10.02, Thursday
4
IKEA: Ардчилсан брэнд
2011 оны 12 сарын 21
Амжилт дүүрэн яваа бусад брэндийн нэгэн адил IKEA ердийн нэг л үзэл санааг баримталдаг. Уг үзэл санааг Бертилл Торекулл “Дизайнд хөтлөгдөгсөд: Ардчилсан хандлагыг амьдралд хэрэгжүүлж буй IKEA брэндийн түүх” (1999) хэмээх гол бүтээлдээ дэлгэрэнгүй тодорхойлж бичсэн байдаг. Энэхүү номын мөн чанар нь хагас зориулалт бүхий хямдхан бөгөөд гоёмсог тавилга үйлдвэрлэдэг компанийн үйл ажиллагааг тодорхойлж бичих явдал ажээ.
    
Уг брэндийн шинж чанарыг ойлгохын тулд компанийн түүхийг сөхөж үзэх шаардлагатай. Компани 1930-аад оноос гараагаа эхэлжээ. Компанийг үүсгэн байгуулсан хэгжүүхэн үгтэй залуу малчин Ингвар Кампрадын тухай санаа IKEA хэмээх нэрийг (I болон K бол уг нэрийг бүрдүүлэгч үсгүүд) өгөхөд гол үүрэг гүйцэтгэжээ. IKEA нь Швед улсад зарим үед үйлчлүүлэгч нар хамгийн ойрын дэлгүүрт очих гэж өдөржин болдог тийм газраас өсч өндийсөн юм. Энэ нь уг дэлгүүрийн бараа үнэ хямдтайгаас, бас өөр ямар нэгэн учир шалтгаанаас болж байжээ. Компанийн үндсэн зарчим уналтын жилүүдэд улам хөгжиж, тавилгын “ардчилсан дизайн” хэмээн нэрлэгдэх болсон бөгөөд тавилгыг хийхэд хямд төсөр материал ашиглаж байв.
    
IKEA бол “үзэл баримтлалтай компани” мөн гэж Кампрад хэлэх дуртай байв. 1976 онд тэрбээр нэг ёсондоо “Тавилгын наймаачны гэрээс” хэмээсэн тунхаг гаргажээ. Энэхүү гэрээсийнх нь гол санаа “IKEA-гийн үзэл санаа”-г тодорхойлох явдал байсан тул урам зориг, эдийн засгийн хувьд хөгжин цэцэглэх эрмэлзэл, хариуцлага, энгийн, даруу байдал гэх зэрэг ойлголтыг өөртөө агуулж байв. Үүний дүнд IKEA номлосон зүйлээ бодит зүйл болгож чадсан юм. Энэ нь сайн бүтээгдэхүүн хийх төдийгүй үйлдвэрлэл өөрөө хэрхэн явагдаж байгаагаар илэрсэн байна. Жишээ нь, тус компанид хэт нүсэр захиргаа байгаагүй. Учир нь “бид болоод тэд” гэх сэтгэлгээний жирийн арга менежерүүдийн нь дунд дэлгэрээгүй байсан ажээ. Бүх албан хаагчдаа менежерүүдтэй эн тэнцүү ажилладаг ажилтнууд хэмээн авч үздэг байв. Хөдөлмөрийн нөхцлийг ийм байдлаар зохион байгуулах нь компанид хөдөлмөр зохион байгуулалт, ажил үүргийн хуваарийн өндөр соёл бий болгоход тус дөхөм болсон байна.
    
Компанийн одоогийн ерөнхийлөгч Андрес Мобург эдийн засгаа эрүүл саруул байлгахад илүү их (түүний ам, ажил хоёр зөрдөггүй) анхаарч, компанид эрх тэгш харьцаатай байх тэрхүү үнэт зарчмыг бататгаж эхэлсэн юм.
   
Шведэд эдийн засгийн байдал хангалттай сайн тогтворжсон хэдий ч 1990-ээд онд тус брэнд олон улсын хэмжээнд гайхамшгийг бүтээжээ. XX зууны сүүлийн арван жилд төрж мэндэлсэн арван европ хүний нэг нь IKEA-д үйлдвэрлэсэн орон дээр биеэ олсон гэх тооцоо гарсан байна.   
    
Түүнээс гадна энэ брэнд нэг ч зарчмаа золиослолгүйгээр нэрд гарч чадсан юм. Дараах хэлсэн үгэнд анхаарлаа хандуулагтун. “Олонхи хүмүүсийн өдөр тутмын ажлын нөхцлийг аятайхан байлгахын тулд компани үнийн хувьд хэн ч гэсэн худалдан авах боломжтой, гойд сайн дизайнтай олон нэр төрлийн гэрийн тавилгыг санал болгож байна”.
   
Хямд үнэ гэдэг бол IKEA-гийн гүн ухааны үндсэн тал нь буй за. Бас үнэ нь өөрөө хэзээ ч дэндүү хямдхан байгаагүй нь ч бас тэмдэглүүштэй. Ажил хэргийг ингэж явуулдаг нь компанийн дэлгүүр болгонд барааны борлуулалт туйлын ил тод байдагтай холбоотой. Өөр бас нэг учир шалтгаан гэвэл, компани хямд төсөр материал ашигладаг, тэр нь уг брэндийн эдийн засгийн хөгжил цэцэглэлтэд гарцаагүй нөлөөлж, улмаар компани өөрөө үүгээрээ илүү их бахархдаг.  
    
Хөдөлмөр зохион байгуулалттай холбогдсон ийм ардчилсан ололт амжилт хилийн чанадад барааных нь хямд үнэ өртгөөс илүү их үнэлэгдэх болжээ. Компани авч буй бүтээгдэхүүнийх нь талаар худалдан авагчиддаа дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгдөгийг IKEA-гийн товъёог харуулж байна. Хэрэв та энэ компанийн аль нэг дэлгүүрээр орвол гаргаж буй бүтээгдэхүүнийхээ гарал үүсэл, бүтцийг тайлбарласан мэдээллийг танд заавал өгнө.
    
Томоохон корпорац нийгмийн хариуцлагатай байх ёстой гэсэн зарчмыг яс баримталдгийн хувьд IKEA дахин боловсруулсан олон нэр төрлийн бүтээгдэхүүнийг ашигладаг. Тэр байтугай компани дахин боловсруулалт хийлгэх гэж бүтээгдэхүүнээ буцааж өгөхдөө баглаа боодолтой нь ирүүлэхийг үйлчлүүлэгч нараасаа шаарддаг.
   
Ингэснээрээ тус компани үйлчлүүлэгчийнхээ өмнө “аливаа юманд сэтгэлтэй” ханддаг болохоо харуулдаг бөгөөд энэ бол маркетингийн харилцааны эрин үед зайлшгүй амжилтад хүрэх зүй ёсны сэжим мөн. Маркетингийн бодлого хариуцсан тэргүүн зөвлөх Вульф Олинзийн нэг вэб хуудсандаа (www.wolfolins.com) тавьсан ил тод бодлогынхоо ачаар амжилт олж буй брэндийн тухай бичсэн өгүүллээс үзвэл:
    
“Үнэнхүү шударга байдал гэдэг бол танай бүтээгдэхүүнийг гэх хэрэглэгчийн сонирхол “Энэ цаасан дотор юу боолттой байна вэ?”,”Яагаад тэнд боосон юм бол оо? ”, “Хэр зэрэг зардлаар тээвэрлэсэн бол оо?” гэх мэт асуултуудын хязгаарыг давж, улам өсөн нэмэгдэхийг хэлнэ. Энэ нь тухайн бүтээгдэхүүнийг гаргаж буй чухамхүү тэр газраас шууд хэрэглэгчид мэдээлэл хүргэх тийм бодлого явуулна гэсэн үг. Энэ нь бас нийгмийн хариуцлагын бодлого явуулснаар компанийн бүтээгдэхүүний эрэлт дэлхий даяар өсөн нэмэгдэнэ гэсэн үг.
   
Үнэхээр шударга брэндийн тухай санааг Вульф Олинзид хэн хэлж өгсөн нь нууц биш. Чухамхүү IKEA үүнийг анх түрүүн нэвтрүүлсэн бөгөөд “IKEA энэхүү дүрэм журмыг боловсруулж, хэдэн арван жил дагаж мөрдсөнөөрөө дэлхийн цараатай барааны тэмдэг болжээ”.
    
Гэхдээ ийм шударга бодлого явуулахын сацуу компани зарим нэг, тухайлбал IKEA-гийн хэн бүхэнд хүндлэгдсэн ерөнхийлөгчийн ганц нэг сул талууд, түүний дотор тэрбээр үндсэрхэг үзэл санаанд талтай ханддаг байсан, архи нилээд хүртчихдэг гэх зэрэг баримт сэлтийг хамаагүй дэлгэхийг хүсдэггүй.
    
Иймэрхүү зүйл дээр илэн далангүй байх нь компанийн борлуулалтыг бууруулж ч мэднэ. Гэхдээ одоо бол компани урьдынхаасаа илүү хүчтэй байр суурь баримталж, 30 гаруй улс оронд төлөөлөгчийн газартай болоод байна. Хүмүүс дэлгүүрт нь орох гэж өдөржин болдог байсан урьд өмнөх үе шиг IKEA түмний өмнө нээлттэй хэвээр байна. Тавилгын дэлгүүр дотор байдаг Creche хэмээх жижигхэн зоогийн газрын үйлчилгээ нь тавилгаа сонгон авах гэж хэсэг хугацаанд жаал бодолхийлж  суугаа хүмүүст амсхийх аятайхан нөхцөл бүрдүүлдэг.
   
IKEA өөрийн зарчимд үнэнч хэвээр байж ирсний нэг учир шалтгаан нь түүнийг өөрийн болгож, түүнийхээ ачаар лут том төлөвлөгөөнүүдийг хэрэгжүүлж ирсэнтэй холбоотой (гэхдээ өөрийн зарчмыг баримтлан ажилласнаараа тэрхүү төлөвлөгөөгөө нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийж гаднаас гуравдагч этгээдийг татан оролцуулалгүйгээр хурдан хугацаанд хэрэгжүүлж чаджээ). Тус брэнд зарчмаасаа ухарч няцахаас, бас зарчимтай нь зөрчилдөхүйц найр тавьсан шийдвэрүүд гаргахаас зайлсхийж чадсан билээ. Энэ бол мэдээж маш чухал зүйл. Учир нь компани юуны төлөө тэмцэж байгааг хүмүүс ажиглан харж байдаг.
   
Энд зарим нэг эрсдэл бий. Компанийн дотоод бодлого үндсээрээ өөрчлөгдөх аваас брэнд мухардалд орох болно. Аль ч тохиолдолд компани цаг үетэйгээ хэзээ ямагт хөл нийлүүлж явсаны ачаар 1990-ээд онд олон улсын хэмжээнд зарим нэг ололт амжилтад хүрсэн юм. Энэ бол хүмүүс 1980-аад оны максимализмаас холдон хөндийрч, минимализмын эрүүл саруул хэв маяг шохоорхол татаж эхлээд байсан үе. Энгийн бөгөөд эвтэйхэн тавилгаас өргөн сонголт хийхэд нь хэрэглэгчдэд IKEA тус болж байв. Өөрөөр хэлбэл, дэлхий дахин IKEA-г сонирхох болсон юм. Дэлхий дахин IKEA-г тоохоо боливол юу гээч болох бол оо хэмээн сэтгэл түгших явдал ч бас байв. Брэндийн шинж чанар, адилсах байдал хүмүүсийн ухамсарт баттай шингэж, компанийн өөрийнх нь нөлөөгөөр хэрэглэгчдэд бүрдсэн хэвшмэл төсөөллийг эвдэхэд бэрх болжээ.
   
Баглаа боодлын дизайн тааж хэлэхийн аргагүй этгээд хачин хэлбэр, хэв маягтай болж өөрчлөгдөх тийм нөхцөл байдал бий болж магадгүй хэмээн дизайны өдий төдий мэргэжилтнүүд одоо таамаглаж байна. Уильям Моррисын бодож олсон картонон баглаа боодол үеэ элээж, Наполеоны үеийн хэв маягийн тавилга хуучирч, чадварлаг бэлтгэсэн зар сурталчилгаа, дуу хөгжмийн клипүүд эрч хүчээ авч байгаа болохоор компани шинэ хуучны хооронд дахь өрсөлдөөний айдас түгшүүрийн ирмэгт тулж очих нь мэдээж. Ингэхлээр уламжлалт чиглэл ямар ч гэсэн давамгайлж болох авч тэр нь анх байсан шиг хөдөлгөөнгүй хөшүүн хэвээр байх болно хэмээн нотлож болох болов уу даа. Гэхдээ гол асуудал зөвхөн үүнд байгаа юм биш. IKEA илүү үнэтэй тавилга авах хэмжээний хөрөнгө мөнгөгүй тэр хүмүүсийн таашаалыг хүлээсэн хэвээрээ байж чадах уу гэдэгт л асуудлын учир байгаа юм.

Амжилтын нууцаас   
    • Үнэ өртөг: IKEA бол бүтээгдэхүүнээ хямдхан бөгөөд ашигтай үнээр борлуулдаг цөөн хэдэн компанийн нэг.
    • Тавилгын дизайныг өөрчилсөн нь. “ардчилсан” гэгдэх дизайны цөм хорь гаруй жилийн хугацаанд өөрчлөгдөөгүй.
    • Компаниас хэрэглэгчтэйгээ тогтоосон харилцаа. IKEA хэрэглэгчдийнхээ өмнө болж өгвөл ил тод компани байж, үйл ажиллагааныхаа талаар тэдэнд хамгийн дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхийг хичээж ажилладаг.
    • Илэрхий  ялгаа. Компани анхандаа Ингвард Кампрадын нэгэн удаа илэр­хийл­сэнчлэн IKEA-гийн бүтээгдэхүүнийг “урам сэргээсэн ялагдашгүй байдлын” өвөрмөц шинж чанараараа онцлог байлгах бодлого явуулж байлаа.
    • Үзэл санаа. “Манайх бол нэгдмэл үзэл санаанд тулгуурласан компани” гэж Кампрад хэлжээ. Энэ үзэл баримтлалыг 1976 онд нарийвчлан тодорхойлсон бол компанийг үүсгэн байгуулагч IKEA-гийн “үзэл санааг” чухамдаа “урам зориг, хөгжил цэцэглэл, хариуцлага, энгийн даруу байдал” хэмээн тэр үед тодруулж хэлсэн билээ.  1976 оны тэрхүү баримт бичигт компани ямар байр сууринаас хэрхэн хандаж байгаа, аль нэг шалтгаанаар ямар нэг шийдвэр гаргахаас татгалзаж байгаа талаар өгүүлсэн байна.    

Компанийн тухай товч танилцуулга
    Вэб хуудас: www.ikea.com
    Байгуулагдсан он: 1943
    Үйлдвэрлэгч орон: Швед
    Компанийн худалдаа-эдийн засгийн үйл ажиллагаа:
    1. Компани бүтээгдэхүүнээ дөнгөж үйлдвэрлэн, борлуулж эхлээд байх тэр үед Ингвар Кампрад үйлдвэрлэсэн зүйлээ зарим үед хөдөөгийн сүүний машинд дайж борлуулдаг байжээ.
    2. Өнгөрсөн онд дэлхийн хэмжээнд 286 сая хүн IKEA группын дэлгүүрийн сүлжээгээр үйлчлүүлжээ.
    3. Тус компани 45 хэвлэлээс (23 хэл дээрхи) бүрдсэн барааны товьёогоо 2003 онд118 сая хувиар гаргасан байна.

Гайхамшигт брэндүүд номоос... Эх сурвалж www.wikimon.mn
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
Өвөл утаа багасах уу?
  • Багасна
  • Үгүй
  • Бага зэрэг
  • Хэлж мэдэхгүй