Япон цэргийн сүнс хүүгийнхээ амийг авч оджээ
2016 оны 12 сарын 24
Шар хадны эмнэлэг. Энэ үгийг сонссон монгол хүн бүр “Аа, өнөө галзуугийн эмнэлэг үү?” гэх нь бий. Сэтгэцийн гүн хямрал, солиорлын хурц өвчинд нэрвэгдсэн хөөрхийлөлтэй хүмүүс энд ирж түр ч байтугай бие сэтгэлээ илааршуулаад гарах нь ч бий, үүрд тэндээ ясаа тавих нь ч бий. Хэн хүний хувь тавиланг ямар урьдчилан тааж нэгэн хэвэнд цутгачихсан юм шиг амьдралын замд мөрөөр хөтөлж болох биш. Энэ эмнэлэгт он удаан жил олон хоног сараар янз бүрийн давтамжтайгаар хэвтэж эмчлүүлж байсан, насан өндөр болоод хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн нэгэн буурайгийн өвчний түүхийг уншсан минь өдгөө санаанд тодхон байна. Энэ жил Халхын голын дайны 70 жилийн ой тохиож буй бүлгээ. Ингээд олныг үл нуршин өвчтөний түүхийн шарласан хуудсыг хамтдаа сөхөе.

Олон дайны нүүр үзсэн Сэлэнгэ аймгийн Сүхбаатар хотын зүүн хойд уулын энгэрт зуу гаруй Япон цэргийн булш байдгийг мэдэх нэг нь мэдэх буй за. Наран шингэх зүгийг арлын мянга мянган баатар эрс Монгол улстай хийсэн дайнд амиа алдсаныг өдгөө түүх гэрчилнэ. Энэхүү Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа олзлогдсон япон цэргүүд тэр цагийн дайны хуулиар манай улсад цөөнгүй бүтээн байгуулалтад дайчлагдан барилга байшингийн засвар хийж нүдэнд өртөх сайхан барилгуудыг ч барьж өгсөн бүлгээ. Төрийн ордон, Гадаад харилцааны яам, Энхтайваны гүүр, Дуурь бүжгийн эрдмийн театр гээд тооцоод байвал цөөнгүй. Харин Сэлэнгэ аймагт ясаа тавьсан тэдгээр япон цэргүүд Сүхбаатар хот дахь Гурилын үйлдвэр, Шүдэнзний үйлдвэр барьсан гэж нутгийнхан ярьдаг юм билээ. Шүдэнзний үйлдвэрийг барьж байсан нэг залуухан япон цэрэг Като гэгч тэр хавьд амьдардаг Цэцгээ гэдэг монгол бүсгүйд сэтгэл алдран дурлажээ.

Цэцгээ ч Катод муугүй ханддаг байж. Анх тэдний танилцсан түүх их сонин аж. Залуу цэрэг ойролцоох худгаас ус авах ажилд байнга томилогдоно. Нэг удаа тийнхүү ус авах гэж яваад Цэцгээтэй тааралджээ. Тэгэхэд Цэцгээгийн усны тэрэгний дугуй хагарчихсан яах ч учраа олохгүй сандарсан бүсгүйд япон цэрэг тусалж бидонтой усыг нь гэрт нь хүргэж өгсөн байна. Ингэж тэд бие биенээ харж залуу улсын ёсоор харц мөргөлдөн жуумалзан өдөр бүхэн шахам худаг дээр тааралддаг болжээ. Харин тэгтэл Цэцгээг ийнхүү япон цэрэгтэй уулзаад байгааг хажуу айлынх нь хүүхэн мэдчихээд эцэг, эхэд нь хэлжээ. Ингээд ээж, аав нь Цэцгээг усанд явуулахаа больж улмаар цаг ямагт цагдан бараг л гэрийн хорионд оруулсан байна. Хүн гээч амьтан хорих тусам зүтгэдэг хачин авиртай хойно доо. Цэцгээг хорих тусам Катог сэтгэл дотроо үгүйлэн мөрөөдөх нь ихэсчээ. Хэд хоногийн дараа аавынх нь хамаатны нэгэн хүн талийгаач болсон гашуудалт мэдээ ирж ээж, аав нь тийшээ явж Цэцгээ дүү нартайгаа гэртээ үлджээ.

Энэ долоо хоног түүний хувьд давтагдашгүй аз жаргалтай өдрүүд байлаа. Хоёр залуу бие биедээ ухаангүй дурлалцсан байлаа. Като монгол хэл мэдэхгүй, Цэцгээ японоор ярьж чадахгүй учир бүгдийг харцаараа ойлголцдог байв. Като шөнийн нэг цагийн үед ирж Цэцгээгийн гэрийн хаалгыг нууц дохиогоор гурвантаа тогшино. Тэр үед зуны дулаахан өдрүүд байсан болохоор залуу хос амбаарт орж үүр цайтал бие сэтгэлийн жаргал эдэлдэг байжээ. Хэн хэнийхээ хэлийг мэдэхгүй тэд жаргалтай мөчийнхөө талаар дэмий л хэнгэнэтэл санаа алдан тэврэлдэж үүр цайлгана.

Като ч төдөлгүй яваад өгнө. Энэ хугацаанд Цэцгээ Катогоос хүүхэдтэй болсон ажээ. Долоо хоногийн дараа аав, ээж нь ирж Цэцгээ дахиад л гэрийн хориондоо орлоо. Хааяа хашааных нь үүдээр эргэлдэх Катог Цэцгээ харж битүүхэн санааширч санаа алдана. Үүнээс хойш Като үзэгдэлгүй сар шахам хоножээ. Цэцгээгийн ээж тун хатуу хүн тул охиноо олзлогдсон японтой нөхцүүлэхгүй гэсэндээ ийнхүү тас хорьсон байна. Нэг орой аав нь ажлаасаа ирээд “Өнөө япон цэргүүдийн дунд чинь айхтар өвчин гарч олноороо үхэж байгаа гэнэ. Танил эмч маань үзэх гэж очоод сайхан сайхан залуус ямар ч тусламж авч чадалгүй үхэж байгаад ихээхэн харамссан гэнэ, хөөрхий” хэмээн ярьжээ.

Хүүхдүүдийг тэр хавиар явуулж болохгүй. Халдвар авч магадгүй гэжээ. Энэ яриаг сонсоод Цэцгээгийн дотор харанхуйлах нь тэр. Като маань үзэгдэлгүй сар гаруй болчихлоо. Арай тэр өвчинд нь нэрвэгдчихсэн юм болов уу? Маргааш ямар ч байсан тэр хавиар очиж сураглая гэж шийджээ. Маргааш нь ашгүй ээжийнх нь найз авгай орж ирэн тэд хамт айлд очихоор хамт явцгаажээ. Тэднийг явсны дараа Цэцгээ япон цэргүүдийн хуаран руу хар хурдаараа гүйж хүрчээ. Харамсалтай нь харуул Цэцгээг огт хавьтуулсангүй. Цэцгээ хагас өдөржин тэр хавиар эргэлдэж харуулын цэргийг элдвээр гуйж, эцэст нь хуруундаа байсан бөгжөө атгуулж баймааж сиймхий ашиглан арайхийн нэвтэрчээ.

Замдаа тааралдах нэгэн япон цэргээс “Като, Като” гэж асуухад нөгөөх нь нэгэн майхан руу заажээ. Өрөм, ааруул, боов боорцогхон боосон баадангаа барьсаар майханд орлоо. Хэвтэрт орсон арав гаруй япон цэргүүд цэргийн асар том майхны голд эгнүүлэн байрлуулсан орон дээр хэвтэцгээж байлаа. Танигдахын аргагүй болтлоо турж эцсэн Като зүүн талын орон дээрээс арайхийн өндийгөөд “Цэцгээ, Цэцгээ” гэж сөөнгөтсөн хоолойгоор арайхийн дууджээ. Цэцгээ Катог тэврэн авч цурхиртал уйлсан байна. Като нь дэмий л Цэцгээгийн үсийг илж хацар дээр нь ганц нэг удаа үнсэнэ.

Тэгж байтал харуулын цэрэг гүйн ирж “Дарга, дарга” хэмээн сандчин Цэцгээг майхнаас дагуулан гарсан байна. Үүнээс хойш Цэцгээ, Като хоёр уулзаж чадаагүй агаад долоо хоноод Като нас баржээ. Энэ мөчөөс эхлэн Катогийн сүнс Цэцгээд харагджээ. Шөнө дунд тэдний гэрийн хаалгыг хэн нэгэн хүн тогшино. Энэ тогшилт хүн бүгдэд сонсогдоно. Гараад харахад хэн ч байхгүй. Ийм тогшилт хэдэнтээ сонсогдсоны дараа Цэцгээ орноосоо босоод гараад явчихна.

Ээж нь “Хөөе, чи хаачихна вэ?” гэхэд ямар ч үг хэлэхгүй шөнийн харанхуйд хаалга чихруулан онгойлгоод л гараад явчихна. Учир битүүлэг ийм байдал олонтаа давтагдаж гэрийнхнийг нь бүр айдаст автуулжээ. Энэ хооронд Цэцгээгийн гэдэс томорсоор байжээ. Нэгэн шөнө Цэцгээ мөн л тогшилтын дараа гараад явчихжээ. Төдөлгүй гадаа хэн нэгэнтэй ярьж буй бололтой танхил хонгор дуу нь хадаж инээх нь хүртэл сонсогджээ. Аав нь дээлээ нөмрөн байшингаасаа гарахад сарны гэрэлд Цэцгээ хураалттай түлээн дээр ганцаараа сууж байгаа нь харагджээ.

Гэтэл сайн харвал түүний хажуугаас цайвар өнгөтэй хүний дүрс бүхий гэрэл гэнэт дайжин алга болоход нь аав нь нүдэндээ ч итгэсэнгүй. Ингээд Цэцгээд дөхөн очиж, “Охин минь, чи хэнтэй юу яриад байгаа юм? Сая чиний хажууд хэн байсан бэ?” гэжээ. Ингэж асуухад нь Цэцгээ хөдөлгөөнгүй цомцойн сууж гөлийсөн уйтгартай нүдээр аав руугаа ширтэн “Би нас барсан хайртай залуугийнхаа сүнстэй уулзсан юм. Бид хоёр шөнө болгон ингэж уулздаг юм. Бид хоёр бие биедээ дэндүү хайртай байсан юм. Түүний маань сүнс нь надад хорогдчихоод намайг дандаа дууддаг. Би одоо түүнийхээ үрийг хэвлийдээ тээж байгаа. Аав минь би таниас ганцхан зүйл хүсье. Би Катогийнхоо шарил дээр очмоор байна. Сүнстэй нь тэнд уулзаж байя. Тэгэхгүй бол шөнө болгон энд ирж та бүхнийг амраахгүй байна” гэжээ. Энэ үгийг сонсоод аав нь золтой л муужирчихсангүй.

Гэвч тэрбээр эцэг хүний ёсоор охиноо тайвшруулж “Аав нь ойлгож байна аа. Маргааш ээжид нь хэлж ойлгуулъя даа. Охин минь, орж унт даа. Катотойгоо уулзана гайгүй” гэжээ. Маргааш нь Цэцгээ япон цэргүүдийн булшинд очиж Катогийн шарилыг олжээ. Ингээд сэтгэлээ онгойтол асгартал уйлжээ. Цэцгээ энэ өдрөөс эхлэн Катогийн шарил дээр ихэвчлэн харуй бүрийгээр очдог болжээ. Энэ нь түүний сүнстэй уулзаж сэтгэлийн зовлонгоо бага ч гэсэн нимгэлэх гэсэнтэй холбоотой буй за. Том гэдэстэй түүнийг харуй бүрийгээр япон цэргүүдийн булш руу явж байхыг харсан хүмүүс элдвээр л цуурдаг байлаа. Гэвч хайр сэтгэл гэдэг үнэхээр хүчтэй учир олны элдэв яриаг тэр ер тоосонгүй.

Харин япон цэргийн булш руу Цэцгээгийн жим гарснаас хойш тэдний хаалга, цонхыг хэн ч тогшихоо болж гэрийнхэн нь тайван унтацгаах болжээ. Ингээд арван сарын дараа Цэцгээ Катотой маш адилхан хүү төрүүлсэн бөгөөд арваадхан насандаа эцгийнхээ шарилын ойролцоо тоглож яваад хээрийн боохойд бариулчихсан гэдэг. Энэ мөчөөс Цэцгээ бүсгүй ганцаардал уйтгарт нэвт нэрвэгдэж улмаар сэтгэхүйн гүн хямралд өртөн “Шар хад”-ны эмнэлгийн байнгын өвчтөн болж, үе үе бага зэрэг илааршихаараа чөлөөгөөр гарч хөдөө гэртээ очдог байсан ч зах зээлийн хатуу ширүүн шуурганд насан өндөр болсон эцэг, эх нь хорвоогийн жамаар талийснаас хойш дүү нар нь түүнийг энэ эмнэлэгт бүрмөсөн тушаахад холбоо тасарч хөөрхий эмэгтэй тэнд ясаа тавьсан байна.
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Ж.ЗАМИЛАН
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
МАН-ын шинэ даргад хэн нь тохирох вэ?
  • Ж.Эрдэнэбат
  • Ц.Нямдорж
  • У.Хүрэлсүх
  • Н.Энхболд
  • Ө.Энхтүвшин