09.03, Wednesday
29
Гаалийн ерөнхий газар ам.доллараар тооцоо хийж иргэдийг бухимдуулав
2013 оны 12 сарын 13
- МУ-ын нутаг дэвсгэрт төгрөгөөр худалдаа хийх журам хэрэгжихгүй байна -

Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр ямар ч байгууллага ам.доллараар биш монгол төгрөгөөр худалдаа наймаа хийхийг хуульчилсан байдаг ч энэ хууль хэрэгжилтийнхээ шатанд ямар ч үр дүнгүй, зүгээр л нэг цаасан дээр батлагдсан хууль болох нь нотлогдсоор байна. 2009 оны сүүл, 2010 оны эхэнд яг одоогийнх шиг ам.долларын ханш хаданд гарч байх үед УИХ-аас монгол төгрөгөөр худалдаа наймаа хийхийг хуульчилж, “Төлбөр, тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр хийх тухай” хуулийг баталсан ч одоо хэр нь биеллээ олоогүй, хэрэгжихгүй байсаар байна.

Үүний хамгийн тод жишээ нь хууль хэрэгжүүлэхэд ард түмнийг уриалах учиртай төрийн байгууллагууд нь өөрсдөө ядарсан иргэдээсээ ам.доллар нэхээд сууж байгаа байдал юм. Өөрөөр хэлбэл, сүүлийн үед Гаалийн ерөнхий газар автомашины хилээр орж ирсэн татвар болон бусад иргэдийн бараа, үйлчилгээний гаалийн татварыг монгол төгрөгөөр биш ам.доллараар авч байгаа аж. Энэ талаар холбогдох хүмүүст нь иргэд уламжлаад ч ямар ч нэмэргүй байгаа юм.

Гаалиас эхлээд ийм маягаар ам.долларын гүйлгээнд шилжихэд бусад хувийн хэвшлийнхэн валютаар арилжаа, наймаа, ажил үйлчилгээнийхээ хөлсийг тооцсоор байх нь тодорхой юм. Жишээ нь, арьс, гоо заслын “Перфект” эмнэлэг, хувийн дунд сургуулиуд, барилгын компаниуд гэгчлэнгээр ам.доллараар төлбөр тооцоо хийхийг шаардагч байгууллагууд байсаар л байна. Тэр дундаа эрүүл мэндийн салбарт сүлжээний гэгдэх үйл ажиллагаа явуулж байгаа компаниуд эмээ мөн л ам.доллараар борлуулж байгаа аж. “Тяньши” гэх сүлжээний эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүнийг монголчууд доллараар худалдаж авдаг бөгөөд нэг долларыг тус компани 1800 төгрөгөөр боддог аж. Тус компани монгол төгрөгөөр гүйлгээ хийхгүйн дээр Монголбанкны ханшийг ч баримтлахгүй ийнхүү дураараа авирладаг байдал газар авчээ. Энэ мэтээр “Төлбөр, тооцоог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр хийх тухай” тухай хууль хэрэгжихгүй байгаа юм. Харин энэ хуулийг хэрэгжүүлэх учиртай хуулийнхан болоод хяналт тавьж ажиллах учиртай Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газар, Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар зэрэг байгууллагууд энэ тал дээр ямар ч арга хэмжээ авахгүй байсаар байгаа аж.

Угтаа бол хуулийн дагуу гадаад валютаар төлбөр, тооцоо хийсэн аж ахуйн нэгжүүдэд хатуу хариуцлага тооцох учиртай. Гадаад валютын ханш өдөр ирэх тусам өсч, энэ үнийн хөөрөгдлийг бий болгосон хүмүүсийг тогтоочихсон гэх Засгийн газар нь он гараад арга хэмжээ авч, олон нийтэд ийм байгууллагуудыг зарлана гэж суух зуур ард иргэдийн халаасыг сэгсэрсээр байгаа компаниудад тооцох хариуцлага алга бололтой. Гадаад валютаар төлбөр, тооцоо хийж буй энэ асуудал эрэлт хэрэгцээг ихэсгэж, үүнээс улбаалан ханш савлаад байдгийг бид өмнө нь гашуун түүхээр баталсан. Гэтэл өнөөдрийг хүртэл хууль дүрмээ уландаа гишгэж хэрэгжүүлдэггүйн жишээ хувийн хэвшилд ч биш төрийн байгууллага, тэр дундаа иргэдийн ихээр үйлчлүүлдэг Гаалийн ерөнхий газарт байна гээд бодохоор парламент хэрэгждэггүй хууль баталдгийн баталгаа ч болж байх шиг.

Хуулиараа бол Гаалийн ерөнхий газар торгууль төлж, хариуцлага хүлээх учиртай. Ам.доллараар төлбөр, тооцоо хийж буй бусад компаниуд ч мөн адил. Өнөөдөр гэхэд “Энканто таун” хотхон байр захиалагчдаасаа метр квадратын төлбөр хэмээн 1800-2000 ам.доллар нэхэж байгаа аж. Гэтэл Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар “Албан шаардлага хүргүүлсэн” гэх хариултыг иргэдэд өгч байна. Энэ мэтээр иргэд хэрэгждэггүй хуулийн золиос болж байгаа юм. Яг өнөөдрийн байдлаар монгол төгрөгийн үнэ цэнэ улам доошилсоор байгаа үед үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн гүйлгээ, төлбөр тооцооны асуудлыг цэгцлэхгүй бол дарамт нь жирийн иргэдийн нуруунд хүнд ачаа болсоор байна. Эх сурвалж www.wikimon.mn
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
Эдийн засгийг эрчимжүүлэх 100 хоногоор эдийн засаг сайжирсан уу?
  • Тийм
  • Үгүй