Содон нэртэй шилтгээний сонин үзэгдлүүд
2017 оны 6 сарын 3

Гэгээн Чарльзын нэрээр алдаршсан Шинэ Орлеаны Гарден дүүрэгт түүхийн алтан үеийг өгүүлэх “1891” гэсэн содон нэр бүхий хуучин шилтгээ байх бөлгөө. Тэртээ XIX зууны хүмүүсийн тансаг хэрэглээ, эрхэмсэг аж төрлийг зорьж ирсэн хэн бүхэнд илтгэн харуулж чадах энэ шилтгээнд бүтэн зуунаар зогсохгүй бараг мянган жилийн ид шид, элдэв нууц агуулагдах ажээ. Энэ шилтгээнд аж төрж байсан зарим талийгаачдын сүнс улирч одсон цаг үеэсээ наашлан ирж өнөө ч хэн хүнтэй уулзан золгодог.

“1891” хэмээх энэ шилтгээнд хөл тавьсан хэн бүхэнд огт өөр эрин үед яваад орсон мэт сэтгэгдэл төрдөг. Нийт 9500 шоо дөрвөлжин футын талбайн хэмжээ бүхий уул-залт, угаалгын өрөөг оролцуулбал гучин найман салбар өрөө, тасалгаанд нь эрт ца-гийн хуур хөгжим, засч сэлбэсэн хуучны тавилгууд байх боловч чухам тэдгээрт элд-вийн сүнс, гүйдэл, хий үзэгдлүүд шингэн үлдсэн болов уу?

Тэр олон өрөө, тасалгаанууд үлээвэр хөгжмийн дэлгүүр, хатагтай Бланшийн Прам-вай, Лангустийн ичээ, Готын гэгээнтнүүд болон Наполеоны мөн Борделийн өрөө гэх зэрэг тус бүрийн нэрүүдтэй байх бөгөөд тэдгээрийн алинд нь ч тэр тусмаа гуравдугаар давхарын өрөөнүүдэд хамгийн их хий үзэгдэлтэй болохыг энэ шилтгээний хувь эзэмшигч Эндрю Крейгийн үгнээс сонсч болно.

Шилтгээний суурин дээр урьд нь нишингийн талбай байсан бөгөөд талбайг цэвэр-лэж янзлаад 1800 оноос хоёр давхар модон байшин барьжээ. Харин 1891 онд Шинэ Орлеанд “Цагаан арьстнуудын холбоо” гэгчийг толгойлж байснаараа алдаршсан Алва Шнит хэмээх нутгийн нэгэн эр нөгөө модон байшинг худалдаж аваад түүний суурин дээр гурван давхар гоёмсог шилтгээг бариулсан ажээ. Шилтгээг эхнэртээ бэлэг болгон бариулсан тэр хүн түүн дотроо нас барсанаас хойш хэрхсэн нь тодорхойгүй он жилүүд өнгөрсөөр нэг л мэдэхэд Америкийг бужигнуулж байсан 1920-иод онтой золгов.
Тиймэрхүү гоёмсог шилтгээнүүдэд санхүүгийн их зарлага шаардагдах тул 1950 он хүртэл хэд хэдэн ч эзний гар дамжсаар эцэстээ Аллизоны гэр бүлийнхэний мэдэлд очсон энэ шилтгээг 1998 оноос Эндрю Крейг, Карена Вакарака нар хамтран эзэмших болов. Шинэ эзэд нь шилтгээг засан тохижуулж анх баригдсан жилээр нь “1891” хэмээн нэрлэжээ.

Шинэ эзэд нь шилтгээг анх худалдаж авахад шилтгээ гэхээсээ илүү аймшиг, ад чөтгөрийн үүр оромж гэмээр сэтгэгдэл төрүүлэхүйц байсан бөгөөд хуучин эзэд нь ямар ч хий үзэгдэл, сүнс сүүдрийн тухай дуугараагүй байна. Зарим өрөөнүүд нь цэмцгэр гоёмсог байсан бол харин зарим нь хэдэн жилээр ч хүн шагайгаагүй бололтой зэвхий дааж айдас төрүүлэм байсан тухай Эндрю Крейг хуучлах ажээ. Чухам тэрхүү зэвхий даасан айдас төрүүлэм өрөөнүүдэд элдвийн буг чөтгөр, хий үзэгдэл байдаг тухай хуучин эзэд нь мэддэг хэдий ч ам дуугарахгүй байсаар тэдэнд зарж амжжээ. Энэ тухай элдвийн юм бодоогүй байсан шинэ эздийг шилтгээнд хоргодсон хий үзэгдэл, сүнс чөтгөрүүд аяндаа амар суулгасангүй. Анхлан бяцхан охины дүрс хий үзэгдэл болон харагдан, төдөлгүй цайвар өнгийн эрэгтэй хүний дүрс бүхий хий үзэгдэл хүмүүст үзэгдэх болжээ. Тэр хоёр хүний сүнснээс гадна бяцхан нохойны сүнс ч бас энд хоргодон үлдсэнийг гэрчлэх хий үзэгдлийг хүмүүс бас харжээ.
Харин учир мэдэх хүмүүсийн амнаас хэрэн тэнүүчлэх хий үзэгдэл болон хувирсан зовлонт тэр сүнснүүд амьд ахуйдаа хэн байсныг мэдэж авав.

...Энэ нутгийн нишингийн талбайн дундах цөөрөмд арван нас ч хүрээгүй бяцхан охин унаж живж үхжээ. Цав цагаахан хувцасаар гоёсон тэр охин ээжийнхээ араас гүйж яваад өмссөн хувцасныхаа өнгө шиг гэнэн цагаахан сэтгэлээр болгоомжгүйн улмаас чулуун дээрээс хальтирч унаж осолдсон тэр цагаас хойш шилтгээний өрөөнүүд төдийгүй ойр хавийн газраар ч сүнс нь хоргодон, хий үзэгдэл болон үе үе харагддаг гэнэ. Бодвол өнөө хүртэл ээжийгээ эрж яваа байлгүй! хэмээн хүмүүс халаглан өгүүлцгээх ажээ. Харин цайвар өнгөтэй эрэгтэй хүний дүрс бол шилтгээнд хөлслөгдөн ажиллаж байсан зарц эрийн сүнс ажээ. Гадаадын нэлээд хэдэн хэлээр чамгүй ярьчихдаг сэргэлэн тэр эрхэм архи, хүүхэн хоёрт нугасгүй нэгэн бөгөөд согтуу хэвтэж байхдаа тамхины гал алдсан уу, эсвэл өөр шалтгаан байсан уу, юутай ч өрөөн дотор нь гарсан галаас гарч зугатааж чадалгүй орон дээрээ угаартаж үхсэн байжээ.

Элдвийг тааж хэлэлцдэг мэргэч төлгөч нарын үгээр бол золгүй тэр эрхэм зарцын амьдралаар амьдарч төгсөх бус харин энэ шилтгээний эзэн байж нас эцэслэх тавилантай байсан хэдий ч цаг бусаар үхсэн болохоор сүнс нь тийнхүү үлдэж хоцорсон гэдэг. Шилтгээнд саатсан нэгэн төлгөч авгай зарц эрэгтэйн сүнс хацрыг нь үнсэхийг анзаарсанаа өгүүлэхэд өөр нэгэн төлгөч шилтгээний доод хонгилд нэгэн нохойн сүнс байгааг хэлжээ. Үнэхээр тэнд нохойн сүнс байгаа эсэхийг мэдэхээр хонгил руу орсон буудлын ажилтанд тэнд үнэхээр нохой ч юм уу юутай ч нэгэн адгуус амьтаны гийнах, гаслах чимээ сонсогдсон ажээ. Түүнээс гадна шилтгээнд саатан тухалсан зочид хаалганд түлхүүрээ зоолттой үлдээх юм уу, эсвэл эд юмсаа энд тэнд тавихад тэдгээрийн байсан байрыг нь солих юм уу, эсвэл эмх замбараагүй болгох зэргээр хэн нэгэн даажигнах болов. Өрөөнд зочдоос өөр хэн ч байхгүй байхад эд юмсаар нь оролдон даажин хийгч тэр хий үзэгдэл нь сүүлдээ бүүр цахилгаан хэрэгслийг асааж унтраах зэрэг аюултай юмаар тохуурхах нь ихсэв. Тийм нэгэн явдал Эндрю Крейгт өөрт нь тохиосон ажээ. Шилтгээний хамгийн дээд давхарт орших Готын гэгээнтнүүд хэмээн нэрлэгдсэн аравдугаар өрөөнд тухалсан зочид салхин сэнсийг ажиллуулах гэж ядаад туслалцаа дууджээ. Эндрю Крейг өөрөө явж очоод засч янзлахаар оролдсон ч учрыг нь олсонгүй.

Зочдыг өөр өрөөнд оруулчихаад ганцаараа үлдсэн Крейг мөнөөх салхин сэнсийг багажаар задлахаар шийдэн өрөөг цоожлон хонгилд гарч яваад үйлчлэгч бүсгүйтэй тааран учрыг гарган хэлжээ. Доод давхараас багаж түлхүүр авчирхсан бүсгүйг хүрч ирэхэд нөгөө өрөөгөө онгойлгон орсон Крейг бүүр гайхан алмайрав. Өрөөнд хэн ч байгаагүй мөртлөө зурагт, радио, ширээний гэрэл, дээрээс дүүжлээтэй дэнлүү чийдэн, цахилгаан зуух, индүү бүгд асаатай байснаас гадна нөгөө салхин сэнс ч бас залгаатай хэвийн ажиллаж байж гэнэ. Крейг самбаачлан бүгдийг нь унтрааж хэвийн байдалд нь оруулаад энэ бол нөгөө хий үзэгдлийн даажин тохуу! хэмээн өөрийн эрхгүй амандаа үглэсэн гэдэг. Шилтгээнд саатан тухлагчдын дотроос хоёрын хоёр эмэгтэйг цочоон сандаргасан нэгэн хий үзэгдлийн тухай Крейг дурсдаг юм. Бяцхан охины дүрс хий үзэгдэл болон өрөөн дотор тэнүүчлэн нисч эхэлсэнээ гэрлийн унтраалгыг оролдож эхэлжээ.

- Хүүе, энэ хэн бэ? Юу вэ? гэж айн цочирдсон нэг эмэгтэй нөгөөдөхөөсөө асуухад чимээгүй ажиглахыг өнөөх нь түүнд сануулав. Өрөөн дотор гэрлийн бүрхүүлийг тойрон эргэлдэх бяцхан охины дүрс бүхий хий үзэгдэл тэдний нүдэн дээр тийнхүү харагдаж, хэрэн хэсч байснаа төдөлгүй замхран алга болоход “Бид дөнгөж сая хий үзэгдэлтэй учирлаа!” хэмээн хашгирсаар тэдгээр зочид Крейг дээр гүйн ирж хэлсэн гэнэ.

Шилтгээнд үүрлэсэн хий үзэгдэл, сүнснүүд нь нүдэнд тийнхүү харагдахаас гадна хэн нэгний холхих хөлийн чимээ, өрөөнд үсэрч дүүлэх, нижигнүүлэх, ор дэрийг сандчуулах зэрэг элдэв үйлдлээр, тэрчлэн тамхины эхүүн муухай үнэрээр ч илэрхийлэн мэдэгддэг байжээ. Шилтгээний зочид буудлын хуучин ажилтан Николас Франклинд тиймэрхүү явдал нэг биш удаа тохиож байсан аж. Н.Франклин нэгэн удаа хэсэг найз нөхдийнхөө хамт шөнө дунд аравдугаар өрөөнд зурагт үзэж суутал угаалгын өрөөнд ус гоожих чимээ гарчээ. Хувингаар цутгаж буй борооны усыг санагдуулам тэр чимээг сонссон Франклин үүд нээн орвол крант хаалттай хэдий ч ус гоожсон байжээ. Бас нэгэн удаа шөнийн хоёр цагийн орчимд ажлын байрандаа байсан Н.Франклины утас учиргүй ихээр дуугарчээ.

Лангустын ичээ хэмээгдэх арваннэгдүгээр өрөөнд саатсан хатагтай учиргүй сандарч айсандаа нус нулимсандаа хутгалдан байж утсаар түүн рүү залгасан нь тэр ажээ. Уг нь тэр хатагтай сүнс, хий үзэгдлийн тухай бусдаас сонсоод сониучирхан ирж зориуд тэр өрөөнд саатсан хэдий ч одоо ёстой шалдаа буусан нь тэр байлаа. Унтахаар орондоо орсоны дараахан шөнө дунд тамхи зуусан эрэгтэй хүний дүрс өрөөнд холхин, сүүлдээ дэргэд нь хэд хэдэн ч удаа ирж зогсохыг өөрийн нүдээрээ харсан адал явдлыг эрэлхийлэгч тэр хатагтай “Надад одоо ямар ч адал явдал, хий үзэгдэл хэрэггүй! Зөвхөн эндээс бушуухан авч үзээч! гэж орилж чарласаар тийнхүү утасджээ.

Шинэ Орлеан нутаг түүний дотор энэ хуучин шилтгээ элдвийн сэжиг таамаг, далд ертөнцийн нууцыг агуулсаар ийнхүү оршсоор л байна. Жон болон Али Бротерс нар 2001 оны долдугаар сарын 27-нд энэ шилтгээ зочид буудлын есдүгээр өрөөнд хоног өнгөрөөхдөө нөгөө зарц эр хийгээд бяцхан охины сүнстэй тохиосноо ийнхүү бичиж үлдээв:
“Бүтэн хоёр шөнө бид амар заяагаа үзсэнгүй! Эхний өдөр зурагтын залгуурыг хэн нэгэн нь зориудаар дахин дахин салгаж байв. Энэ явдал гурван удаа давтагдсан бол шөнөдөө бүүр ч аймшигтай өнгөрөөв. Бидэнд жаахан охин хэд хэд харагдсан бол миний эхнэрт хар хувцастай эрэгтэй хүн шөнө дунд өрөөн дотор зогсож байх нь үзэгджээ. Харанхуйд үзэгдэн сүүмийх тэр бяцхан охин бас тэр эрэгтэйн дүрсний учрыг олохоор гэрэл асаагаад харвал өрөөнд эхнэр бид хоёроос өөр хэн ч байхгүй байлаа. Ингэсээр байгаад үүрийн таван цаг дөхөхөд ойрхон гүйх хэн нэгний хөлийн чимээ, тэгсэнээ балчир охины хөхрөн инээх чимээ сонсогдсоноо төдхөн нам гүм болов!”.

2002 оны есдүгээр сарын 25-нд Сиэтл хотоос хуучин шилтгээнд ирж хэрхэн хоног төөрүүлснээ Келли Персли гэгч эмэгтэй ийнхүү дурсав.
-Наполеоны хэмээх тодотголтой тавдугаар өрөөнд би саатан тухаллаа. Гадаа шуургатай тул би гадагш цухуйлгүй тэр үдшийг өнгөрөөж байв. Үдшийн 22 цаг өнгөрч байхад өрөөний хуучин тавилгууд нааш цааш савчин хөдөлж, тэгсэнээ цагийн дараа хүүхдийн хөгжмийн зэмсэг хажуудхан сонсогдож эхлэв. Тэр хөгжим бараг минут хэртэй сонсогсдоны эцэст чимээ аниргүй болмогц миний нойр хүрч нүд анилдав. Би унтахаар орон дээр хажуулдан хэвтэхэд хөлийг минь хэн нэгэн хүн зөөлөн илээд байх шиг, гэсэн ч би нам унтжээ.

Харин би шөнө дунд унтаж буй ор маань савчин хөдөлж, дээр нь хэн нэгэн үсрэн наадаад байх чимээнээр сэрлээ. Сэрээд харахад яг л тийм. Өрөөнд надаас өөр хэн ч байгаагүй мөтрлөө яг тэр явдал болж байсан юм. Айж сандарсан би үүрийн дөрвөн цагийн үед шилтгээ буудлаас бушуухан явахын түүс болж такси дуудуулав.

Дуудлагын такси аваад тэндээсээ шууд онгоцны буудал руу очихоор шийдсэн. Найз эмэгтэй маань гадаа гудамжинд гаран манай цонх руу санамсаргүй хараад гайхаж орхив. Өрөөнд хэн ч үлдээгүй мөртлөө цонхны дэргэд хэн нэгний дүрс сүүмийж биднийг сэмхэн харж байгааг тэр ажиглажээ. Түүний ийнхүү гайхаж хэлсэний дагуу би ч бас цонх руу харвал жаахан хүүхдийн дүрс сүүмийн харагдсан билээ.

“1891" хэмээх өвөрмөц нэрээрээ хэн бүхний танил болсон хуучны тэрхүү шилтгээ буудлын тухай хүмүүс, янз бүрээр хуучлах ажээ. Зочин гийчдийн заримд нь огт харагдахдгүй, мэдрэгдэхгүй мөртлөө харин зарим хүмүүс тэр тусмаа эхчүүд, эмэгтэйчүүдтэй илүү ихээр тохиодгоороо тэдгээр хий үзэгдэл, сүнснүүд илүү өвөр-мөц онцлогтой. Амьддаа хэн нэгэнд илүү ихээр сэтгэл алдарсан байж болохыг нөгөө зарц эрийн сүнсээр тайлбарлаж болох боловч цовоо цолгин жаахан охины сүнс тийнхүү хий үзэгдэл болон хоргодон үлдсэнийг хэрхэн тайлж хэлэх вэ? Магадгүй өнөөдрийн энэ олон эрхэмсэг хатагтай, бүсгүйчүүдийн дундаас ээжийгээ хайж, үхэж үрэгдсэн хойноо ч сүнс нь амар амгаланг ололгүйгээр харин хий үзэгдэл болон эрэлхийлэн байгаа бус уу?
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
МАН-ын шинэ даргад хэн нь тохирох вэ?
  • Ж.Эрдэнэбат
  • Ц.Нямдорж
  • У.Хүрэлсүх
  • Н.Энхболд
  • Ө.Энхтүвшин