Үнэнийг өчих зүрх (Өгүүллэг)
2017 оны 8 сарын 12
Тийм ээ, үнэн! Би өвдсөн, их хүнд өвдсөн хүн. Гэлээ гээд ухаан мэдрэлээ алдаж, уурсаж бухимдана гэж үү? Ухаан санаа эрүүл саруул галзуу солио тусаагүй байгааг минь харахгүй байна уу? Үнэндээ тэр өвчин миний оюун ухаан, сэрэл мэдрэмжийг улам хурцалсан. Ялангуяа сонсгол минь улам сайжирч, урьд өмнө хэзээ ч сонсож байгаагүй дуу чимээг ч андахаа байлаа. Диваажингаас ирэх дуун, тамаас гарах дуу ч надад сонсогддог юм.

Одоо намайг сонсож бай! Юу болсныг би ярьж өгье. Харин та нар миний оюун ухаан хичнээн саруул болохыг ойлгож авах болно.

Энэ санаа толгойд минь анх яаж орж ирснийг хэлж мэдэхгүй нь. Миний хийсэн үйлдэлд ч шалтаг шалтгаан байхгүй. Би тэр өвгөнийг ер үзэн ядаагүй, харин ч хайрладаг байлаа. Тэр намайг хэзээ ч гомдоож байсангүй. Би мөнгөнд нь ч шунасан юм биш. Харин нүднээс нь л болсон юм болов уу даа. Түүний нүд яг л тас шувууных шиг, үхэж байгаа амьтныг ажин харж байснаа үхэв үү, үгүй юу шунган орж, үмх болгон тасчин иддэг тэр л шувууны нүд шиг байсан юм. Өвгөн над руу өлөн нүдээрээ харахад нуруугаар нэг хүйт дааж, цус минь царцах шиг болдог байлаа. Тэгээд л би өвгөнийг хороож, нүдийг нь нэгмөсөн аниулахаар шийдэв.
Одоо хэр намайг галзуу гэж бодож байна уу? Галзуурсан хүн аливааг дэс дараатай хийж чаддаггүй юм. Харин миний яасныг хараарай л даа. Бүтэн долоо хоног би өвгөнд аль болох эелдэг зөөлөн хандаж, халамж анхаарал тавьж байлаа.

Шөнийн арван хоёр цагийн хэрд би хаалгыг нь сэм онгойлгодог байв. Хаалгыг нь онгойлгож аваад эхлээд гараа, дараа нь толгойгоо шургуулна. Гартаа гадуур нь даавуугаар бүтээсэн дэн барих тул гэрэл гадагшаа ер тусахгүй. Тэгээд би хэсэг чимээгүй зогссоны дараа дэнлүүг бүтээсэн даавуугаа алгуурхан гэгч нь сөхөөд бяцхан завсар гаргахад нарийхан зурвас гэрэл мөнөөх нүдэн дээр тусна. Би долоон шөнийн турш, долоон урт шөнийн турш яг шөнө дундад энэ үйлдлээ давтав. Тэр нүд үргэлж аниастай байсан болохоор надад ажлаа дуусгах боломж гараагүй юм. Би өвгөнийг бус нүдийг нь, чөтгөрийн тэр нүдийг нь л цааш харуулах зорилготой байсан юм шүү дээ.

Тэгээд би өглөө болгон өрөөнд нь орохдоо түүний хэр амарсныг найрсгаар асууна. Шөнө болгон арванхоёр цагийн алдад унтаж байгааг нь ширтэн зогсдог гэж тэр төсөөлөө ч үгүй л дээ.

Найм дахь шөнөө би хаалга нээхдээ урьд урьдынхаасаа ч болгоомжтой байлаа. Цагийн зүү миний гарнаас ч түргэн хөдөлж байх шиг санагдана. Урьд хожид хэзээ ч өөрийн хүчийг тэгж ихээр мэдэрч байгаагүй тул тэрхэн мөчид л би чадна гэдэгтээ эргэлзээгүй юм.

Өвгөн намайг хаалган дээр нь байгааг зүүдлэх ч үгүй гулдайн унтаж байснаа гэнэтхэн давхийв. Та нар намайг айсан гэж бодож байна уу? Үгүй шүү. Өрөөн дэх түнэр харанхуй өтгөн, хар. Тэр хаалга онгойхыг хараагүй гэдгийг би мэдэж байсан тул хаалгаа алгуурхан, зөөлөн гэгч нь түлхсээр толгойгоо оруулаад авлаа. Дэнлүүтэй гараа ч шургуулав. Гэнэт өнөөх өвгөн өндийж ирээд "Хэн бэ?" хэмээн бархирах нь тэр.

Би чимээгүй л зогссоор байв. Бүтэн цаг би огт хөдөлсөнгүй. Түүнийг орондоо эргэж орохыг нь ч сонссонгүй. Тэр зүгээр л өндийсөн чигээрээ суугаад чагнаж байгаа мэт. Тэгтэл би нэг чимээ, өвгөний зүгээс гарах айдсын хүнгэнэх чимээг сонсов. Тэр үед түүнийг би орон дээрээ айдаст автан цомцойн сууж байгааг, тэр намайг зогсож байгааг мэдсэнийг мэдэрлээ. Тэр намайг хараагүй. Сонсоо ч үгүй. Харин мэдэрсэн хэрэг. Үхэл түүнийг отож буйг мэдсэн нь тэр аж.

Дэнлүүний халхавчийг аажим сөхсөөр өчүүхэн жижиг гэрлийн гялбаа нүдэнд нь тусав. Нүд нээлттэй, нээлттэй нээлттэйдээ бүр өөдөөс гөлийгөөд, цоо ширтэж байсанд миний уур дүрэлзэн асав. Өвгөний царай харагдсангүй. Зөвхөн тэр нүдийг, тэр цоргисон цэнхэр нүдийг харахад л хамаг биеийн минь цус царцчихав.

Миний сонсгол эрс сайжирсан гэж өмнө нь хэлсэн дээ. Би хананы цаадах цагийн зүү мэтийн хоромхон зуурт дуугараад өнгөрөх намдуу зөөлөн чимээг ч сонсоно. Өвгөний зүрх хэрхэн цохилж байсныг сонссон маань ийм учиртай. Би чимээ гаргалгүй зогсохыг оролдож байсан ч мөнөөх чимээ улам чангараад байв. Өвгөн бодвол үхтлээ айгаа биз. Зүрхнийх нь цохилт тодрох тусам миний уур хилэн улам бадарч, шаналан тарчилж байлаа. Зүрх нь хэнд ч дуулдахаар чанга цохилж байсан тул нам гүм энэ шөнө унтлагын өрөөний түнэр хийгээд аниргүйн дунд миний уур хилэн айдас болон хувирлаа. Цаг нь болжээ! Би өрөө рүү ухаан мадаггүй гүйн орж, "Үх! Үхээд аль!" хэмээн ориллоо. Намайг өөр дээр нь давхиж ороход өвгөн айсандаа болоод байдгаараа чарлаж, хөнжлөө толгой дээгүүрээ нөмрөв. Түүний зүрх өмнөх шигээ цохилж байсан ч ялалт өмнө минь байгааг мэдэрсэн би инээмсэглэн зогсож байлаа. Нэлээн хэдэн хором зүрх нь цохилсоор байсан ч эцэстээ нэг юм зогсов. Өвгөн үхжээ. Би хөнжлийг нь сөхөн зүрхийг нь чагнатал ямар ч чимээ гарсангүй. Тийм ээ, тэр үхэж! Үхчихэж. Ингээд түүний нүд намайг ахин зовоохгүй боллоо!
Одоо ч намайг галзуу л гэх гээд байна уу? Тэгвэл намайг цогцсыг хэн ч олохооргүй газар хэрхэн нуусныг харах хэрэгтэй дээ. Би эхлээд толгойг нь, дараа нь гар, хөлийг нь салгахдаа дусал цус ч шалан дээр дусаахгүйг хичээн ихэд болгоомжтой байлаа. Шалнаас хөндлөн мод гурвыг сугалж аваад, салгаж тавьсан биеийг нь хийгээд, хөндөл моднуудыг хөдөлгөсөн гэдгийг хэн ч анзаарахааргүй болгоомжтой, тун болгоомжтойгоор буцааж хийв.

Ажлаа дуусгах алдад хэн нэгэн хаалган дээр байгаа нь сонсдов. Үүрийн дөрвөн цаг болж буй ч гэгээ ороогүй л байлаа. Гэхдээ л би хаалга онгойлгохоор очих үедээ огтоос эмээсэнгүй. Хаалганы цаана гурван цагдаа зогсож байв. Хөршийн хүн өвгөний орилохыг сонсоод цагдаа дуудмагц тэр гурав шалгалт хийж, байрыг нэгжихээр ирж л дээ.

Би цагдаа нарыг дотогш орохыг урив. Чимээ гарсан явдлыг өөрөө зүүдэн дундаа орилсон хэмээн тайлбарлаад, өвгөнийг эзгүй байгаа, хөдөө байдаг найзынх руугаа явсан гэж хэлэв. Би тэднийг дагуулж бүх өрөөгөөр оруулан сайн нэгжиж үзэхийг, нэгбүрчлэн шалгахыг хүсэв. Эцэст нь тэднийг өвгөний унтлагын өрөөнд оруулав. Би тэднээр даажигнан тухалж аваад хэсэг ярьж суухыг урилаа.

Миний тайван, дөлгөөн байр байдалд цагдаа нар хууртаж, ярьсан болгонд минь итгэв. Тиймдээ ч тэд суугаад, надтай их л найрсаг харилцаж байлаа. Би ч асуусан болгонд нь эелдгээр хариулж байсан ч удалгүй толгой өвдөж, чихэнд хачин жигтэй чимээ сонсогдоод байсанд тэднийг хурдхан шиг яваасай гэж бодох болов. Миний ярих ихсэж, улам ч хурдан болов. Нөгөө чимээ улам тодорсоор байвч тэд суугаад л, яриад л байлаа.

Тэр чимээ миний чихэнд, миний толгой дотор л дуулдаад байгаа юм биш гэдгийг гэнэт ойлгов. Тэр мөчид би хувхай цайгаа биз. Хурдан хэрнээ чанга чанга ярьсаар л байлаа. Нөгөө дуу ч гэсэн улам л чангарсаар. Миний сайн мэдэх хананы цаанаас сонсогддог цагийн зүүний цохилттой адилхан хоромхон зуурт дуугарах аяархан, хөнгөхөн дуу. Тэр дуу улам бүр чангаран чангарсаар л байв. Яагаад эд нар явахгүй байгаа юм бол оо? Чангарсаар, чангарсаар л. Би босож зогсоод, өрөөн дундуур хурдан хурдан алхлаа. Би бүр чанга дуу гаргаж, энэ аймшгийн дууг дарахын тулд сандлаа шалан дээгүүр чирч ч үзнэ. Улам чанга ярина. Харин нөгөө гурван эр суусаар, ярьсаар, инээмсэглэсээр байв. Тэд нар энэ дууг сонсохгүй байна гэж байх уу даа?

Үгүй ээ! Тэд сонссон! Би гарцаагүй мэдэж байна. Тэд мэдсэн! Харин би биш, тэд надаар даажигнаж байсан нь тэр. Би тэдний инээмсэглэлээс, нөгөөх дуунаас болоод тэвчихийн аргагүй тарчилж байлаа. Улам л чангарсаар, чангарсаар, чангарсаар! Гэнэт миний тэсвэр алдарч, шалны хөндөл мод руу заагаад "Тийм ээ! Тийм, би түүнийг алсан. Энэ модыг сөхөөдөхвөл та нар харах болно! Би түүнийг алчихсан. Гэтэл яагаад зүрх нь цохилсоор л байгаа юм бэ? Яагаад зогсохгүй байгаа юм?" хэмээн орилов.
Эдгар Аллан По
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Орчуулсан Б.Урангуа
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
Төрийн алба хаагчдад 300 мянган төгрөг өгөхийг Та дэмжиж байна уу?
  • Дэмжиж байна.
  • Дэмжихгүй байна.