүтээлийн агуулгыг буруу ойлгосноо мэдсэн гэдэг би итгэлтэй байна. Аливаа зүйлийг эх сурвалж талаас хархаж сурьяа
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • Монголын талын агуу ухаантай чонын амьдралыг их бодитой харуулсан байсан. Бусдыг нь хаяаад Энэ талаас харж уншилдаа хүмүүсээ тэгээд л болоо
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • зочин
    Би анх Д.Намдагийн Хөгшин чоно ульсан нь зохиолыг дуу хөгжмийн багшаараа уншуулж сонсоод номонд дуртай болж билээ. үнэхээх гайхалтай зохиол.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • Bataa
    Энэ улам нэмэгдээд байгаа хар масс даанч ойлгохгүйл дээ. Яс юман дээр гүйцэд уншаагүй л байгаа. Илт хужаагийн үзэл суртал байхад...
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • Өө тийм үү? хужаа юм уу, алдаг юм байна. Тэгвэл нөгөө олимпийн аварга Н.Түвшинбаяр чинь хужаа юм байна шүү дээ.Энэ хоёр чинь төрсөн ах, дүүсийн хүүхдүүд байхгүй юу.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • hujaa sda icheesei
    eniig bichsen Buyanzayaa chini ooroo hyatadyn hurliiz baij hezee neeh mongold hairtai bolchoovee. Sogtohooroo bi Wan ovogton, hyatad ch gesen yazguurtan gej eliirdeg hujaa shdee, icheesei
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • туйлширч болохгүй ээ залуусаа
    аливаа зүйлд авах гээхийн ухаанаар хандах хэрэгтэй. Энэ номонд мэдээж хэрэг авах зүйл их байгаа. Мөн ухаарах ч зүйл бий. Монголцууд бид чинь гадаад улсын ололттой зүйлийг ашиглаж, өөрсдийн дайчин чанараар хийж бүтээх хэрэгтэй болвуу гэж гэж мунхаглаглаж баймой.
    2013 оны 01 сарын 16 | Хариулах
  • mn
    Sanal neg bna oo. Dotor hunii sanaagaar bichsen zohioldoo. Dotood sanaa ni il bish. Naanaa hudlaa magtaad bga yum shig.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • bi chonon suldig ehled orhison unende sonirhol tatagui humus yunda hoshurad bgag oilgohgui l bn ene shuumjig olon hun uhshasai
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • тоорой
    Хөгшин чоно ульсан нь үнэн гоё зохиол юм билээ. Харин МАН-ын өвөг дээдэс нь энэ зохиолыг үзэл сурталын хэмжээнд хавчиж боож байсан гэдэг.балай хогнууд шүү. Тиймдээ ч одоо өнгөрсөн 20 жилд улс орныг юу болгосоныг та бүхэн харж байна. Яг л чонон сүлд дээр гардаг хятадууд шиг.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • сэтгэгдэл бичихээр устгаад баина
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • unshigch
    unshij duusgalgui orxison ch ene xunii shuumj zov gj bodoj bn. odoo bol bur unshixgui chonon suld.g...
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Улайм цайм хятад монгол хоёр цус холилдсон гэж бичсэн л юм байна.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Bi д та өөрөө яасан сонин юм бэ. Энэ хүн танаас юу нэхээд нойтон хамуу шиг болчихоод байгаа юм. Үнэхээр хүн болгон сүйд болж шүтэж уншаад байгаа номыг л яг юу өгүүлсэн зохиол юм бэ гэдгийг хэлээд байгаа юм биш үү? Дээр дурдагдсан баримтууд нь яалт ч үгүй үнэн мөнийг тодруулсан байна. Та өөрөө харин яагаад үхэн хатан хамгаалаад байгаа юм. Та энэ шүүмжийг нь уншихгүй л байхгүй юу. унших нь уншиж санаа бодлоо авна биз. Ёстой сонин гар вэ?
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • уншиж үзсээн үнэндээ л явцгүй нуршуу уйтгартай сонирхолгүй зузаан ном билээ ш дээ орчуулагч нь сүртэй пр хийгээд ч уг бүтээл нь явцгүйн болхоор шалиагүйн бишүү
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Bi
    Өө Буянзаяа минь чи чинь яасан яадаргаатай нойтон хамуу шиг нэхэл хатуутай юм бэ дээ. 1. Энэ номыг улс орон даяараа шүтээд сүйд болоод байгаа юм алга. Хүн болгон өөрийнхөөрөө л ойлгож хүлээж авна ш дээ. Тэгэх ч ёстой. 2. Энэ номын чинь цаад үндсэн философи нь ерөөсөө тийм айхтар улс төрийн агуулгагүй, зүгээр л байгаль дэлхийгээ хайрлах, хийгээд экологийн тэнцвэрт байдлыг хангах улмаар хүн байгалийн хүйн холбооны тухай л юм шүү дээ. Нөгөө л дэлхий нийтийн өмнө тулгамдаж байгаа асуудал. Тийм ч учраас дэлхийн олон хэл дээр гарч хүмүүсийн сонирхлыг татаж байгаа юм. Яг адилхан үзэл санаа бол Аватор кино байна. Тэрнээс хаа хамаагүй улс төрийн өнгө аяс оруулах хэрэггүй.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • ТАМИР
    Цэнд-Аюушийн Буянзаяа та маш зөв шүүмж хийсэн байна. Чоно сүлдийг анх уншихад Монгол амьдрал Чоно хэмээн амьтны талаар маш сайхан дүрслэл бууж байсан. Харин дараа нь хятадаас Ард Монголчуудыг мунхруулах нэгэн арга хэрэглүүр үү гэж бодоход хүргэсэн. МОНГОЛчууд бид оюун ухаанаа цэнэглэх хэрэгтэй. Цаг нь ч ирсэн. Үгүй бол гадны усан романыг гайхамшиг мэтээр хүлээж авах тийм хямдхан бодолтой улс болжээ.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Шог юм аа энэ хүмүүс юу ч ойлгохоо болчихсон юм. Ийм тодорхой бичсэн юмыг ойлгохгүй хүмүүсийг мал гэхээс өөр юу гэхэв дээ.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Түүхэн үнэн
    Монголтой холбоотой бүтээсэн, зөвшөөрсөн Хятадын бүх зүйл эцсийн эцэст Монголын эсрэг үр дагавар дагуулдаг
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • зочин
    зарим нь мал юмуудаа эсвэл хужаа юмуу илт Монголчуудыг доромжилсон зохиол бичцэн байхад тэрийг нь шүүмжилээд байхад уншаарай гэх юм Хөгшин чоно ульсан нь зохиолыг нэг уншаасай жинхэнэ сайхан зохиол Цаг төрийн үймээн зэрэг зохиолыг унших л хэрэгтэй залуучуудаа битгий гадны зохиолд шүтээд бай солонгос кино үзэхээ болиоч уриалж байна
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • zochin
    ter zoxioliig unshsan dajgvi zoxiol bi tegexdee muu xelexgeedgvi zaawal oor deeree xvleej tusgaj awax xereg bga yum u medeej zyn run ooriin xytadiin tuxai l bichsen baisan ar mongolchuud chonoosoo ix zviliig zurch awsan gesenees bish ar mongoliin xuwi zaya gej bicheegvi l baisan da
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • АНХААРУУЛГА
    Unshih, unshaad oilgoh gedeg 2 oilgoltiin yalgaa l garj bn daa manaihan er ni oyunii hoosrold ih avtaj bn ene romaniig shyteed bgaa malnuud fang shyi gej gyij bgaa malnuudaas yamarch yalgaa bhgyi. Dagaj duiriaj bgaa yumniihaa utga sanaag uuruu oilgohgyi bol yadaj hynees asuuchihaj bgaasai
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • zochin
    bas l bodoh l asuudal bna. pomanii huvid unshihad saihan bsan
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Гайхалтай амжилт хүсье
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Unshih sonirhol algoo.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • zuv
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Үнэхээр хэлэх үг алга. Бид чинь одоо хаашаа ч улс юм.
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • name
    ene goe ym bna lee bi unshisan ta mbuhen zaawal unshaarai
    2013 оны 01 сарын 15 | Хариулах
  • Их уншсан
  • Их сэтгэгдэлтэй