Ясчин хятадын хүү А.Шарав сүнстэй ярилцсан нь
2018 оны 10 сарын 6
Сүнс байдаг эсэх тухайд нэлээд маргаантай байдаг хэдий ч шинжлэх ухаанаар нэгэнт баталгаажуулан хүндийн жинг нь хүртэл тооцчихсон байдаг. Манайд ч энэ асуудал төрийн бодлогоор дэмжигдээгүй хэдий ч Зурхай, сүнс судлалын академи нэртэй төрийн бус байгууллага хүртэл байгуулагдчихсан байгаа билээ. 

Тухайлбал, тус академийн тэргүүн О.Сэрээнэн нэгэнтээ Монгол телевизийн «Араншин» нэвтрүүлэгт оролцохдоо сүнс дуудан сонирхуулж байсан удаатай. Мөн До Яамны «Мангас» Доржийн охин Наран хэмээх эмэгтэй ч талийгаачдын сүнстэй харьцдаг тухайгаа ярьж байсан санагдана. Тэгвэл энэ удаад нийслэлийн Чингэлтэй дүүргийн иргэн 75 настай А.Шарав гуайн ярьсныг элдэв нэмэр хачиргүйгээр буулган сонирхуулъя. А.Шарав гуай Улаанбаатар хотын унаган иргэн аж. Түүний аав нь Аюуш гэдэг монгол нэртэй Го Линчан гэдэг ясчин хятад байжээ. Ясчин гэдэг нь нас барагсдын хойтох бүхий л ажлыг хийж оршуулдаг хүн юм байх. Эцэг Ван овогт нь тухайн үедээ том том хүрэн модон авс хийж хужаа нартаа зардаг байсан бөгөөд нас барахтай нь зэрэг мөнөөхөн авсанд нь хийж /зарим хятад бэлдсэн авсан дотроо үхдэг/ морин тэргэнд ачаад л оршуулдаг байсан юм байх. 1940-өөд оны эхээр Шарав гуайн ээж бэтэг өвчнөөр өөд болсноос хойш тэрбээр аавыгаа даган хужаа нарыг оршуулах болсон аж. Улмаар энэ ажилдаа мэргэшиж зарим үед бие даан оршуулга хийх болсон гэнэ. 

Нэгэн удаа эцэг нь есөн гудамжны инжаан Ли Ши Хуа гэгч настай хятадыг үхэхэд авсных нь тагийг онгойлгочихоод дээшээ харж гөлрөөд яг л амьд хүнтэй харьцаж байгаа юм шиг дүнгэр дүнгэр ярихтай нь тааралдчихаад гайхаж цочирдохдоо мөрнөөс нь татахад согтуу хүн шиг элий балай болчихоод огтхон ч анзаарсан шинжгүй байсан аж. Тэр үедээ дөнгөж 19-хөн настай байсан учраас айхдаа гараад гэр рүүгээ гүйжээ. Харин маргааш нь мөнөөхөн инжаан хятадыг оршуулсаны дараагаар ааваасаа яагаад ганцаараа яриад байсных нь учрыг лавлатал «Хай, чи юу хийнаа. Би Лигийн сүнстэй ярьж хүслийг нь биелүүлсэн ба. Тиймээс надад үүнийг нуусан газраа зааж өгсөн» гээд ярихад нь үнэмшсэнгүй, харин ч элий балай болчихсон юм байх гэж бодоод л өнгөрчээ. 1951 оны өвөл Амгаланд дахь Цагааны гуанз гэдгээрээ алдаршиж байсан хятад эр өнгөрөхөд Шарав ясыг нь барихаар очжээ. Шарилыг авсанд хийчихээд хажууд нь цаас шатаасан шигээ сууж байтал гэнэтхэн хармаанаас нь тэр үеийн 50-тын зоосон мөнгө жингэнэн унах нь тэр. Цочиж сандраад мөнгөө авах гээд бөхийтөл гэнэтхэн хамаг бие нь хүндрээд явчихжээ. Яах ч учраа олохгүй арайхийн толгойгоо өргөтөл байшингийн дээд өнцөгт усны уур шиг, эсвэл сүрэг шумуул шиг л цагаан юм бужигнан байснаа «Мөнгө, мөнгө» гэж хятадаар хэлэх шиг санагдав. Хий хоосон юм гэж бодоод үл тоох гэж оролдон шалнаас зоосоо авах гэсэн боловч үнэндээ дийлсэнгүй. Харин ч нөгөөх тунарсан цагаан юм элдэв хэлбэр байдалд орон өөрийг нь тойрон чөлөөтэй нисч байх юм гэнэ. 

Тэгэнгүүт л хэрэг бишидлээ гэдгийг гадарлаад хамаг хүчээ шавхан зоосыг аваад эргэлзэж тээнэгэлзэлгүй авсных нь тагийг сөхөөд хийж орхитол нөгөөх тунарсан цагаан юм гэнэтхэн алга болчих нь тэр. Арай гэж нэг юм айдас хүйдэс дотор Цагаан дааяаг оршуулчихаад гэртээ ирэн аавдаа бүх явдлыг ярив. Түүний яриаг сонссон аав нь «Хай, тэр хэцүү ваа. Манай дотор хүний сүнс мөнгөнд хоргоддог. Тийм учраас цаас шатааж хаядгийг чи мэдлаа. Үхсэн хүний хажууд мөнгөтэй орж болохгүй. Зоос унаад дуугарвал сүнс ирваа. Бүр чөтгөр болнаа» гэж зөвлөжээ. Тэгээд цааш нь, хэрвээ сүнс дуудаж харьцахыг хүсвэл авсыг нь зоосоор гурав тогшоод нэрийг нь хэлээд дуудахлээр ирдэг, зарим хятад үхэхдээ мөнгөө сайн нууж чадаагүй учраас авсандаа хийж өгөхийг гуйдаг гэж хэлсэн аж. /Хятадууд үхэхдээ үр хүүхэддээ мөнгөө үлдээх дургүй гэнэ/ Тэгээд сүнс нь чамаас салахгүй учраас зааж өгсөн мөнгөнөөс багахан хэсгийг аваад ихэнхийг нь ар гэрийнхэнд нь мэдэгдэлгүйгээр авсанд нь хийж өгч бай гэж зөвлөжээ. Түүнээс хойш Шарав ердөө ч оршуулганд явахдаа мөнгө зоос авч явахаа болив. 

Талийгаач нэгэнт үхэхийнхээ өмнө гарах зардлаа үлдээчихсэн байдаг учраас буяны өглөгт ирсэн мөнгө цаас нь гай тарина гэж байхгүй нь тодорхой. Нэгэн удаа Усны гудамжинд амьдарч байсан «салга» гэдэг хочтой Билэгт гэдэг ойгүй баян хужаа өнгөрчээ. Үхэхдээ Шарав, түүний эцэг хоёрын аль нэгнээр нь ясаа бариулна гээд гэрээслэчихсэн учраас оршуулахаар очжээ. Эхнэр, хүүхэд нь ихэд уурласан янзтай байх юм гэнэ. Учрыг нь лавлаад байсан чинь Билэгт дааяа сохор зоос ч үлдээлгүй талийгаач болсон нь тодорхой болов. Тэгэхлээр нь эхнэр, хүүхдийг нь өрөвдөөд «Би мөнгийг нь олж өгье. Харин миний үгэнд л ороорой. Надад юу ч хэрэггүй» гэж хэлтэл цаадуул нь ихэд баяртай болоод ирэх нь тэр. Нэг зоосон мөнгө гуйж аваад австай өрөөнд ганцаараа ороод л гурав тогшоод Билэгт дааяагийн сүнсийг дуудав. 

Гэнэтхэн л «Миний мөнгө» гэсээр сүнс нь хүрээд ирэв. Шарав ч яахав «Таны мөнгийг би авсанд чинь хийгээд өгье. Харин багахан хэсгийг нь эхнэр, хүүхдэд чинь үлдээе» гэтэл авс нь хяхтнаад мөнөөхөн тунарсан цайвар өнгөтэй байсан сүнс нь сүрэг зөгий шиг л бөөн хар юм болж хувиран өрөөн дотор эргэлдэж эхлэхэд нь сүнс өөрийг нь яаж ч чадахгүйг гадарлаад «Тэгвэл болъё доо» гээд хэлчихтэл удалгүй буцан хэвэндээ орон «Надад 80 мянган янчаан байсан. 10 мянгыг нь л эхнэр, хүүхдэд өг. Чи өөрөө 10 мянгыг аваад 60ыг нь авсанд хий» гэж гуйжээ. Шарав ч өөрөө мөнгө авах хүсэлгүйгээ хэлээд мөнгөө хаана нуусныг нь асуухад өөрийнхөө унтдаг байсан ханзныхаа арын ханыг цөмөл гэж заасан аж. 

Ингээд хүүхдүүдийг нь дуудан сүнсний хэлснийг дуулгаад ханыг цөмөлтөл муутуу цаасанд боосон бөөн мөнгө гарч ирэх нь тэр. Харин хүүхдүүд нь түүний үгэнд оролгүй авч авс руу аравхан мянган төгрөг хийгээд 70 мянгыг нь халаасалж орхижээ. Байдал бишиднэ гэдгийг гадарласан Шарав ч тэр дороо оршуулгын ажлыг нь дуусгалгүй гэр рүүгээ зугтаажээ. 
Тэгээд үхлүүт хэвтэж байсан эцэгтээ дахиж үхсэн хүний яс барихгүй гэдгээ хэлсэн аж. Билэгт хужаагийн хүүхдүүдийн хувь заяа хэрхэх талаар чих тавьж байтал гуравхан хоногийн дараа үлдсэн хүмүүс нь бүгдээрээ байшиндаа угаартаж үхсэн тухай сонсогдох нь тэр. 

Түүнээс хойш Шарав ийм ажил ер хийгээгүй бөгөөд 2002 он хүртэл Сэлэнгэд суурьшин ногоо тарьж байгаад нийслэлд орж ирсэн гэнэ. 
Одоо Шарав гуай дээр эндхийн хятад иргэд ирж мэргэ төлөг хийлгэдэг. Би түүнээс О.Сэрээнэн гуай сүнс дуудаж байгаа нь хэр үнэн болохыг сүүлд нь асууж амжсан юм. 
Тэрбээр хэлэхдээ «Уул нь сүнс нь ирдэг юм шиг байна лээ. Даанч харьцаж, ярилцаж чаддаггүй юм шиг санагдсан. Гэхдээ надаас өөр аргатай байсан» гэж хариулсан нь О.Сэрээнэнг ямар ч байсан оргүй зүйл хийдэггүйг нь нотлосон юм шиг санагдсан билээ. 
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын үйл ажиллагаанд та сэтгэл хангалуун байна уу?
  • Тийм
  • Дунд зэрэг
  • Явцгүй байна