Б.Ельциний амийг аварсан ойрад монгол эр
2017 оны 6 сарын 24

“...Цөвүүн цаг ирэх үед хүн сэтгэлээрээ тохойн чинээ, адуу биеэрээ туулайн чинээхэн болмуй. Ухаалаг сайхан сэтгэлтэй эрс арз хорзын (архины) бузарт автагдаж, арчаагүй муу эрчүүд шуналын мунхагт дийлдэмүй. Амин зуулгын сурвалж гандаж, арчаагүй нь баяжиж хөлжмүй. Тэр үед ертөнцийн хүчтэний нэг шар алт бар гарч ирнэ. Чингэхүйн дор хүмүүс сэтгэл зүрхээ мэдэлцэж, ухаан санаа нь саруулсан цэлмэх бөлгөө” хэмээсэн Ойрдын ард түмний дунд тархсан нэгэн мэргэн сургаалийн тухай эмэг эх маань гуч гаруй жилийн өмнө амьд сэрүүн үедээ ярьдаг байж билээ. Хар, цагаан хоёрын их хүчний оргил үе нь Бар жил юм гэдэг.

Монгол туургатан ард түмнүүдийн хувь заяанд нилээд олон Бар жилтнүүд од болон гийж байсан, одоо ч гялалзаж байдгийн дотроос Монгол улсын анхны ерөнхий сайд Сайн Ноён хан Т.Намнансүрэн, Ардчилсан хувьсгалын удирдагчдын нэг, УИХ-ын гишүүн асан С.Зориг, Халимагийн ерөнхийлөгч Кирсан Илюмжинов нарын зэрэг олон олон баатарлаг гавъяатнууд дүүрэн байх бөлгөө. Эдгээр нийгэм, улс төрийн зүтгэлтэн Бар жилтнүүд дотроос өнөөдөр үүнийг бичигч би бээр үсэрсэн цус, тасарсан махны маань тасархай Ойрдын зоригт хөвүүн Кирсан Үлэмжиновын тухай дурсах гэсэн юм. Кирсан Николаевич Үлэмжинов 1962 оны 4-р сарын 5-ны өдөр Халимаг Тангич улсын нийслэл Элиста (Элстэй) хотод төржээ.

Бага наснаасаа эцэг, эх, эмэг эхийн гар дээр өсч улмаар 1969 онд сургуульд орж, 1979 онд Халимагийн элитүүдийн хүүхдүүд сурдаг Элстэйн III арван жилийн дунд сургуулийг онц дүнтэй төгссөн байна. Багад түүнийг эмэг эх нь Бадам хэмээн дууддаг байсан учир сургуульд орон ортлоо Кирсан гэдэг нэрээ мэддэггүй байсан гэдэг. Кирсан ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагч байхдаа бусад үе тэнгийнхнийхээ адилаар хоргүйхнээр сахилгагүйтэх, зодоон хийх, дайтаж тоглох, хүсэн мөрөөдөх, аливаа тайлагдашгүй оньсогын учгийг тайлахын тулд танин мэдэхүйн ертөнцөөр аялах гэх мэтээр ердийн байдаг л хүүхдийн амьдралаар амьдарч байснаас гадна ангийн дарга, сурагчдын зөвлөлийн дарга, бүлгэмийн зөвлөлийн дарга гэх мэт сонгуульт ажилд сонгогдон тодорч, тэр бүү хэл сургууль, дүүрэг, улсынхаа шатрын өсвөр үеийн шигшээ багийг хүртэл толгойлж байжээ.

Онц сурлагатан, олимпиадын аварга, БНУ-ын шатрын аваргын зэрэг цол, зэргүүд нь түүнд зарим үед тээртэй мэт санагддаг байсан тухайгаа тэрбээр нэгэнтээ дурссан байдаг. Нөхөдтэйгээ зугаалж, дэмий тэнэж, хөл бөмбөг тоглож, оройтож байдаг байсан ч өглөө нь хичээл дээрээ асуугдахад Кирсан “онц” авч, нөгөөдүүл “гурав” авдаг байсан нь түүнийг ихээхэн зовоодог байжээ.

Тэр 10-р анги төгсөх жилээ сургуулийнхаа олон багш нарыг “хэрэгтэй” гэсэн сурагчдыг улаан цайм дээш нь татаж, дээрээс татаас түлхээсгүй нэгийг баллаж байж санаа нь амардаг увайгүй зангийнх нь тухай шүүмжилснийхээ төлөөнөөс хүндхэн “төлөөс” төлж, урвагч хэмээн дуудуулан 10-р ангиа “онц” төгссөн хэдий ч алтан медалиа хасуулан байж дүүргэжээ. Үүнд шарлахсан Үлэмжинов дээд сургуулийн элсэлтийн уралдаант шалгалтанд ч оролгүй шууд нэгэн үйлдвэрт слесарьчинээр ажилд орсон байна. Ажилчны амьдрал түүний бодож байсан, ном сонингоос уншиж байсан, кино жүжгээс үзэж байснаас тэс өөр, бодит амьдрал дээр гутрангуй, улсын хөрөнгөөс дарга цэрэггүй хулгайлсан, архидсан, хараал урсгасан хүлцэнгүй байсныг тун чиг сайн олж харсан ч энэ нь хөдөлгөгч хүчин Ажилчин ангийн буруу биш гэдгийг ч мөн ухаарсан гэдэг.

Ахмад хөвгүүдээс үеийн нөхөдтэйгээ алба хаахад амар байдгийг сонссон тэрбээр хаврын цэрэг татлагаар армид алба хаахаар явсан байна. Үе тэнгийхнийгээ цэрэгт явахыг харсаар байж тэднээс хоцорч үлдэхгүйн тулд 1980 оны хаврын цэрэг тат-лагаар армид алба хаахаар явсан байна.

Өнөө зоддог, дэглэдэг, журамладаг, чөлөөгүй оргодог, сахилгад суудаг, шүхрээр үсэргэдэг, дугуй унуулдаг зэргээс авахуулаад захирагч дарга нарын ааш аяг, дөргүй цэргийн цагаахан паян ч хүртэл 2 жилийн хугацаанд амсаж туулж өнгөрүү-лэн, жагсаалын болон байлдааны спортын болон техникийн бэлтгэлүүд, улс төрийн хичээл зэргийг бүгдэд нь хичээнгүйлэн суралцсан байна. Түрүүч Кирсан Үлэмжинов цэрэг, дарга нарыг холбох гүүр нь болж, бага дарга хүний алба хаах гол ажил үүргийг тодорхойлж, ялган задлаж дүгнэлт хийснээр “Бага дарга нарын гарын авлага” гээчийг бичсэн нь одоог хүртэл түүний алба хаасан ангид нь гар дамжуулан ашиглагдаж байдаг юм гэнэ билээ.

Армиас халагдаж ирснийхээ дараа өөрийн төрөлх заводдаа эргэн ирж дахин слесарьчинээр ажилласан гэдэг. Заводод ажиллаж байх хугацаандаа Кирсан ирээдүйн их өөрчлөлтийн үнэр танарыг мэдэрсэн байна. Тэр жилүүдийн агаарт ямар нэгэн юм хуралдан боловсорч, зуны хурын өмнөх шиг бүгчим халуун оргиод амьсгалж сууж чадахгүй болсоор байв.

Халимаг орон эрх чөлөөгөөр ундаасан цангав. Кирсан бүх сэтгэл зүрхээрээ ирээдүйн их шинэчлэгч нэгэн Зөвлөлт гүрний хаа нэгтээ амьдарч бодож, сэтгэн буйг мэдэрч байлаа. Чухамдаа тэр шинэчлэгч нь ирээдүйн их шинэчлэлээ улс төрөөс үү, эдийн засгаас эхлэх үү? Эсвэл хоёуланг нь чухалчлах уу? гэдэг нь Кирсаны сонирхлыг улам их татаж байв. Үүнийг таахын тулд Үлэмжинов улс төр, эдийн засгийн сурах бичиг, гарын авлага, статистик мэдээлэл олж унших, басхүү сонин хэвлэл анхааралтай унших болсон нь ЗХУ-даа хамгийн нэр хүндтэй, хэн дуртай нь ороод байдаггүй Москвагийн ОУ-ын харилцааны дээд сургуульд элсэн ороход гол нөлөөлөл болсон байна. Тэр үед МОУХДС-д түүний ах Вячеслав (Алдар) (Монголд Багануур дахь Оросын консулын газарт ажиллаж байсан Ж.П) сурч байсан нь ч түүнд мөн нөлөөлсөн гэдэг.

МОУХДС-ийн япон хэлний салбарт элсэн орсон тэрбээр тавьсан зорилгоо гүйцэлдүүлэхийн тулд итгэлтэй шургуу суралцаж байв. Энэ сургуульд Брежнев, Громыко нарын ач нар, Шелоковын хүү гээд цөм л цагаан гартнуудын үр сад суралцаж байжээ. Түүнчлэн социалист орнууд, БНУ-ууд, муж хязгаарын намын дээдсийн болон генералуудын хүүхдүүд сурна. МОУХДС түүнд гүн бат мэдлэг ол-гож байсан байна.

Кирсан дээд сургуульд сурч байхдаа дээдсийн хүүхдүүдтэй үерхэе гэж хөл алдсангүй, албан тушаал ахия гэж зам жим эрсэнгүй нийтийн жишгийг барин явж байв. Лекц, семинар, зөвлөлгөө, давтлага, олон олон үйл явдал зэрэг нь санамсар-гүйгээр өөр өөр төрхийг олж санаа сэтгэлд нь хоногшжээ. Нууц дипломатын түүх, янз бүрийн улсын улс төр, эдийн засгийн дүр төрх, тэдний соёл, аж төрөх ёсон, зан заншил, шашин шүтлэгийг гүнзгийрүүлэн судлаж байв. Дууны дасгал, зан суртахууны сэтгэл зүй харьцааны урлаг, улс төрийн хөдөлгөөн, төрийн эргэлтүүдийн түүх зэрэг олон зүйлийг энэ сургуульд заана. Дипломат тоглоомын нарийн ширийн, зальт үйл ажиллагаа, нүдэнд үл харагдах улс төрийн явдлын арга байдлыг шимтэн судлав. Улс ертөнцийг удирдах далд нууц түлхүүрийг өөртөө нээж эхэлжээ. Улс орны түүхий эд, аж үйлдвэр, шинжлэх ухааны чадавхи, газарзүйн ашигтай байрлал, тэнгис, төмөр замын зохистой буудал, авто зам... Энэ бүхэн улс төр болон дипломатын дайны нууц учир бөгөөд эцсийн зорилго нь дэлхийд хүч-тэйгээ харуулах явдал болой. Кирсан энэ сургуульд сурч мэдлэг хуримтлуулахын хирээр түүний үзэл бодол, ухагдахуун басхүү өөрчлөгдсөөр байлаа. Эцсийн эцэст улс төр гэдэг бол балиар ажил гэдэгт улам бүр итгэж байв. Улс төрийн бүхий л түүх ямагт хуурах, зальдах, хүч заах зэрэгт орших юм. Гэхдээ зарим нэг онцлог байсныг хатуу ойлгож байлаа.

1988 он гэхэд эрч хүч төгс залуухан Горбачевын “өөрчлөн байгуулалт” хэмээх алдарт хөтөлбөр дэлхий даяар тархаж ЗХУ анхаарал татсан гүрэн боллоо. Их гүрэн шинэ агаараар татсан гүрэн боллоо. Их гүрэн шинэ агаараар хөлчүүрэн амьсгалж эхэллээ.

Гэсэн хэдий ч Улсыг Аюулаас Хамгаалах Хорооныхны арга барил хэвээр үлдэв. Төгсөх курсын оюутан Кирсан Үлэмжиновыг КГБ-ийн нөхдүүд баривчлан аваачиж, нөгөө л хуучин арга барилаараа байцааж, түүний хэлж, хийж байсан зүйл, намтрынх нь бүр ердийн нэгэн баримт хүртэл тэдний гарт орсон нь аюултай эсрэг шинжийг агуулж байлаа. Бабрак Кармалын хүүтэй найзалдаг, гадаадын элчингийнхэнтэй шатар тоглодог, ресторан баараар явж байснаас авахуулаад сургуулийнхаа Коммунист намын товчооны гишүүн байсан нь хүртэл КГБ-ийнхээс зальжин аргаар зохиосон Афган-Ираны тагнуул хэмээх гүтгэлэг нь нэрмээс болж байв. Түүнийг 28-н зүйлээр тагнуул хийсэн хэмээн буруутгажээ. Кирсаныг хамгийн дотно нөхөр нь матсан байсан гэдэг.

КГБ-ийнхэн түүний буруутайг нотлоогүй ч муу юм бүхэн хор уршиг дагуулж байдгийн учир түүнийг сургуулиас хөөсөн байна. Энэ үеэс эхлэн бизнес хийж, бизнесийн анхны цагаан толгойг сурч, гадаадынхантай хэлцэл хийж, алдаан дээрээ сурч явжээ. 8-н сард уйгагүй хөөцөлдсний үр дүнд түүнийг цагаатгасан учир дахин сургуульдаа орж, дипломаа авсан байна.
1988 оны 9-р сард Зөвлөлт-Японы хамтарсан “Лика-Радуга” фирм гүйцэтгэх захирлын орон тоон дээр уралдаант шалгаруулалт зарлаж, түүнд 24 хүн оролцсоноос Кирсан Үлэмжинов шалгарсан байна.
Англи, орос хэл дээр аман шалгалт өгч, олон тооны тест, асуултуудыг бөглөж өгсөн бөгөөд сэтгэл зүйн нийц, хүнд байдлаас гарах бололцоо, нууцлагдмал боломж, хүчээ дайчлан ажиллах чадвар, оюуны чадамж зэргээр сонгон шалгаруулсан байна.

Үлэмжинов “Лика-Радуга” фирмийн гүйцэтгэх захирал болсноор түүний амьдралд эрс өөрчлөлт гарсан гэдэг. Сард 5000$-ийн цалинтай, хэлцэл бүрийн олсон ашгаас хувь авдаг болсон нь түүний баян хүн болох замыг зассан байна.

Кирсан япон хүмүүстэй ажилласнаар энэхүү хязгааргүй ажиллах чадвартай, дээд зэргийн зохион байгуулалттай хүмүүсээс сурч болох бүхнийг нь сурч авчээ. “Лика-Радуга” фирм нь Ауди, Вольксваген зэрэг машин борлуулдаг, бодын арьс худалдан авч, ХАА-н бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн худалдаа гаргаж Москва, Токиод зоогийн газар ажиллуулдаг байв. Асар их мөнгөн дээр гарын үсэг зурж, сая сая доллараар хэмжигдэх гэрээ хэлцэл үзэглэж байлаа. Хоногт 18-20 цаг ажиллаж, бүхнийг мэдэж, бүхнийг хийхийг яарч байсан байна. Бизнес гэдэг бол асар их хүчирхэг, ямагт өөрчлөгдөж байдаг ертөнц болой. Энэ ертөнцөд гишгэхтэй нь зэрэг л хэнийг ч бай, шууд чангааж эхлэнэ. Тэгээд амьдралынхаа хором мөч бүрийг эл ертөнцөд элээж эхлэнэ. Гэсэн хэдий ч тэрбээр төрөлх эх орон Халимагаасаа холдож чадаагүй бөгөөд ямагт холбоотой байлаа.

Ийнхүү Халимагийн нэгэн эгэл залуу ард түмнийхээ итгэлийг хүлээсэн саятан боллоо.
1989 оны өвөл Кирсан Үлэмжинов төрсөн нутаг Халимагтаа ирж “Лика-Радуга” фирмийн нэрийн өмнөөс Халимагийн Засгийн газартай ХАА-н түүхий эд худалдан авах гэрээ байгуулахаар ирэхэд нь найз нөхөд нь болон ажиллаж байсан заводын хамт олон, хотын коммунист залуучуудын эвлэлийн хороо зэрэг байгууллагууд түүнийг Манычийн 821 тойргоос ЗХУ-ын Дээд зөвлөлийн депутатад нэр дэвшүүлэхийг дэмжиж, ярьж тохиролцсон байна.
Эдгээр дэмжигсдээс гадна “Звезда” завод, нэгдсэн эмнэлэг, барилга үйлдвэрлэ-лийн комбинат, хүүхдийн эмнэлэг зэрэг 10-н байгууллага нэрийг нь депутатад дэв-шүүлэв. Энэ тойрогт 11 хүн өрсөлдсөнөөр ЗХУ-ын хувьд хамгийн том өрсөлдөөн болж, эрүүл мэндийн сайд, хотын дарга, мужийн комунист намын хорооны дарга, сүмийн хамба зэрэг нэр алдар бүхий “цагаан гартнуудыг” ардаа орхиж, тэдний орон нутгийн хэвлэлээр шидсэн нус цэр, хир буртаг, даажигнасан, ёжтой нийтлэл бүхнийг даван туулж ялалт байгуулсан байна. Дээд Зөвлөлийн депутат болсныхоо дараа Үлэмжинов “Сан” хэмээх корпораци байгуулан ажиллаж, түүнийгээ амжилтанд хүргэн бусдаас нэр хүнд өндөр бүхий байгууллага болгожээ.

“Сан” корпораци Халимагийн энгийн ард түмэнд гараа сунган туслахаас гадна хүүх-дийн рашаан сувилалд мөнгө илгээж, цэргийн албан хаагчид болон тэдний ар гэр, хоригдлуудын гэр бүлд туслах тэтгэмжийн сан байгуулан ажиллаж байв.

Мөн эрдэм шинжилгээний байгууллагуудад хөрөнгө оруулалт хийж байлаа. “Сан” корпорацийн орлогын тодорхой хэсгийг ажилчдынхаа нийгмийн хэрэгцээнд зо-риулж байв. Түүнчлэн үнэ төлбөргүй хооллоно. Ажилтнууд улиралд 1 удаа костюм, цув, гутал, хувцас үнэгүй захиалж болно. Оны эцэст тэргүүний ажилтнуудыг хөнгөн тэргээр шагнана. Ажилтнуудын гадаадад амрах эрхийн бичиг, эмнэлэг, эмчилгээний зардлыг корпораци дааж, орон сууцны асуудлыг ч шийдэж байжээ.

Депутат байхад түүнд зав чөлөө гардаггүй байв. Кремльд болдог хуралдаан, маргалдаан мэтгэлцээн, олон ургальч үзэл... юу эс байх билээ. Улс төрийн то-моохон тоглоом явагдаж байлаа. Энэ бүхэн парламентын гишүүний ердийн тэмцэл байсан гэдэг. Энэ үед Зөвлөлтийн коммунист нам балран унах шатандаа орж, Ази, Европ, Африк, Америк тив зэрэг Дэлхийн өнцөг булан бүрийн банкин дахь 7000 гаруй нууц данстай асар их хэмжээний мөнгөө (100 гаруй тэрбум ам.доллар) далдлан нуух “их ажилдаа” эргэлтгүй орж, зарим үед энэ их мөнгөний зарим хэсгээр фашист хөдөлгөөнийг санхүүжүүлэхэд зориулсныг илрүүлж байсан байна. (Нэг их гэмгүй амьтад мэт. Манайд ч гэсэн адилхан. Ш.П)

1993 оны эхээр Халимаг орон улс төрийн урсгал, бүлэглэл, нутгархах үзлээр ялгаран өөр хоорондоо сөргөлдөж байв. Үгүйрэл, хоосрол, авилга... Оросын бүхий л өвчин Халимагт нэгэн адил халдварласан байжээ. Удирдлагын хөшүүн хойрго бүтэц. 40 яам, Дээд зөвлөлийн 130 депутат, хүнд суртлын бүхэл бүтэн арми нь 340 мянган хүнтэй жижигхэн улсад дэндүү ахадсан хэрэг байлаа.

Энэ үед Халимагийн ерөнхийлөгчийн анхны сонгууль болсон юм. Ийнхүү Кирсан Үлэмжинов ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэрээ дэвшүүлж Афганы дайны баатар, генерал В.Н.Очиров, Халимагийн Фермерүүдийн холбооны тэргүүн В.Х.Бямбаев нартай өрсөлдөхөөр болсон байна. Зөвлөлт засгийг устгах, КГБ-г хаах, хувийн өмч халдашгүй байх, иргэний эрх ашгийг дээдлэх, 40 яамыг 5 болгох, 134 депутаттай парламентыг 25-н депутаттай болгон цомхотгох гэх мэт олон зүйлийг мөрийн хөтөлбөртөө дэвшүүлсэн нь ард түмэн тунгаан шүүж, хуучныг эвдэх, шинэлэг уур амьсгалаар сонголтоо хийснээр, залуу эрч хүчтэй халимаг залуу Үлэмжиновыг анхныхаа ерөнхийлөгчөөр сонгосон байна.

Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн кампанит ажил явагдаж байх үеэр Оросын хэсэг депутатууд Б.Ельцинг авч хаяхаар тохиролцож, огцрохыг шаарджээ. Хэрэв Ель-цинг авч хаявал Халимагт түүний хийх гэсэн шинэчлэл үр дүнд хүрэхгүй нь то-дорхой байсан байна. Хамгийн эгзэгтэй энэ үед сонгуулийн өмнөх өрсөлдөөнөө орхин, Кремльд очиж Ельцинг дэмжих хэрэгтэй болжээ. Ямартай ч энэ их ажлаа орхин Ельцинг дэмжсэн нь талаар болсонгүй, харин ч өндөр үр дүнд хүрсэн байна.

Түүнийг ерөнхийлөгчийн албан тушаалд орох үед “Цагаан байшингаас” коммунис-тууд авах бололцоотой юу л байна бүгдийг нь хамсан байжээ. Тэр бүү хэл анхны зарлигаа гаргах цаас ч хүртэл байсангүй. (Нэг ёсны коммунистууд мародёрство хийжээ. Ш.П) Халимагт төсвийн хөрөнгө гэж байсангүй. Иймд өөрийн хувийн компанидаа ашиглаж байсан бүх автомашин, компьютер, телефакс болон бусад техник хэрэгслээ улсдаа үнэ төлбөргүй шилжүүлжээ. Ингэж л бүх ажлаа эхлэсэн байна. Шийдвэртэй арга хэмжээ авснаар үнийн өсөлтийг зогсоож, талх, сүү боломжийн үнэтэй хэвээр үлдэв. Элстэйд алгаа тоссон гуйлгачин харагдсангүй. Яг үхлийн ирмэгт тулсан Халимагийг яаж авраа вэ? гэж хожим нь олон хүмүүс түүнээс гайхан асууцгааж байсан байна.

Орос оронд нэг талаас Ельцин, нөгөө талаас Хазбулатов, Руцкой (Мөн Афганы дайны баатар, нисгэгч Ш.П) нарын зөрчил туйлдаа хүрлээ. Есдүгээр сарын сүүл-чээр Цагаан ордон бүслэгдлээ. Ямар нэг зүйлийг хийх хэрэгтэй боллоо. Нэн яарал-тай. Цаг хугацаа нисэх мэт өнгөрч байв. Эмгэнэлт явдлыг таслан зогсоох боломж байсаар байлаа. Кирсан Үлэмжинов бусад нөхдийн хамт Цагаан ордонд нэвтрэн орж Руцкой, Хазбулатов нартай уулзалдав. Хуралдааны танхимд Дээд зөвлөлийн чуулган үргэлжилж байлаа. Үлэмжинов үг хэлэх зөвшөөрөл авч эрүүл саруул ухаа-наа дайчлан хэлэлцээр хийж, сөргөлдөөнийг тайван замаар шийдвэрлэхийг депу-татуудад уриалж, тэр Руцкой, Хазбулатов нарыг дэмжихгүй. Ельцинг дэмжинэ, нэгдэл нягтралын талд байгаагаа илэрхийлжээ. Гэвч түүний үгийг хэн ч сонссонгүй. Цагаан ордон дахь суулт 12 хоног үргэлжлэхэд хүмүүс дулаан, цахилгаанаар гачиг-дан өлсөж, түрүүчээсээ өвчилж эхлэсэн байна.

10-р сарын 4-ний өглөө Цагаан ордонг танкийн их буугаар буудлаа. Москва цусанд умбав. Үлэмжинов муж, хязгаар, БНУ-ын дарга нарын хамтаар цагаан туг барин хэлэлцээр хийж хүүхэд, эмэгтэйчүүд, өвчтэй хүмүүсийг суллахаар Цагаан ордон руу зүглэжээ. Гэтэл олонх нь замдаа алга болцгоож Ингушетийн ерөнхийлөгч Руслан Аушев л Кирсантай үлдсэн байжээ. Цагаан ордонд цэргийн эрхтэн дархтануудтай удтал хэлэлцсэний дараа орж Руцкой, Хазбулатов хоёртой уулзаж, буудахаа зогсоохыг ятгасан ч хэлэлцээр амжилтгүй болсон байна. ОХУ-ын Аюулгүй зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга Олег Лобовтой холбоо барьж хүүхэд хөгшид, эмэгтэйчүүд, өвчтэй хүмүүсийг авч гарах гэж байгаагаа сануулан, тэднийг авч цагаан тугаа өргөн байж гарав.

Гэсэн хэдий ч буудсаар байлаа. Энэ үед Үлэмжиновыг устгах тушаал хэн нэгэн өгсөн байсныг түүний хамгаалалтынхан мэдсэнээр сум нэвтэрдэггүй “Линкольн” машинд Аушев, Кирсан хоёрыг хүчээр чихэн оруулж зам буруулан зугтаж хоёр ерөнхийлөгчийн амь насыг аварсан гэдэг. Тэд хувцсаа ч солих завгүй, сахлаа ч хусалгүй Цагаан ордноос Кремльд ирэхэд Кирсан Үлэмжиновыг ганцааранг нь баривчлах бичиг ОХУ-ын ерөнхийлөгчөөр гарын үсэг зуруулахаар Б.Ельцины ширээн дээр тавиастай байсан байна. Б.Ельцин түүн дээр гарын үсэг зурсангүй. Түүний энэ зарчимч зан Үлэмжиновыг өргөх бололцоо олгожээ. Үлэмжинов ч хэн гэдгээ энд харуулжээ. “Монгол үндэстний гүн гүнзгий өрөвч зан суртахуун, техникийн дэвшил хөгжил хоёрыг Халимагийг өргөх хоёр жигүүр нь болно” хэмээн К.Үлэмжинов үздэг юм билээ.

Чухам энэ хоёрт тулгуурлан ард түмнийг хүн төрөлтхний ёс суртахууны дээд хуулийг мэдэрдэг, ухамсарладаг болгож, тэгснээр отог овог, угсаатнаа оюун санаа-ны болон эдийн засгийн үгүйрэл хоосролоос тэднийг чөлөөлж болмой. “Сайн сайхан болно!”. Энэ бол өвөг дээдсээс бидэнд гэрээсэлсэн хамгийн нандин чухаг зүйл, үндэсний оюун санааны чиг баримжаа юм. Нандин чанар, ажил хэрэг, зүрх сэтгэл монгол ахан дүүсийн саруул байдлын бат шүтэлцээ бөлгөө.
Монголын хөх тэнгэр үүрд ивээг!
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулахыг та зөв гэж бодож байна уу?
  • Тийм
  • Үгүй
  • Мэдэхгүй