Изүгийн бүжигчин охин (Өгүүллэг)
2017 оны 6 сарын 3

1
Зам дээр салхи гарч эхлэхэд л би цагаан өнгөөр будагдсан өтгөн царсан ойн Амаги Пасст ойртож буйгаа мэдсэн юм. Уулын бэлээр асар хурдтайгаар уруудахад борооны өтгөн хар үүл ард хоцорсон байлаа.
Би 20 настай байсан юм. Нил өнгөтэй кимоно дээрээ хакама1 (Эрчүүдийн өргөн өмд) болон сургуулийнхаа малгайг, сурагчийн цүнхтэйгээ хамт үүрчээ. Энэ өдөр Изү Пенинсула руу цэргийн аялалд явсан 40 дэх хоног минь байв. Би Шүзенжи халуун рашаанд нэг хонож, дараа нь Юугашимад хоёр шөнийг өнгөрөөсөн. Харин одоо, модон ултай өндөр гуталтайгаа Амаги руу авирч явна. Уулын давхаргууд, онгон дагшин ой, хөндийд буусан намрын шүүдэр гээд сэтгэлийг минь булаах зүйл олон байсан ч цээжиндээ тодорхой горьдлого тээн цааш хурдлан алхлаа. Урт хугацаанд үргэлжлэх усан бороонд цохиулахаасаа өмнө замаа тойрч, ухасхийн хурдлав. Гарцны хойд талд байрлах нэгэн цайны газарт арайхийн хүрч, амсхийх боломжтой болсон ч хаалган дээр нь би удсангүй. Хамгийн гайхалтай нь, горьдлого минь тасарсангүй. Хэрмэл бүжигчид дотор сууж байх нь тэр, сэтгэл минь амарлаа...

Бүжигчин охин намайг үүдэнд зогсож байгааг мэдмэгцээ сууж байсан олбогоо гаргаж ирээд дэргэдээ эргүүлэн тавилаа.
“За.” Суухаасаа өмнө хэлсэн бүхэн минь л энэ. “Баярлалаа” гэдэг үг хоолой дээр гацчих нь тэр. Гайхширсан бас дээр нь хурдлан гүйснээсээ болж би амьсгаадчихсан байсан юм. Түүнтэй нүүр тулан хэтэрхий ойр суужээ. Кимононыхоо бүснээс тамхиа гаргаж ирэхээр тэмтрэхэд бүжигчин охин өмнөө сууж байсан хамтрагчаасаа үнсний сав авч над руу ойртууллаа. Өнөөх байдгаараа л би юу ч хэлсэнгүй. Бүжигчин охин 17 настай болов уу гэмээр харагдана. Түүний үсийг хуучны, миний огт мэдэхгүй загвараар нямбайлан зассан байх аж. Үснийх нь засалт, өвөрмөц зууван царайг нь жижигхэн харагдуулж байсан ч гоо үзэсгэлэнтэй нь маш сайхан зохицож байлаа. Этгээд үсний засалт нь надад хуучны хайр дурлалын түүхэнд гардаг охидыг санагдуулна. Бүжигчин охин 40 гарсан эмэгтэй, өөрөөс нь арай л эгчмэд хоёр охин, Нагаоки халуун рашааны нэртэй хүрэм өмссөн 25 орчим настай эрэгтэйн хамт яваа ажээ.

Өмнө нь би эдгээр хэрмэл жүжигчдийг хоёр ч удаа харсан юм. Анх тэдэнтэй Юугава гүүрний ойролцоо таарсан. Тэгэхэд би Юугашима халуун рашаан руу, харин тэд Шүзенжи рүү явж байлаа. Багт гурван охин байдаг бөгөөд тэр үед бүжигчин охин бөмбөр барьчихсан явж байсан. Тэдэнтэй зөрөхдөө би эргэн эргэн харж байснаа санадаг юм. Эцэст нь ингэж би аяллын сайхныг мэдэж авав. Юугашимад өнгөрүүлсэн хоёр дахь шөнө хэрмэл жүжигчид тоглолтоо хийхээр дэн буудалд ирлээ. Би шатны доод талд суугаад үүдний модон шалан дээр бүжиж буй охиныг анхааралтайгаар ажив. “Тэд өчигдөрхөн Шүзенжид байсан бол өнөөдөр Юугашимад байна. Тэгвэл маргааш магадгүй Амаги Пассын өмнөд хэсэгт байрлах Юугано халуун рашаан руу ч явж болох нь ээ. Мэдээж, би Амагигийн уулын замаар 20 гаран километр яваад л тэднийг гүйцчихнэ”. Ийм маягаар би өдрийн зүүдэнд автсаар зам дагуу яаравчлан алхлаа. Харин одоо бид ижилхэн цайны газарт борооноос хорогдон сууж байна. Миний зүрх булгилан, хүчтэй цохилж байлаа.

Цайны газрын эзэгтэй намайг өөр өрөөнд оруулав. Хаалга нь байнга тааралддаг шиг гүйдэг, цаасан хаалга байсангүй. Цонхоор шагайн харлаа. Арай чүү харагдах сүрлэг хөндийн ёроол руу харахад дотор минь арзасхийв. Шүд минь тачигнаж, бие минь дагжин чичирч байлаа. Эзэн эмэгтэйг цай өгөхөөр ирэхэд нь би даарч буйгаа хэлэв. “Та шалба норчихсон юм биш үү?” гэж тэр хүндэтгэсэн өнгөөр хэлээд үргэлжлүүлэн “Хэсэг энд байж, хувцсаа хатаа даа” гээд гараас минь татан өөрийнхөө өрөөнд орууллаа. Өрөөнийх нь тэг дунд зуух байх аж. Эзэн эмэгтэй гүйдэг хаалгаа онгойлгоход халуун агаар нүүр төөнөж байсан ч босгон дээр нь зогсоод би хэсэг тээнэгэлзлээ. Учир нь, галын дэргэд нэгэн хөгшин эр хөлөө солбин сууж байсан юм. Цонхийж, хавдсан түүний бие яг л живсэн хүнийх шиг харагдана. Тэр тэнхэл муутайхан нүдээрээ намайг ширтэхдээ хүүхэн хараа нь ялзарсан юм шиг л шарласан байлаа. Эргэн тойронд нь хуучны захидлууд, урж тасдсан цааснууд хэвтэнэ. Бараг л түүнийг булчихсан гэлтэй. Би хөшсөн чигтээ түүнийг ширтсээр, яаж амьд байгаад байгааг нь гайхсаар байлаа.

“Түүнийг ингэж хараад байх чинь эвгүй санагдаж байна шүү. Чи санаа зовох хэрэггүй дээ. Миний хуучин нөхөр байгаа юм. Тэр үзэшгүй муухай харагдаж байгаа байх л даа. Гэхдээ тэр хөдөлж ч чадахгүй болохоор тоосны хэрэггүй”. Ийн учирласан эзэгтэй олон жилийн турш нөхөр нь саагаар өвдөж, одоо бүх л бие нь мэдээгээ алдчихсан болохыг хэлэв. Түүнийг булах шахсан цааснууд үнэндээ эмийнх нь сав болоод саа өвчнийг эмчлэх боломжтойг мэдээлсэн сонины хайчилбарууд аж. Хөгшин эр өвчнийг нь анагаах эмчилгээ байдаг эсэхийг үүгээр өнгөрөх жуулчид бүрээс асууж, сонин дээрээс хүртэл мэдээлэл олох гэж хичээдэг гэнэ. Тэр ч байтугай, эдгээр цааснуудаа өөрийгөө тойруулан хурааж, нэг бүр рүү нь ширтсээр ойр хавиасаа огтхон ч холдуулдаггүй аж. Олон жилийн турш цуглуулсан эдгээр цааснууд өдгөө уул овоо мэт болжээ.

Эзэн эмэгтэйд хариу хэлэлгүйгээр би зууханд ойртож суулаа. Дэргэдүүр явж өнгөрсөн машинаас болж байшин чичирхийлнэ. Удахгүй намрын сэрүү орж, цас орох гэж байхад энэ хөгшин эр эндээс арай нам дор газар руу нүүхгүй байгааг нь би гайхан бодов. Миний кимононоос уур савсаж байлаа. Галын дөл царайг минь түлэхүйц хангалттай их элчтэй байсан юм. Эзэгтэй дэлгүүр орохоор явахдаа хэрмэл жүжигчидтэй хэдэн үг солив. "Энэ чинь өмнө нь хамт явж байсан бяцхан охин байна шүү дээ. Үнэхээр сайхан охин болжээ. Сайн хэрэг болж. Тэр үнэхээр хөөрхөн юм. Охид ч хурдан өсөх юм даа”. Цаг орчмын дараа хэрмэл жүжигчид явах гэж байгаа гэв. Би ч мөн энд үлдэхгүй байхаар шийдсэн боловч босох тэнхэл хүрсэнгүй. Бие минь үнэхээр зовиуртай байлаа. Хэдийгээр тэд жуулчид шиг боловч эмэгтэй хүний хурдаар л алхах болно. Тиймээс ард нь хол орхигдсон ч удахгүй гүйцнэ гэдэг минь тодорхой байв. Гэхдээ миний тэвчээргүй зан хөдөлсөөр л байлаа. Жүжигчид нэгэнт хөдөлжээ. Харин би өдрийн зүүдэндээ автсаар л. Эзэгтэй тэднийг үдэж өгөхөөр ирлээ.

“Тэд өнөө шөнө хаана буудаллах бол?” хэмээн би асуув. “Ийм хүмүүсийг хаана буудаллахыг нь хэн ч хэлж мэдэхгүй шүү дээ. Тийм биз, хүү минь? Хаана үзэгчдийг татаж чадна, тэр газартаа л буух байлгүй. Хаана байх нь ер нь хэнд хамаатай гэж? Тэднийг буух газраа урьдчилан төлөвлөдөг гэж би л лав бодохгүй байна”. Түүний хэлсэн зальжин үгс үнэндээ намайг түймэрдэх шиг л болов. Тиймээс өөрөө өөртөө “Тийм л юм бол би өнөө шөнө бүжигчин охиныг өрөөндөө хонуулах болно” гэж бодлоо.

Бороо намжиж, уулын орой ч тодорч эхэллээ. Эзэгтэй намайг энд удаан саатуулахаар хичээж, ахиад аравхан минут л хүлээвэл тэнгэр бүхэлдээ цэлмэнэ гэсээр байв. Гэвч би удаан суугаад байж тэссэнгүй. "Биеэ бодоорой" гэж хөгшин эрд хэлээд босохдоо би “Хүйтрэх нь дээ” гэж чин сэтгэлээсээ хэлсэн юм. Тэр шарласан нүдээрээ нэг хараад, бага зэрэг толгойгоо дохилзуулав. "Эрхэм ээ! Эрхэм ээ!" гэсээр эзэгтэй араас минь даган гарч ирэв. "Энэ хэтэрхий их мөнгө байна. Би авч чадахгүй нь" гээд цүнхнээс минь хоёр гараараа зуурчихаад тавьж өгөхгүй чаргууцалдав. Түүнийг хичнээн ятгах гэж оролдсон ч тэр зөрүүдэлсээр л байлаа. Улмаар эзэгтэй талархлаа илэрхийлж, надад хань болж жаахан явж өгье гэв. Тэр нэг үгээ давтсаар араас минь дагаж явлаа.

"Хэтэрхий өгөөмөр хэрэг байна. Сайн үйлчилж чадаагүйд минь уучлаарай. Царайг чинь огт мартахгүй ээ. Үүгээр дахин ирээрэй. Би танд илүү сайн үйлчлэх болно. Дараа үүгээр дайрч өнгөрнө гэж найдъя. Таныг хэзээ ч мартахгүй”. Тэр цөхөрсөн мэт санагдав. Түүнд ердөө 50 сен зоос үлдээсний төлөө бараг л нулимс унагаж байлаа. Харин би жүжигчдийг гүйцэж түрүүлэхийг л туйлаас хүсэж байв. Гэвч түүний удаан алхаа надад саад болж байлаа. Эцэст нь нэг юм бид нүхэн гарц дээр ирлээ. “Маш их баярлалаа” гэж хэлээд би “Та одоо буцсан нь дээр. Нөхөр тань тэнд ганцаараа байгаа” гэхэд л цүнхийг минь өгсөн юм. Усны хүйтэн дуслууд харанхуй нүхэн гарц дотор пал пал хийн дуслах аж. Урд минь Изуд хүрэх зам гэрэлтэн харагдаж байлаа.

2
Нүхэн гарцаас гарахад нэг талдаа шохойдсон шонгуудтай уулын зам хурц цахилгаан цахих шиг л гэрэлтэн зурайна. Энэхүү дүр төрх уран зураг шиг л харагдах аж. Тэр доор хэрмэл жүжигчид явж байхыг би тодхон харав. Километр ч хүрэхгүй газар яваад тэднийг гүйцчихлээ. Алхаагаа огцом удаашруулснаа мэдэгдэхгүйн тулд тэднийг аажуухан өнгөрөв. Бусдыгаа түрүүлэн алхаж явсан эр намайг хармагцаа таньж, “Чи их хурдан алхах юм аа... Цаг агаар дээрдээд бид ч азтай байна” гэж хэлэв. Би ч явдлаа удаашруулан түүнтэй нэгдэж алхлаа. Надаас олон төрлийн л асуулт асууж байв. Биднийг хараад эмэгтэйчүүд ярианд оролцохоор гүйж ирэв.

Тэр эр нуруундаа маш том, хүнд ачаа үүрсэн байлаа. Харин 40 орчим настай эмэгтэй гөлөг барин алхаж явав. Том охин нь багласан хувцсаа үүрсэн бол дунд охин нь бас л хүнд ачаа үүрсэн байлаа. Хүн бүр л ямар нэг хэмжээгээр юм барьсан байх аж. Бүжигчин охин харин бөмбөр болон яс моднууд нуруундаа үүрээд алхаж байв. Дөч гарсан эмэгтэй надтай бага багаар ярьж эхэллээ. “Энэ дээд сургуулийн оюутан байх” гэж том охин нь бүжигчин охинд шивнэв. Эргэн тойрноо харах аядан түүн рүү өнгийвөл тэр инээмсэглэн алхаж явав. “Мөн биз дээ? Би ихийг мэднэ. Оюутнууд л ихэвчлэн арал руу ирдэг юм.”

Изү Пенинсулагийн өмнөд хэсгийн хамгийн том арал болох Ошимагийн Хабу боомтын хотоос тэд иржээ. Тэд хавар гэрээсээ гарснаас хойш ийнхүү аялж яваа гэнэ. Өдөр ирэх тусам хүйтэрч байгаа ч тэд өвлийнхөө бэлтгэлийг ч базаагаагүй аж. Шимодад 10 өдөр болсныхоо дараа тэд Ито халуун рашаан хүрээд арал руу явахаар төлөвлөжээ. Ошимаг дурдахад л нөхцөл байдал надад илүү яруу найраглаг болж ирэв. Бүжигчин охины дур булаам үс рүү ахин нэг ширтлээ. Тэгээд би Ошимагийн тухай асууж эхлэв. “Маш олон оюутнууд сэлэхээр арал руу ирдэг биз дээ?” гэж бүжигчин охин хамт алхаж явсан охиндоо хэллээ. Тэдэн рүү эргэж хараад “Зунд л тэгдэг биз дээ?” гэхэд минь бүжигчин охин сандран “Өвөлд ч бас” хэмээн аяархан хариулах нь тэр.

"Өвөлд ч үү?" гэж хариу асуухад минь бүжигчин охин дэргэдэх охин руугаа хараад хөхрөв. “Чи ч бас өвөл сэлж чаддаг уу?” гэж би асуув. Тэр ичингүйрсэн ч ноцтой царай гарган толгой дохилоо. “Тэнэг охин шүү" гээд хөгшин эмэгтэй шоолон инээв. Юуганод хүрэх зам Кавазу голын хөндийгөөр дамжин 10 гаран километр аж. Бидний явж буй газрын уул, тэнгэрийн өнгө нь ч өмнөдийг санагдуулам байв. Би өнөөх эртэй яриагаа цааш үргэлжлүүлэн алхлаа. Бид бие биедээ таалагдаж байсан юм. Огинори, Нашимото зэрэг жижигхэн тосгодыг өнгөрөхөд уулын бэлд Юуганогийн байшингуудын сүрлэн дээврүүд харагдаж эхлэв. Энэ л үед би түүнд тэдэнтэй хамт Шимода руу явахыг хүсэж буйгаа хэлсэн юм. Тэр ч таатай нь аргагүй зөвшөөрлөө. Юуганогийн хямдхан хөлсний байранд ирэхэд хөгшин эмэгтэй баяртай гэж буй мэтээр толгой дохилоо. Өнөөх эр миний өмнөөс “Энэ залуу ноёнтон бидэнтэй хамт явахаар болсон” гэв.

“За, тэгэхээр. Замд, аяллын багт бас дэлхийд, ямар сайхан хэрэг вэ” гэх зэргээр хөгшин эмэгтэй урсгалаа. “Бидэн шиг уйтгартай хүмүүст чи цагийг зугаатай өнгөрүүлэх сайхан боломж боллоо. Энд ирээд, түр амар” гээд ёсорхолгүй хэлэв. Охид яриагаа зогсоон нэгэн зэрэг над руу ширтэв. Тэдний царайд ялгагдах зүйл үгүй мэт харагдана. Эцэстээ тэдний гөлрөх нь сандрал болон хувирлаа. Тэдэнтэй цуг шатаар өгсөн, цүнхээ тавилаа. Энэ байрны шалны дэвсгэр, гүйдэг хавтан хаалга нь хуучин бас дээр нь бохир байв. Бүжигчин охин доод давхраас бидэнд цай авчирч өглөө. Өмнө минь ирээд суухад түүний хацар нь улайчихсан, ичингүйрсэн шинжтэй харагдана. Гар нь чичирч, цайтай аягаа унагах шахав. Цайгаа унагахгүйн тулд газар тавьсан ч бүх цай нь асгарчихсан байлаа. Ичимхий зан нь миний гайхшралыг төрүүлэв.

"Бурхан минь. Тэр эсрэг хүйстнийхээ тухай бодож эхэлсэн юм байх даа. Ямар ичгүүртэй юм бэ? Түүнийг хараач!” гээд хөгшин эмэгтэй хөмсгөө атиралдуулсаар охин руу гарын алчуураа шидэв. Охин түүнийг нь аван дэвсгэрийг арчлаа. Эмэгтэйн үгийг сонсоод би өөрийнхөө мэдрэмжийг эргэцүүлэн нэг бодож үзлээ. Дайрч өнгөрсөн цайны газрын эзэн эмэгтэйн эхлүүлсэн өдрийн зүүд сэтгэлийг минь шаналгаж байлаа. "Чиний нил кимоно үнэхээр гоё юм аа” гээд хөгшин эмэгтэйн нүд над дээр тогтсон чигтээ ажиглангуй хэллээ. “Хээ нь Тамижигийнхтай ижилхэн юм аа, тэ?” Хэд хэдэн удаа яриа өдсөний дараа л охид надтай ярьж эхэлсэн юм. “Бидэнд бас нэг хүүхэд бий. Тэр сургуульд явдаг учраас одоо гэртээ байгаа. Би түүний талаар л боддог. Чиний кимоно түүнийхтэй ижил юм. Нил кимононы үнэ нэмэгдсээр л байна. Харин би юу хийхээ ч мэдэхгүй л байна. ”

- Аль сургууль юм бэ?
- Бага сургуулийн тавдугаар анги.
- Өө, та тавдугаар ангийн хүүхэдтэй юм уу?
- Түүний сургууль Ошимад биш Кофуд байдаг юм аа. Ошимад бид их удаан байсан ч бидний жинхэнэ гэр Кофуд байдаг л даа.

Цаг хэртэй амарсны дараа нөгөө эр намайг халуун рашааны дэн буудал руу хүргэж өгөв. Угтаа би жүжигчидтэй хамт байна л гэж таамаглаж байсан юм. Бид хайрган замаар их удаан алхаад, шатаар бууж, горхины дэргэдэх нийтийн халуун усны ойролцоох гүүрийг гаталлаа. Дэн буудлын цэцэрлэг гүүрийн нөгөө талд байх аж. Намайг халуун усны газар руу ороход тэр ард минь дагасаар л байв. Тэр 24 настай аж. Эхнэр нь хоёр ч хүүхдээ алдсан гэнэ. Нэгийг нь зулбаж, нөгөөг нь дутуу төрүүлжээ. Өмссөн хүрмэн дээр нь Нагаока халуун рашааны нэр байсан учраас би түүнийг Нагаокагийнх болов уу хэмээн таамаглав. Түүний тун сайн ярих чадвар болоод нүүрний хувирал нь үнэхээр гайхширмаар ажээ. Түүнийг яагаад хэрмэл жүжигчдийг дагалдан явдгийг нь гайхаад олсонгүй. Магадгүй, сониуч зандаа хөтлөгдөн ачааг нь зөөдөг, аль эсвэл хэн нэгэнтэй нь хайр сэтгэлийн холбоотой байх. Халуун усны газраас гармагцаа би үдийн хоол идлээ. Өглөө найман цагт Юугашимагаас гарсан ч одоо арвантаван цаг ч болоогүй байлаа.

Өнөөх эр дэн буудлаас явах замдаа цонх руу минь харан “Баяртай” гэж хэлэв. “Өөртөө илжгэн чих эсвэл өөр юм аваарай. Уучлаарай. Хоёр давхраас ийм зүйл өгөхөд арай л бүдүүлэг юм” гээд би мөнгөө доош шидлээ. Тэр эр авахаас татгалзаж, явахаар эргэсэн ч нэгэнт газар унасан мөнгөнөөс татгалзаж чадалгүй эргэж харан, газраас авлаа. “Ингэх хэрэггүй дээ” гээд тэр буцаан шидэхэд сүрлэн дээвэр дээр уначихав. Аваад ахиад л түүн рүү шидэхэд тэр аваад явлаа. Нар жаргахад бороо асгарч эхэллээ. Уул өнгө өнгөөр солонгорч, гүн харанхуй байдлаа алджээ. Дэн буудлын урдуур горхи шарлан урсана. Урсах горхины чимээ улам чангарч байлаа. Энэ ширүүн борооноор жүжигчдийг үзэгч хайн наашаа ирэхгүй гэж бодохоор л сууж тэсэлгүй хоёр, гурван ч удаа халуун усны газар руу би явав.

Өрөө минь дүнсгэр, бүүдгэр байлаа. Учир нь, хажуу болон миний өрөөний дунд ганцхан гэрэлтүүлэг байдаг ажээ. “Тон, тон. Тон, тон.” Борооны чимээнээс гадна тэртээ цаана бөмбөрийн дуу цуурайтав. Салхивчныхаа нэгийг онгойлгон харлаа. Бөмбөр улам л ойртох шиг санагдана. Толгойг минь бороо тоншиж, салхи ташуурдана. Нүдээ анин, төвлөрөөд бөмбөрийн дуу гарч буй зүгийг тодорхойлох гэж хичээлээ. Хормын дараа самисен хөгжмийн дуутай зэрэгцэн эмэгтэй хүний орилох дуу, чанга инээдийг олж сонсов. Тэд магадгүй дэн буудлын хүлээн авалтын өрөөнд байгаа байх гэж би таамаглав. Хоёр, гурван эмэгтэй, гурав дөрвөн эрэгтэй хүний дуу гарч байгааг нь ялгаж танилаа. Би үдэшлэг дуусмагц тэднийг наашаа ирнэ хэмээн найдлаа. Гэтэл тэдний үдэшлэг назгайрсан архидалт, хий хоосон үймээн самуун болоод өнгөрчихөв. Үе үе шөнийн тэнгэрт эмэгтэй хүний нарийхан, цангинасан хоолой тархана. Харин би галзуурахын ирмэг дээр л байв. Салхивчаа нээлттэй орхин цонхны дэргэд суулаа. Бөмбөрийн чимээ л намайг тайвшруулж байсан юм. “Бүжигчин охин одоо ч үдэшлэг дээр байна. Тэр суугаад, бөмбөрөө тоглож байна.”

Бөмбөр дуугарахаа болих үед нам гүм надад тэсвэрлэшгүй мэт санагдав. Бороон чимээний гүнд би живлээ. Эцэст нь би тийм гэхийн аргагүй хөлийн чимээг сонсох нь тэр. Тэд ямар нэг юм тоглож, аль эсвэл тойрог болон бүжиж байгаа юм болов уу? Удалгүй чив чимээгүй боллоо. Би нүдээ томруулсаар гүн харанхуй дунд харах гэж хичээнэ. Яагаад анир чимээгүй болчихов оо? Би бүжигчин охинд санаа зовон тарчилж байлаа. Салхивчнуудаа хаан, ор руугаа сажлав. Гэвч цээж минь хөндүүрлэж байлаа. Ахиад л халуун усны газар руу явахаар бослоо. Ус балбалаа. Бороо зогсож, сар гарчээ. Бороонд угаагдсан намрын орой гялтганана. Хөл нүцгэн гарч гүйсэн ч юу ч хийх боломжгүй болжээ. Шөнийн хоёр цаг аль хэдийнэ өнгөрсөн байлаа.

3
Өглөөний есөн цагт өнөөх хэрмэл жүжигчин эр дэн буудал дээр ирээд намайг дуудлаа. Дөнгөж сэрээд байсан учир түүнээс ханиндаа халуун усанд орохыг хүсэв. Өнөөдөр үүлэрхэг, Изүгийн өмнөд хэсгийн хаврын нэгэн өдөр шиг л байна. Дэн буудлын дэргэдүүр горхины ус урсахад нар түүн дээр ойн гялбалзах аж. Өнгөрсөн шөнийн шаналал зүүдний мөртэй үлджээ. Түүнтэй үүний тухай ярьж эхлэв.
- Өчигдөр шөнө та нар нэлээд оройтлоо шүү. Бөмбөр нэлээн орой болтол дуугарсан.
- Юу? Чамд сонсогдсон юм уу?
- Тийм ээ. Тэгсэн.
- Нутгийн хүмүүс байсан юм. Яг л сарьсан багваахай шиг болсон гээч. Хөгжилтэй байгаагүй.
Тэр огтхон ч санаа зовсон юм шиг харагдаагүйн зэрэгцээ өөр юу ч хэлсэнгүй.
- Хар даа. Тэнд нөгөө хүмүүс байна. Биднийг таньчих шиг боллоо. Инээлдээд байна.
Тэр нөгөө талын халуун усны сан руу заалаа. Тэнд долоо, найман хүн байх шиг харагдана.

Гэнэтхэн халуун усны газрын арын харанхуй хэсгээс нүцгэн эмэгтэй гүйгээд гараад ирэв. Тэр эргийг нисээд гатлах гэж байгаа юм шиг л гараа сунган хашгиран зогсоно. Ямар ч алчуургүй, чармай нүцгэн тэр эмэгтэй бүжигчин охин байлаа. Цагаан бие, шулуун хөлийг нь хараад биеэр минь ус урсах шиг л болов. Санаа алдан, шоолон инээв. Тэр бол хүүхэд. Гэгээтэйд нүцгэн гарч ирээд, намайг олсондоо баярлан, өлмий дээрээ зогсож байгаа хүүхэд. Би ч баярлан инээмсэглэсээр л байв. Толгой минь цэвэрлэгдсэн юм шиг л хиргүй тунгалаг байлаа. Инээмсэглэхээ ч болиулж чадсангүй. Бүжигчин охины үсийг насанд нь баймааргүй хэт уран гоёор зассан байлаа. Тэр 17, 18-тай юм шиг л харагдана. Өөр юу гээч? Залуу хатагтай шиг л хувцасласан байжээ. Би үнэхээр инээдтэй алдаа хийчихжээ.

Өнөөх эртэй хамт өрөөндөө ирсний дараа том охин нь миний буусан буудлын цэцэрлэгт хүрээлэнд ирчихсэн, удвал цэцгийн оронг хараад зогсож байв. Харин бүжигчин охин гүүрний голд зогссон байлаа. Халуун уснаас гарч ирсэн хөгшин эмэгтэй тэр хоёрыг ширтэн зогсоно. Бүжигчин охин инээмсэглэн зогсож байлаа. Буцаад явахгүй бол загнуулна гэдгээ мэдэгдэх шиг над руу мөрөө хавччихаад яаравчлан одов. Хөгшин эмэгтэй гүүрний тэртээгээс “Бидэн дээр ирээрэй” гэж намайг урив.

“Бидэн дээр ирээрэй” гээд том охин нь бас давтлаа. Тэд яваад өгсөн ч нөгөө эр үдээс хойш хүртэл надтай хамт байв. Тэр шөнө би цэцэрлэгт бөмбөрийн дуу сонсмогцоо цаасны бөөний худалдаачинтай тоглохоор явлаа. Би босоод “Тэр хэдэн жүжигчид үзэгч хайн ирсэн” гэхэд, “Юу? Тэд үү? Тэд чинь юу ч биш. За, одоо таны ээлж. Би чулуугаа энд тавилаа” гээд цаасны худалдаач өрөг рүү заалаа. Гэвч би тайван бус байв. Жүжигчид явж буй нь сонсогдоно. Нөгөө жүжигчин эр цэцэрлэгээс “Сайхан амраарай” хэмээн орилов. Би цонхоор хараад, “Ороод ир” хэмээн дохив. Цэцэрлэгт тэд бие биетэйгээ хэсэг шивнэлдсэнээ хаалгаар орж ирлээ.
"Оройн мэнд" гээд эрэгтэйн ард байсан гурван охин гейша шиг шалан дээр өвдөглөөд бид хоёр руу бөхийв. Гэнэтхэн би тоглоомонд хожигдсоноо ойлголоо.
- Ямар ч гарцгүй бололтой. Би бууж өглөө.
- Чи тэгж бодож байна уу? Би бол өөрийгөө богино талд байгаа хүн гэж бодож байна. Аль, аль нь л ойрхон.
Цаасны худалдаачин өргөө харан тоглосоор, жүжигчдийг ч анхаарсан шинжгүй оноогоо тоолно. Охид бөмбөр болон самисен хөгжмөө өрөөний буланд байрлуулаад, хятад шатрын өрөг дээр “Нэг эгнээнд тав” тоглоомыг тоглож эхлэв. Ингэх зуур би үнэхээр хожиж явсан тоглоомдоо ялагдчихав.

"Ямарав дээ? Ахиад нэг л үе, нэг л үе” гэж цаасны худалдаач эр гуйв. Тэр шаргуу байсан ч би зүгээр л хоосноор инээмсэглэлээ. Тэр бууж өгөн өрөөг орхив. Охид хүрч ирлээ.
 - Өнөө шөнө та нар ахиад нэг тойрог хийх үү? гэж би асуув.
“Тэгнэ ээ. Гэхдээ... гээд нөгөө эр охид руу харав. - Юу гэж бодож байна? Зүгээр л бүхнийг мартаад цагийг зугаатай өнгөрүүлбэл ямар вэ?
- Гайхалтай.
- Чи асуудалд орохгүй юу?
- Юу гэсэн үг вэ? Тойрсон ч бидэнд ямар ч үйлчлүүлэгч олдохгүй.
Бид “Нэг эгнээнд тав” тоглоомыг тоглон шөнө дунд өнгөртөл зугаацлаа. Тэднийг явсаны дараа би унтаж чадсангүй. Оюун санаа минь сэргэг байлаа. Үүд рүү гараад би “Хөөе, ноён цаасны худалдаачин!” гэж дуудав. Жар орчим настай худалдаачин эр өрөөнөөсөө гарч ирэн, хөөрөнгүй “Шөнө болчихсон ч өглөө хүртэл тоглоё!” хэмээн хэлэв. Би ч сайхан тулаанд бэлэн байлаа.
 
4
Бид Юуганог маргааш өглөө найман цагт орхихоор тохирцгоов. Би халуун усны дэргэдэх дэлгүүрээс худалдаж авсан ангийн малгайгаа өмслөө. Сургуулийн минь малгай цүнхний ёроолд хадгалагдана. Би замын хажуу дахь жүжигчдийн байрласан хямдхан түрээсийн байр руу нь явж орлоо. Хоёр давхрын гүйдэг хаалганууд бүгд онгорхой байх аж. Шатаар өгсөн харвал жүжигчид бүгд орондоо унтаж байлаа. Би эргэлзэнгүй үүдэнд нь зогсон хүлээв. Хөл дор минь хэвтэх бүжигчин охин ичингүйрэн, гараараа нүүрээ далдлав. Тэр дунд охинтой футоногоо хуваалцсан байв. Өмнөх шөнийн хүнд будгаа арилгаагүй учир түүний уруул, нүднийх нь энгэсэг бага зэрэг заваарчихжээ. Тэртээд хэвтэж буй ч түүний сэтгэл хөдлөл зүрхийг минь хөндөж байлаа. Түүн дээр гэрэл тусахад зайлсхийн эргэлээ. Гараараа нүүрээ даран, үүдэнд өвдөглөн суув.

"Өчигдөр шөнийн явдалд үнэхээр их баярлалаа" гээд тэр бага зэрэг бөхийв. Түүний дээхнэ талд сууж байсан нь надад эвгүй сэтгэгдэл төрүүлж байв. Том охин нөгөөх эртэй хамт унтаж байлаа. Одоо ч тэднийг хос мөн эсэхэд би эргэлзэж л байна. "Өө, уучлаарай" хэмээн хөгшин эмэгтэй хагас суугаад хэлэв. “Өнөөдөр явахаар тохирсноо мэдэж байна л даа. Гэхдээ өнөө шөнө бид маш том үдэшлэгтэй болчихсон. Тиймээс ахиад нэг шөнө энд байх хэрэгтэй боллоо. Чи өнөөдөр явах хэвээрээ бол Шимодад уулзацгаая даа. Бид тэндхийн Кошуяа дэн буудалд буухаар төлөвлөчихсөн байгаа. Олоход үнэхээр амархан шүү” гэж хэлэхэд нь надад хаягдсан юм шиг л санагдав.
"Та маргааш хамт явж болохгүй юм уу?” гэж нөгөө эр хэлэв. “Ахиад нэг өдөр байх болсонд үнэхээр уучлаарай. Бид таныг аяллынхаа багт үлдээмээр байна. Та маргааш бидэнтэй явж болохгүй юм уу?”
"Нээрээ, тэгье л дээ" гэж эмэгтэй нэмэрлэв. "Ямартай ч та бидэнтэй энэ хүртэл явж ирсэн. Хувиа бодсонд үнэхээр уучлаарай. Маргааш бид бороо асгарч байсан ч явна. Учир нь, маргааш хүүхдийн маань 49 дэх хоног нь болох юм.

Түүнийг нас барснаас хойш л бид замд яваа. Түүний 49 дэх хоногийг Шимодад тэмдэглэхээр төлөвлөсөн. Тиймээс маргааш гэхэд л тэнд яаралтай очсон байх ёстой. Чамд ингэж их юм ярих нь зөв биш байх л даа. Гэхдээ бид өмнөх амьдралаараа ч чамтай холбоотой юм шиг байна. Та нөгөөдөр бидэнтэй хамт өргөл барих уу?” гэв. Би үлдэхээр шийдэн дэн буудал руугаа буцлаа. Шатаар буун, жүжигчдийг хүлээх зуураа түрээсийн байрны бохир оффист сууж байсан бичиг хэргийн ажилтантай ярилцлаа. Нөгөө эр бууж ирэн хамт алхахыг хүсэв. Урдхан талд зам дагуу маш сайхан гүүр байдаг аж. Хашлагыг налан зогсох зуур нөгөө эр өөрийнхөө тухай надад дэлгэрэнгүй ярьж эхлэв. Тэр Токиод шинэ загварын Кабуки тоглолтод дүр бүтээж байсан бөгөөд Ошимагийн боомт дээр хааяа тоглодог байжээ. Тэдний ачааг зөөдөг тухайгаа надад тайлбарлан ярилаа. Цуглаанд тэднийг тоглож байхад нь тэр ч бас оролцож байжээ. Хүнд ачаанд нь тэдний хувцас, аяга таваг, сав суулга болон гэр ахуйн хэрэгслүүд байдаг гэнэ.

- Энэ бол миний л тарьсан гай зовлон. Гэхдээ Кофуд байдаг миний том ах гэр бүлийн маань өв залгамжлагч болсон бөгөөд гэр бүлийнхээ нэр төрийг өндөрт авч яваа. Тиймээс би тэнд байх ямар ч хэрэггүй.
- Та нарыг би Нагаока халуун рашаанаас ирсэн гэж бодсон юмсан.
- Тэгсэн юм уу? Том охин нь миний эхнэр. Тэр чамаас нэг насаар дүү, 19-тэй. Биднийг замд явж байхад хоёр дахь хүүхэд маань дутуу төрчихсөн юм. Ердөө долоо хоног л амьдарсан. Эхнэрийн бие одоо ч сайжраагүй ээ. Хөгшин эмэгтэй бол түүний ээж. Бүжигчин охин бол миний дүү байгаа юм.
- Тэгэхээр чиний ярьсан 14 настай охин чинь?...
- Тийм ээ, тэр. Үнэндээ энэ л миний санааг зовоодог. Би дүүгээ ингэж амьдраасай гэж хүсээгүй ч яривал маш урт түүх болно.
Тэгээд тэр өөрийгөө Ёикичи гэдэг, түүний эхнэрийг Чиёоко, түүний дүүг Каору, харин үлдсэн охиныг Юурико гэдэг хэмээв. Юурико 17 настай бөгөөд Ошимагийн ганц уугуул нь аж. Тэр ямар ч цусан холбоогүй, зүгээр л тэдэнд ажилладаг байна.

Ёикичи гүехэн гол руу харан зогсоно. Түүний сэтгэл хөдөлж, нулимс дуслуулан байв. Бид буцаж явах замдаа бүжигчин охинтой таарав. Тэр нүүрнийхээ цагаан будгийг угаагаад цэвэрхэн болчихсон, толгой дээрх гөлөгөө хооллоод явж байлаа. Ёикичигээс салаад өрөө рүүгээ ганцаараа явж байхдаа би түүнтэй ярилцав.
- Хүрээд ирээрэй гэж би хэлэв.
- Гэхдээ би өөрөө, би...
- Тэгвэл ахтайгаа хүрээд ир.
- За, би очъё оо.

Ёикичи өрөөнд минь ирэхээс өмнө “Хүмүүс хаачаа вэ?” гэж би түүнээс асуув.
- Хөгшин эм охидод үнэхээр хатуу ханддаг юм.
Бид “Нэг эгнээд тав”-ыг тоглоод удаагүй байтал охид гүүр даван шатаар орж ирэв. Тэд урьдынх шигээ л эелдгээр бөхийж, хонгилд өвдөг сөгдөн сууна. Урд нь том охин Чиёоко сууж байлаа.
- Энэ чинь миний өрөө. Битгий албархаад бай. Ороод ир гэж би хэлэв.
Жүжигчид цаг орчим болоод буудлын халуун усны газар руу явцгаалаа. Тэд намайг хамт явахыг хүссэн ч би татгалзав. Тэнд гурван охин байгаа юм чинь дараа очъё доо гэж би хэллээ. Удалгүй Чиёокогийн үгийг дамжуулахаар бүжигчин охин дээш гарч ирэв.

- Тэр таныг буугаад ир, нурууг чинь угаагаад өгье гэж хэлүүллээ.
Би явахын оронд бүжигчин охинтой “Нэг эгнээнд тав”-ыг тоглов. Тэр гайхширмаар сайн тоглолоо. Өмнө нь Ёикичи болон бусадтайгаа “Ялагч- үлддэг” тоглоомыг тоглохдоо ч тэр маш сайн байсан. “Нэг эгнээнд тав”-ыг тоглосон ямар ч тохиолд би л хождог байсан юм. Гэтэл энэ удаа урьд хожид байгаагүйгээр хүчээ шавхах шаардлагатай болов. Гэнэн нүүдэл хийхгүйн тулд тархины бүхий л эд эсээ ажиллуулж байлаа. Өрөөнд бид хоёулахнаа байсан ч тэр анхнаасаа л хол зайтай суун тоглож байв. Гэхдээ тэрбээр аажим аажмаар тоглоомондоо орж, чөлөөтэй тоглож эхэлсэн юм. Ер бусын үзэсгэлэнтэй хар үс нь цээжинд минь хүрнэ. Гэнэт тэр ичингүйрч, “Намайг уучлаарай. Би ч хэрэгт орлоо доо” гэж хэлчихээд өрөө рүүгээ гүйхээрээ алга болов. Хөгшин эм халуун усны гадаа зогсож байлаа. Харин Чиёоко, Юурико нар тэндээс дэн буудлаар минь дайраад түрээсийн байр руугаа явцгаав.

Өглөөнөөс үдэш хүртэл Ёикичи надтай цуг байлаа. Дэн буудлын эзэгтэй шударгадуу зантай энгийн нэг эмэгтэй байв. Тэрбээр надад “Ийм хүмүүстэй хамт байвал чи дэмий л цагаа үрнэ” хэмээн анхаарууллаа. Шөнө би тэдний байшин руу явж очив. Бүжигчин охин хөгшин эмэгтэйгээр самисен хөгжим заалгаж байлаа. Намайг харуутаа тэр тоглохоо больсон ч хөгшин эмэгтэй түүнд ямар нэгэн юм хэлэхэд буцаад тоглож эхлэв. Тэр дууллаа. Түүний хоолой аажим аажмаар чангарах үед хөгшин эм “Би чамд ийм чанга битгий дуул гэж хэлсэн шүү” хэмээн зандрав.
Замын нөгөө талд байрлах дэн буудлын зоогийн танхимаас Ёикичиг дуудуулав. Түүнийг зам гарахыг нь харлаа.

Үргэлжлүүлэн ажвал тэрбээр гашуудлын дуу дуулж буй юм шиг л харагдлаа.
 - Тэр юу хийж байгаа юм бэ?
- Энэ үү?... Нох жүжгийн дууг дуулж байна.
- Нох жүжиг ээ? Ямар хачин дуу вэ?
- Тэр бүх юмыг л хийж чаддаг юм. Түүний юу юу хийж чаддагийг чи хэзээ ч мэдэж чадахгүй.
Тэжээвэр шувууны наймаачин гэж өөрийгөө танилцуулсан 40 орчим насны эр ч мөн түрээсийн байранд буудаллажээ. Өрөө хоорондын тусгаарлагчийг нээгээд тэр охидыг хамт оройн хоол идэхийг урилаа. Бүжигчин охин савхаа аваад Юурикотой хамт явав. Тэд өнөөх эрийг идэж дууссаны дараа үлдсэн тахианы жигнэсэн махыг дамжуулан идэв. Өрөө рүүгээ буцах гээд хөдлөхөд нь тэр бүжигчин охины мөрөөр зөөлөн алгадчихав. Тэгэхэд нь хөгшин эм дургүйцэнгүй муухай хараад:
 - Хөөе, түүнд битгий хүр. Тэр бол ариухан, онгон охин гэв.
Бүжигчин охин түүнийг “Авга” гэж нэрлээд, өөрт нь “Мито эзний түүх”-ийг уншиж өгөхийг хүслээ. Гэсэн ч худалдаачин эр ингэж хэлэхийг нь сонсмогцоо л гараад явчихав.

Бүжигчин охин надаас шууд асууж зүрхлээгүй учир хөгшин эмэгтэйгээр “Мито эзний түүх”-ийг уншуулах хүсэлтэй байгаагаа надад хэлүүлэв. Би ч тэгж таамаглан номыг нь авч суухад найдаж байсанчлан охин дэргэд минь гүйж ирэн суулаа. Намайг уншиж эхлэхэд тэрбээр чухал царай гарган мөрөнд минь нүүрээ ойртуулав. Нүдээ огт цавчилгүй над руу ширтэхэд нүдэнд нь оч гялалзаж байсан юм. Гэвч энэ нь ном уншиж өгсөн хүн бүрт гаргадаг ааль нь юм шиг санагдлаа. Учир нь, тэрбээр өнөөх худалдаачны дэргэд яг л ийм царай гарган сууж байсан билээ. Түүний хамаг гоо үзэсгэлэнг том хар гэрэлтсэн нүднээс нь л харж болно. Аньсаганых нь ухлаадас ямар дур булаам гээч! Харин дараа нь түүний цэцэг шиг инээдээс нь харж болно.. Цэцэг шиг гэдэг зүйрлэл түүнд л хамгийн тохиромжтой гэмээр. Хормын дараа дэн буудлын үйлчлэгч бүжигчин охиныг дуудахаар ирлээ. Тэр босоод ёслолын хувцсаа өмсөв.
- Би удахгүй хүрээд ирнэ ээ, хүлээж байгаарай. Эргээд ирэхэд минь үлдсэнийг нь уншиж өгөөрэй гэж хэлээд үүдээр гарахдаа тэрбээр бага зэрэг бөхийлөө.

- Би удахгүй ээ.
“Битгий дуулаарай” гэж хөгшин эмэгтэй захив. Охин бөмбөрөө аван толгойгоо бага зэрэг дохилоо. Хөгшин эм над руу хараад, “Түүний хоолой одоо л өөрчлөгдөж эхэлж байгаа” гэв. Зоогийн газрын хоёрдугаар давхар руу гараад тэр зохих ёсоор өвдөглөн суугаад бөмбөрөө тоглож эхэллээ. Цонхоор түүнийг харахад хажуу өрөөнд сууж буй юм шиг л тодхон харагдаж байв. Бөмбөрийн дуутай зэрэгцэн зүрх минь булгилж, хүчтэй цохилж эхлэвэй. "Бөмбөр тоглож эхлэнгүүт л үдэшлэг сэргэж байна” гээд хөгшин эм зам руу харлаа. Чиёоко, Юурико нар мөн л үдэшлэг рүү явжээ.

Цаг орчмын дараа тэд бүгд хамтдаа ирлээ. “Бидэнд байгаа бүхэн” гээд бүжигчин охин хөгшин эмэгтэйн алган дээр 50 сен зоос унагав. Харин би өнөөх номоо үргэлжлүүлэн чангаар уншлаа. Аялж байхад нь өнгөрсөн хүүхдийнхээ тухай тэд удалгүй ярьж эхлэв. Уйлах ч чадалгүй, бараг л ус шиг тунгалаг хүүхэд төржээ. Гэхдээ л долоо хоног амьдарч чадсан гэнэ. Тэдний байдалд жигшиж зэвүүцэх, аль эсвэл сониучирхах үүднээс хандаагүйд минь үнэхээр талархаж, сэтгэл нь хөдлөх шиг болов. Энэ тухай ярихаасаа өмнө л надтай цуг Ошима руу явахаар шийдсэн ажээ. “Өвөөгийн амьдардаг байшин чамд үнэхээр таалагдана. Том, дээр нь өвөөг явуулчихвал чимээгүй, тайван гэж жигтэйхэн. Чи тэнд хүссэнээрээ л хамт байж болно. Бас сурч ч болно хэмээн хоорондоо зөвлөлдсөнийхөө дараа надад хэлсэн юм.
- Манайх хоёр жижиг байшинтай. Нэг нь ууланд бий. Тэр үргэлж л хоосон байдаг юм. Түүнээс гадна Шинэ жилийн амралтынхаа үеэр Хабугийн боомтод очиж тоглоход нь туслаач хэмээн надаас хүслээ.

Аяллын явцад тэдний талаар анх төрж байсан сэтгэгдэл өөрчлөгдөж, тийм ч хатуу хахир хүмүүс биш болохыг нь ойлгосон юм. Харин ч сайхан үнэрээ алдаагүй цэцэрлэг шиг бүр илүү амарлингуй хүмүүс аж. Яг л аав, ээж, хүүхэд эсвэл ах дүүгээс л харж болох гэр бүлийн найрсаг харилцааг тэднээс олж харж болохоор байв. Хөлсний охин Юурико л надад дургүй ганц хүн нь байлаа. Магадгүй, тэрбээр охидын хамгийн ичимхий байдаг тэр л насан дээрээ байсан болов уу. Би тэднийхээс шөнө л гарлаа. Охид намайг гаргаж өгөхөөр доош бууцгаав. Бүжигчин охин хаалганы дэргэд миний модон ултай гутлыг бэлдсэн байлаа. Тэр хаалгаар толгойгоо цухуйлган, цэлмэг тэнгэрийг ширтэнгээ “Хөөх, сар! Маргааш гэхэд л Шимодад оччихсон байна гэж бодохоор сайхан байна. Бид хүүхдийн 49 хоногт нь хүндэтгэл үзүүлэх ёстой. Ээж надад сам худалдаж авч өгнө. Тэнд очоод бүгдийг хийнэ ээ! Та намайг кинонд дагуулж явж болох уу?” гэв. Шимодагийн боомт. Изү, Сагамигийн халуун рашаанаар удаан хугацаанд аялсан тэдний хувьд гэр шиг нь л үнэртэж байв.
5
Амаги Пасст үүрч явсан тээшээ тэд барьсаар л явна. Эрх гөлөгөө тэвэрсэн хөгшин эмэгтэй л аялж буй мэт харагдана. Юуганод хүрэхээсээ өмнө бид ахиад л уулаар явлаа. Далай дээр тусах нар энгэр, цээж шарна. Би наран ургах зүг рүү харлаа. Кавазу гол урсах зүгээс наран мандах агаад далайн эрэг өргөн уудам харагдана. "Тэнд байгаа Ошима мөн биз дээ?" гэж би хэллээ. Бүжигчин охин “Мэдээж мөн. Ямар том болохыг нь хараач. Наашаа хүрээд ир” гэв. Намрын тэнгэр болоод ч тэр үү үнэхээр нүд гялбам сайхан харагдах аж. Наран дор цэлэлзэх далай халуун рашаанд л үзэгддэг шиг манантан байна. Бид Шимода хүрэхийн тулд ахиад 30 гаран километр алхлаа. Хэсэг хугацааны дараа далай харагдахаа болиход Чиёоко хэнэггүйхэн дуулж эхлэв.

Тэд надаас уул дээгүүрх өгсүүр хэрнээ илүү богино, хялбархан боловч илүү холуур тойрч явдаг замуудын аль нь дээр болохыг асуув. Мэдээж хэрэг, би товчийг нь сонголоо. Миний сонгосон зам модон дундуур огцом өгсөх ажээ. Унасан навчис дээгүүр халтирах вий гэж би айж байлаа. Хүчтэй салхитай байсан тул бага зэрэг бөхийн өвдгөө тулан алхав. Миний ард бүжигчин охин банзлаа дээш өргөн алхаж байсан бол бусад нь хоолой нь дөнгөж сонсогдохоор газар хоцорчээ. Надтай их ойрхон явж байсан ч би хоорондын зайгаа ойртуулж, холдуулахыг хичээсэнгүй. Эргэж хараад яриа өдөхөд минь эхэндээ цочсон ч инээмсэглэн хариу өгөв. Ярингаа би түүнд намайг гүйцэж түрүүлэх боломж олгохоор хэсэг зуур зогслоо. Гэхдээ намайг алхтал түүнийг алхам ч урагшлахгүй гэдэг нь тодорхой байсан юм. Зам илүү тойруу, улам эгц болж ирэв. Архан талд яваа түүнийг би болгоомжтой гэгч ажиглан явлаа. Уул нам гүмхэн дээр нь бусад маань ч яриа нь сонсогдохооргүй зайд үлджээ.

- Танайх Токиогийн яг хаана байдаг юм бэ?
- Гэр маань Токиод биш ээ. Би тэнд оюутны дотуур байранд амьдардаг юм.
- Токиогийн талаар би мэднэ ээ. Интоор цэцэглэх үеэр би тэнд бүжиглэхээр очиж байсан... Би жоохон байсан болохоор бараг юу ч санадаггүй юм гэж хэлээд тэр цааш алхлаа. “Чамд аав бий юу?” “Кофуд очиж байсан уу?” гэх зэргээр надаас олон асуулт асуув. Тэрбээр үргэлжлүүлэн Шимодад очихоороо кино үзэх тухайгаа, мөн нас барсан хүүхдийг ч дурсан ярилаа.
Бид уулын оройд гарч ирэв. Бүжигчин охин бөмбөрөө навчтай сандал дээр тавиад нусны алчуураараа хөлсөө арчлаа. Хөлийнхөө шороог гөвсөнөө гэнэтхэн хөлд минь суугаад миний хакамагийн тоосыг гөвж эхлэв. Энэ үйлдэлд нь цочирдсон би огцом хөдлөөд холдоход тэр өвдөг дээрээ падхийтэл уначихлаа. Гэвч үргэлжлүүлэн миний кимоногийн тоосыг гөвж, эмжээрийг нь буулгаж өглөө. Би гүнзгий амьсгалан зогссоор.

“Суу” гэж тэр хэлэв. Сандлын дэргэд бяцхан шувуудын үүр үзэгдлээ. Тэднийг үүрнээсээ гарахад хатсан навчсын шаржигнах чимээ сонсогдохуйц тийм нам гүм байсан юм.
- Чи яагаад ингэж хурдан алхдаг юм бэ?
Тэр минчийж улайсан харагдана. Түүнийг бөмбөрөө хуруунуудаараа хүчтэй цохиход шувууд үргэн нислээ. “Цангаад байх юм” гэж хэлэхэд минь тэр “Би ус байна уу үгүй юу хараад ирье” гээд яваад өгөв. Удалгүй тэр шарласан моддын дундуур гар хоосон ирж харагдав.

- Чи Ошимад юу хийдэг юм бэ?
Бүжигчин охин хоёр, гурван охины нэрийг хэлээд миний ойлгохооргүй зүйлсийн тухай ярьж эхлэв. Тэр Ошима биш Кофугийн тухай л яриад байх шиг санагдлаа. Тэдгээр нэрс хоёрдугаар анги хүртлээ хамт суралцсан найзуудынх нь нэр болох нь илэрхий байв. Бүжигчин охин дэмий л элдэв зүйлсийг ярьсаар байлаа. Нөгөө хэдийн залуучууд нь оройд гарч ирэх гэж арваад минут болсон бол хөгшин эмэгтэйг түүнээс хойш ахиад арван минут хэртэй хүлээх хэрэгтэй болов. Уруудах замд Ёикичи бид хоёр нуруугаа үүрсээр дэмий баахан зүйлсийн талаар ярилцан тайван алхаж явлаа. Харин тэр зуур бүжигчин охин уул уруу уруудчихаад буцаад өгсөн ирж байв.

- Доор халуун рашаан байна. Тэд чамайг буутал чинь хүлээж байя, хурдан бууж ир гэж хэлүүллээ.
Тэднийг ус олсон гэдгийг сонсоод би хар хурдаараа гүйв. Модны сүүдэрт байх том хадны дундаас цэнгэг ус урсаж байлаа. Рашааны дэргэд охид хүлээн зогсож харагдав.
- Та эхлээд уу гэж хөгшин эмэгтэй хэллээ. - Биднийг гараа дүрчихвэл ус булингартчихна. Тэгвэл та бохир гэж бодож магадгүй.

Намайг хүйтэн усыг гараараа хутган уух зуур эмэгтэйчүүд түр зогсоод, алчууруудаа мушгин, өөрсдийгөө арчиж байв. Бид цааш яван уулын бэл дэх Шимодагийн хурдны зам руу ороход нүүрс түлдэг урцаас утаа гарч байв. Бид замын дэргэд овоолсон модон дээр сууж хэсэг зуур амарлаа. Бүжигчин охин ягаан самаараа гөлөгний сэгсгэр үсийг самнаж байв. “Шүд нь гэмтчихнэ” гэж хөгшин эмийг хэлэхэд “Зүгээр ээ, би Шимодад очоод шинийг авчихна” хэмээн хариулав. Тэр уг самаа Юуганод буудалласнаасаа хойш л үсэндээ зүүж байгаа билээ. Би энэ самыг нь өгсөн ч байсан болоосой гэж хүссэн учраас нохойны үсийг самнах нь надад таагүй сэтгэгдэл төрүүлж байлаа.

Ёикичи бид хоёр замын дэргэд нарийхан хулснууд овоолсон байхыг олж үзлээ. Таяг болоход яг тохирно гэж бодоод тэндээс хэдийг авахад бүжигчин охин араас ирэн нэг өргөнийг авав. “Чи үүгээр яах гэж байгаа юм бэ?” гэж Ёикичи асуухад тэр хэсэг зуур бодолхийлснээ над руу сарвайв. “Май, таяг. Би хамгийн өргөнийг нь авчихлаа.”
“Ингэж болохгүй ээ. Биднийг ийм томыг бариад явж байгааг хэн нэгэн харвал хулгайлсан гэдгийг мэдчихнэ. Баригдахыг хүсэхгүй байна. Тийм болохоор буцаагаад тавь” гэж Ёикичи хэлэв. Бүжигчин охин хулсаа буцааж тавиад биднийг гүйцэж ирлээ. Тэгэхдээ тэр гарт минь дунд хурууны өргөнтэй дүйх нарийхан хулсны мөчир атгуулав. Тэгмэгцээ л замын дэргэдэх цагаан будааны талбай руу орох нарийхан жим дээр нуруугаараа хэвтлээ. Гүнзгий амьсгалан, бусдыгаа хүлээнэ.
Ёикичи бид хоёр урьдынх шигээ хамт алхсан ч тэднээс тэгж их холдсонгүй.
- Шүдээ алтан шүдээр солиулахад тийм ч хэцүү биш.

Би бүжигчин охины дууг сонсоод эргэж харлаа. Тэр Чиёокотой хамт алхана. Харин хөгшин эм Юурикотой тэднээс холгүй явж харагдлаа. Бүжигчин охин намайг эргэж харсныг ч мэдээгүй шинжтэй байв. Чиёоко “Тийм ээ, зөв. Яагаад түүнд хэлээгүй юм бэ?” гэхийг нь би сонслоо. Тэд миний тухай ярьж байх шиг санагдав. Чиёоко миний мурийсан шүдний тухай хэлэхэд бүжигчин охин алтан шүдээр сольж болох тухай ярьсан байх л даа. Миний харагдах байдлын тухай хэлэлцэж байгаа нь надад тийм ч түвэгтэй санагдсангүй. Чих тавин сонсох шаардлага ч байсангүй. Учир нь, бид ойрхон явж байлаа.

Тэд үргэлжлүүлэн ярьсаар л. Бүжигчин охины хоолойг би ахин сонслоо.
- Тэр сайн хүн.
- Чиний зөв. Надад ч тэгж санагддаг.
- Тэр үнэхээр сайн хүн. Ийм хүнтэй хамт явж байгаа нь сайн хэрэг.
Энэ яриа энгийн, шулуун, шударга сонсогдоно. Хүүхдийнх шиг хоолой нь түүний ямар ч маяггүй сайхан сэтгэлийг нь илтгэж байв. Үүнийг сонсоод би ч өөрийгөө сайн хүн гэж бодох болсон юм. Сэтгэл сэргэв. Нүдээ томруулан, эргэн тойрондох үзэсгэлэнт уулсыг шинжихэд зовхи минь үл мэдэг хөндүүрлэж байлаа. Асрах газар миний зан ихэд өөрчлөгдсөн бөгөөд үүнээс болж би гүн гүнзгий сэтгэл гутралд орчихоод байсан юм. Хорин настай би Изү руу явах энэ хүнд аяллыг сэтгэл гутралаа хэзээ ч давж гарахгүй байх гэсэн гомдол, эргэцүүлэлтэй анх эхлүүлж байлаа. Тиймдээ ч дэлхийг дэлхий гэж тодорхойлдог шиг намайг сайн хүн гэж тодорхойлсон нь илэрхийлэшгүй их баяр хөөрт автуулсан юм. Бид Шимодагийн дэргэдэх далайн замаар явж байсан учир уулс маш хурц гялбалзаж байлаа. Би хулсан таягаа арагш, урагш савлуулсаар намрын өвсний толгойг тасдан явлаа. Тосгон руу орох замын энд, тэнд “Гуйлгачин, явуулын жүжигчид орох хориотой” гэсэн тэмдэг байрлуулсан байх аж.
6
Шимодагийн хойд зүгт хямдхан түрээсийн байр гэгддэг Кошуяа байрладаг аж. Тэднийг би дээврийн хөндий хоёр давхар хүртэл нь дагалаа. Таазгүй аж. Зам руу харсан цонхны тавцан дээр намайг суухад толгой бараг л дээвэрт тулж байв. “Мөр чинь гэмтээ юу?” “Гараа гэмтээчихээ юу?” гэх зэргээр хөгшин эм бүжигчин охиныг шалгаана. Бүжигчин охин гуалигхан гараа дохилзуулан хөдөлгөөд, бөмбөрөө тоглож үзлээ. “Үгүй ээ, гэмтээгүй байна. Би тоглож чадаж байна. Чадаж байна.” “Ашгүй дээ. Сонссондоо баяртай байна” гээд би түүний бөмбөрийг өргөж үзэв. “Хөөх, энэ чинь их хүнд юм байна ш дээ” “Энэ чиний бодсоноос ч..., чиний цүнхнээс ч хүнд шүү” гээд бүжигчин охин намайг шоолон инээв.

Хэрмэл жүжигчид дэн буудалд байгаа хүмүүстэй чин сэтгэлээсээ мэндэлнэ. Үнэндээ тэнд байгаа бүх хүн хэрмэл жүжигчин юм уу багт наадмын хүмүүс ажээ. Эдгээр хүмүүст Шимода хэсэг зуур л буудаллах газар нь байв. Бүжигчин охин өрөөгөөр сэлгүүцэн яваа дэн буудлын эзний хүүхдэд зэс зоос өгч байгаа харагдана. Намайг Кошуяагаас гарахаар хөдлөхөд бүжигчин охин яаравчлан урд минь орж, модон гутлыг өмсөхөд эвтэйхэн болгож өглөө.
 - Намайг кино руу авч яваарай гээд өөртөө хэлж буй юм шиг л шивнэлээ.

Ажилтан нь бололтой нэгэн эр биднийг замчлан явав. Ёикичи бид хоёр түүний хэлснээр хуучин дүүргийн даргынх нь дэн буудал руу явлаа. Халуунд усанд орсныхоо дараа би шинэхэн загасаар үдийн зоог барив.
“Үүнийг маргаашийн тоглолтондоо хэрэглэх цэцэг авахад ашиглаарай” гээд би Ёикичиг явахаас нь өмнө боодолтой мөнгө өглөө. Би өглөөний завиар Токио руу явах учраас надад ахиад мөнгө хэрэг болохооргүй байсан юм. Сургууль соёл бараг эхлэх гэж байгаа учраас би тэдэнтэй энд удаан байж чадахгүй гэдгээ Ёикичид хэллээ. Үдийн зоогоос хойш гурван цаг ч өнгөрөөгүй байхад би оройн хоолоо идчихэв. Шимодагийн хойд хэсгийн гүүрийг гаталж, боомтыг харахаар ганцаараа Шимода Фүжи толгод руу авирлаа. Буцах замдаа би Кошуяагаар дайрахад тэд оройн хоолондоо чанасан тахиа идээд сууцгааж байв.

Хөгшин эмэгтэй “Чи жаахан ч гэсэн идэхгүй юм уу? Бид идээд дуусчихсан болохоор одоо идэх хүсэл төрөхгүй байх л даа. Гэхдээ л хөгжилтэй байж магадгүй” гэж хэлээд зэгсэн сагснаас аяга, савх гаргаж ирээд Юуриког угаахыг хүслээ. Түүнчлэн намайг ахиад ганц өдөр хамт байгаач гэж хүсэв. Маргааш нас барсан хүүхдийн 49 хоног болох байлаа. Харин би сургуулиасаа хоцрохыг хүсээгүй тул тэдний урилгаас татгалзсан юм.
“За, за. Өвлийн амралтын үеэр ирэхэд чинь бид бүгдээрээ завийг чинь тосно оо. Харин хэзээ ирэхээ бидэнд мэдэгдээрэй. Бид хүлээж байх болно. Энд удаан байх гээд ч хэрэггүй дээ. Завин дээр чинь уулзъя” хэмээн хөгшин эм үргэлжлүүлэн ярив.

Энэ үед Чиёоко, Юурико хоёр л өрөөнд байж таарав. Тэднийг кинонд урьсан ч Чиёоко гэдсээ барин “Миний бие сайнгүй байна. Хол алхаж чадахааргүй сульдчихлаа” гэв. Атиралдан хэвтэх түүний царай цонхийсон байлаа. Юурико ч түүнтэй адил хөшин, толгойгоо барилав. Кинонд явах тухай яриа гарахыг сонсмогцоо шатан дээр буудлын эзний хүүхдүүдтэй тоглож суусан бүжигчин охин орж ирээд, хөгшин эмэгтэйгээс надтай хамт кино үзэх зөвшөөрөл гуйв. Урам нь хугараад, гутлыг минь үүдэнд тавьж өглөө.

"Юу гэсэн үг вэ? Түүнийг аваад явахад юу нь болохгүй байгаа юм?” хэмээн Ёикичи дургүйцэв. Гэвч хөгшин эм зөвшөөрөх шинжгүй сууна. Биднийг хамт явуулдаггүй нь үнэхээр хачин хэрэг шүү. Намайг өрөөнөөс гарах үед бүжигчин охин гөлөгний толгойг элээд сууж байв. Өрөөнд үг дуугарах ч аргагүй бүгчим, давчуу байхын дээр түүнд ч нүүрээ өргөн, над руу харах тэнхэл байсангүй. Би ганцаараа кино үзэхээр явлаа. Бүүдгэр гэрэлд зохиол уншигч эмэгтэй дуугүй киноныхоо зохиолыг уншсаар л. Дуусмагц нь л гараад би дэн буудал руугаа буцлаа. Цонхны тавцан дээр тохойлдон хэсэгтээ л шөнийн хотыг хачирхан харж зогсоно. Тас харанхуй хот. Тэртээгээс сэтгэлээр унасан бөмбөрийн дуу эгшиглэж магад хэмээн би чих тавин сууна. Тэрхэн мөчид гэнэт л нүднээс минь нулимс асгарлаа.

7
Өглөө намайг цайгаа уугаад сууж байхад Ёикичи ирэн цонхоор дуудав. Тэр чимэглэлтэй хар хаари өмсчээ. Намайг гаргаж өгөхийн тулд ийнхүү хувцасласан нь тодорхой байсан ч түүнтэй хамт эмэгтэй хүн байгаа шинж мэдэгдсэнгүй. Гунигт автлаа. Ёикичи өрөөнд орж ирэв.
- Бид нар бүгдээрээ таныг гаргаж өгөхийг хүссэн ч хэтэрхий орой унтсанаасаа болоод тэд сэрсэнгүй. Тэд ирэхгүй ээ. Гэхдээ чамайг өвөл ирэхийг чинь хүлээж байх болно гэж хэлүүлсэн. Чи заавал ирээрэй. Намрын өглөөний сэвэлзүүр салхи хотыг сэрүүхэн болгож байв. Биднийг боомт руу явах замд Ёикичи надад Шикишима тамхи дөрвөн хайрцаг, илжгэн чих, Каору гэдэг ам зайлагч авч өглөө. “Миний дүүгийн нэрийг Каору гэдэг юм” гээд тэр муухан мушилзав. “Далайд явахад бэрсүүт жүрж үнэхээр тохиромжгүй. Харин илжгэн чих бол далайн өвчинд үнэхээр сайн болохоор нь би авчихлаа” гэв. “Май, үүнийг ав” гээд ангийн малгайгаа гаргаж ирэн Еикичид өмсгөөд би сургуулийнхаа малгайг цүнхнээсээ авч өмслөө. Улмаар бид үрчлээгээ тэнийтэл инээлдэв.

Биднийг боомтод ирэхэд бүжигчин охин усны дэргэд хагас суучихсан хүлээж байлаа. Түүнийг хараад би цочирдов. Намайг очтол тэр хөдөлгөөнгүй зогссоор л байв. Тэр толгойгоо унжуулан чимээгүй зогссоор л. Өчигдөр шөнийн будгаа ч арилгаагүй байлаа. Энэ байдал сэтгэлийг минь өвтгөж байсан юм. Нүднийх нь будаг түүнийг ууртай юм шиг харагдуулж байсан ч залуухан, эрч хүчтэй болгож байлаа.

 “Нөгөө хэд ирэх үү?” гэж Ёикичи асуув.
Тэр толгойгоо сэгсэрлээ.
- Тэд унтсаар л байгаа юм уу?
Тэр толгой дохив.
Ёикичи надад Токио хүрэх завины тасалбар авч өгөхөөр явлаа. Тэр хойгуур би бүжигчин охинтой ярихыг хүссэн ч тэр юу ч хэлсэнгүй. Зөвхөн юүлэх хоолойноос далай руу урсах усыг л хараад зогсоод байв. Намайг ярьж байхад тэр зүгээр л ахин дахин толгойгоо дохисоор байлаа.

"Эмээ, энэ хосууд их сайхан харагдаж байна” гэж хэлэх дуу сонсдов. Эргээд харвал нэгэн эр ойртож харагдана. - Чи оюутан уу? Токио руу явж байна уу? Чамд итгэж болох юм шиг санагдлаа. Чи энэ хөгшин хатагтайг Токио руу дагуулаад явж болох уу? Түүнд үнэхээр хэцүү байгаа. Хүү нь Рендаижигийн мөнгөний уурхайд ажилладаг байсан юм. Гэвч тэр, эхнэртэйгээ гурван хүүхдээ орхиод томуугийн тахлаар өөд болчихсон. Бидэнд хийж чадах зүйл байхгүй ч ядаж тэднийг гэр рүү нь буцааж өгөхийг хүссэн юм. Даанч энэ эмээ юу ч ойлгохгүй байгаа. Тиймээс завь Токиогийн Рейганижмад хүрэхэд чи түүнийг Уено хүрэх галт тэргэнд суулгаад өгөөч? Түвэгтэй гэдгийг мэдэж байна л даа. Гэхдээ бид чамаас гуйж байна. Түүнийг зүгээр л харж байхад болно. Чи өрөвдөхгүй байна гэж үү?”

Хөгшин эмэгтэйн царайд ямар ч илэрхийлэл байсангүй. Нялх хүүхдийг нь түүний нуруунд бэхэлжээ. Харин гурав болон таван настай хоёр охин түүний гараас хөтөлсөн байв. Түүний бохир баглаанд давсалсан чавга, будааны ороомог байгаа харагдана. Тав, зургаан уурхайчин түүний араас хараад зогсож байлаа. Би дуртайяа туслахаар шийдэв.

- Баярлалаа. Танд найдлаа шүү. Баярлалаа. Мито хүртэл бид түүнийг харах ёстой байсан ч чадсангүй хэмээн уурхайчид талархлаа илэрхийлчихээд явж одлоо. Завь хөдлөх болжээ. Бүжигчин охин амаа жимийсээр өнөөх л цэг рүүгээ харсаар байв. Би завь руу гарангаа эргэж харсан ч бүжигчин охин “Баяртай” гэж хэлж чадалгүй сүүлийн ганц удаа л толгой дохисон юм. Завь зогсоолоос хөдөллөө. Ёикичи миний өгсөн ангийн малгайгаар ахин дахин даллаж байв. Завь холдох үед л бүжигчин охин сая ямар нэг цагаан юмаар даллаж эхэллээ.

Усан онгоц Шимодагаас холдов. Изү Пенинсулагийн өмнөд хэсэг ард хоцорлоо. Харин би далайн хаяанд үзэгдэх Ошимаг ширтсээр явна. Түүнээс салснаас хойш урт хугацаа өнгөрсөн мэт санагдах болов. Хөгшин эмэгтэйг шалгахаар бүхээг рүү ороход хэсэг хүмүүс түүнийг тойрч суугаад тайтгаруулж байлаа. Эрх чөлөөтэй болсон мэт санагдсан тул би хажуугийн бүхээг рүү оров. Далайн давалгаа Сагами Бэйд мяралзан, долгилж байлаа. Баруун, зүүн тийш шидэгдсээр суутал багийн гишүүн хүмүүст жижиг төмөр сав тараан явна. Би цүнхээ дэр болгон хэсэг хэвтлээ. Толгой минь хоосорч, цаг хугацааны мэдрэмжгүй болчихов. Нулимс цүнхийг минь норгон урссаар л байв. Цүнхээ эргүүлэхэд хацар минь мөс шиг хүйт дааж байлаа. Дэргэд минь хэвтэх хүү Кавазуд байдаг нэгэн үйлдвэрийн эзний хүү бөгөөд бага сургуульд орохоор Токио руу явж байгаа гэнэ. Сургуулийн минь малгай нүдэнд тусахад хүүгийн хичээл зүтгэлийг надад батлах шиг л санагдлаа.
Бид хэсэг ярилцах зуур тэр надаас “Танай гэр бүлд чинь хүн нас бараа юу?” хэмээн асуув.
- Үгүй ээ, би зүгээр л хэн нэгнийг орхиж байна.

Би хайхрамжгүй хэллээ. Тэр намайг уйлж байхыг хараагүй гэж найдна. Би юуны ч тухай бодсонгүй. Унтаж буй юм шиг л тайван, сэтгэл хангалуун байх минь мэдрэгдэв. Далайд гүн харанхуй ноёлсныг ч би анзаарсангүй. Гэхдээ Ажиро болон Атамигийн эргийн гэрлүүд бүдэгхэн сүүмэлзэж байлаа. Миний арьс хүйт дааж, ходоод хоосон оргиж байв. Хүүд хулсны навчинд ороосон сүши байсан тул би өөр хүнийх гэдгийг нь ч тоолгүй аваад идчихэв. Тэгээд сургуулийнх нь цуванд шигдлээ. Хэн нэгний сайхан сэтгэлийг мэдрээд, тэгэх л ёстой юм шиг санан сэтгэл минь хөдлөн явав. Настай эмэгтэйг маргааш өглөө Уено буудалд хүргэж өгөөд, Мито хүрэх тасалбарыг нь авч өгөх ёстой гэдэг маань л тодорхой байлаа.
Бүх зүйлс нэгдэн урссаар нэг зүйл болчих шиг санагдав. Бүх гэрэл унтарлаа. Далайн түрлэг, шинэ загасны үнэр онгоцоор нэг тархаж, улам хүчтэй үнэртэнэ. Харанхуйд хүүгийн халуун бие хажуугаас төөнөсөөр, нулимс минь жолоодлогогүй урсаж байлаа. Толгой минь цэвэр ус болоод дусал дусал болон урсана. Юу ч үл үлдэх мэт таатай, сайхан мэдрэмж байсан юм.
Ясүнари Кавабата

Эх сурвалж www.wikimon.mn
Орчуулсан О.Намуун
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
Та Ардчиллын анхдагчдад байр олгож, сар бүр 100-200 мянган төгрөг өгч, сувилалд амруулж байх хуулийн төслийг дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна
  • Дэмжихгүй
  • Сувилалд амруулахыг дэмжиж байна
  • Зөвхөн мөнгөн тусламжийг дэмжиж байна
  • Зөвхөн байр олгоход хангалттай
  • Хэнд олгохоос нь хамаарна