Хайрцаг (Өгүүллэг)
2018 оны 10 сарын 20
МОЭ-ээс жил бүр уламжлал болгон зохион явуулж буй Дэлхийн сонгодог өгүүллэгийн орчуулгын уралдаанд ирүүлсэн шилдэг бүтээлүүдээс манай сайт уншигчдадаа цувралаар хүргэж байна.
Сүнс сүлд, илбэ шидэнд итгэдэггүй нэгэн оюутан залуу байжээ. Утгагүй юм, би хэзээ ч тийм зүйлтэй учирч байсангүй, тэгэхээр байхгүй л гэсэн үг гэж тэр хэлнэ. Энэ ч дээ хачин шалтаг л даа, гэхдээ түүний буруу байсныг та бид удахгүй мэдэх болно.

Одоо тэрбээр Пинкстэр хэмээх жигтэй нэгэн гудамжинд амьдардаг юм. Жигтэй гэдгийн учир нь гудамжны нэг талын байшингууд өнгөлөг сайхан харин эсрэг талынх нь хуучирч муудсан, бохир ажээ. Тэнд ч мундахгүй олон хүн амьдардаг байлаа. Тэдний нэг болох нас бага нэгэн хөвгүүн өдөржин орондоо ханиалгасаар өнжинө. Тэрбээр оюутан залуу руу гараа даллан мэндэлсэн удаатай, харин залуу түүнд хариу ер өгч байсангүй. 

Оюутан залуу цаг үргэлж уншдаг байв. Харин үдэш хэрд цонх руу очин гаансандаа тамхи нэрсэн шиг эсрэг талын хүн чихцэлдсэн бүгчим өрөөнүүдийг харан элдвийг эргэцүүлэн зогсдог байлаа. Ихэнхдээ сэтгэлд таатай, сайхан зүйл бодно. Хааяа таагүй ч юм бодогдоно. Энэ үедээ тэрбээр гаансаа дахин нэрж хөх утаагаар өнөөх бодлоо үлдэн хөөдөгсөн.

Нэгэн орой оюутан залуу гэртээ ороод ширээн дээр цагаан хэрээс тэмдэгтэй урт хар хайрцаг олж харав. Жигтэй юм гэж тэр өгүүлээд таглааг нь сөхтөл зурвас байх нь тэр. Тэнд ийнхүү бичсэн байлаа.
“Эрхэм Оюутан минь,
Шөнө дундын 24:30-д танайд би нэг зочинтой ирнэ. Чи ер айх хэрэггүй. Энэ хайрцаг чамд таалагдав уу?
Гүнээ хүндэтгэсэн: Таатай бодол” 
Таатай бодол, хачин юм даа хэмээн тэрхүү нэрийг давтан хэлээд тэрбээр доод давхрын залууг дуудан ийнхүү асуулаа. 

- Миний өрөөнд хэн нэгэн орсон юм уу?
- Хэн ч ороогүй, эрхэм ээ. 
- Чи “Таатай бодол” гэдэг нэртэй хүн таних уу?
- Үгүй ээ, танихгүй, эрхэм ээ. Тийм нэртэй хүнтэй ер таарч байсангүй гэлээ. 
Энэ нь ч үнэн л дээ.
- Тэгэхээр энэ хайрцаг яаж яваад ширээн дээр байж байдаг билээ? хэмээн оюутан залуу гайхширав. Өнөөх залуу хайрцгийг аваад дотор гадаргүй эргүүлж тойруулж харлаа. Дараа нь зурвасыг уншаад, 
- Би яваад доод давхрын цонхны хаалтыг хаачихъя, урд хаалгаа ч цоожлоодхоё. Над руу хэн нэгэн ирье гээгүй нь юутай зол вэ?
Оюутан залуу түүнийг шоолон инээж, 
- За тэг дээ, сүрхий залуу минь! гэж түүнд хандан хэлээд, “Энэ бүгд шал утгагүй хэрэг, тэнэг юм” гэсээр гэрийн шаахайгаа углаж аваад судалгааны номоо уншиж гарчээ. Шөнө дундын арванхоёр цаг болох үед тэрбээр босож цонхоо дээшлүүлээд гадагш шагайн харжээ. Гудманд үзэгдэх хүн амьтангүй. Эсрэг талын байшингууд сарны гэрэлд цайран үзэгдэж, шөнийн тэнгэрт түм түмэн одод анивалзаж байлаа. 

Ямар сайхан шөнө вэ! хэмээн оюутан аяар дуу алдаад, ингэхэд би энэ талаар хэр мэддэгсэн билээ. Яаж энэ бүгдийг хараад байна? Бусдаас дээр болоод тэр үү? Үгүй ээ. Аа, гэхдээ надад цаг байна. Бусад хүмүүс өдөржин борви бохис хийлгүй ажиллан, орой болоход толгойгоо ч өргөх тэнхэлгүй болж Бурханы энэ сайхан тэнгэрийг ч харж чаддаггүй билээ. Хорвоо ч шударга бус юм даа.
Цагийн зүү 24 цаг 30 хормыг заана. Хонхны цохилт дээврийн зүгээс нилээн нүргэн сонсогдов. Харин өнөөх оюутан залуу огт анзаарсан шинжгүй бодолдоо дарагдсаар, хүмүүс дэлхийг сайн сайхан болгоно гэж хүсэж төлөвлөдөг. Гэтэл болсон бүтсэн юм алга. Надад хэрэглээд үлдсэн хэдэн цаас бий л дээ. Тэрийгээ гудамжны эсрэг талын айлд өгөхсөн. Тэгвэл гадаах байдал бага ч атугай дээрдэнэ дээ. Тэгээд манай хөрш цаашлаад бүхий л гудмаараа хөдлөөд эхлэвэл ч Пинкстэр гудамж сайхан болно доо. Дэлхийн хотуудын бүх гудамж, хороолол ч ингээд өөрчлөгдчихвөл энэ дэлхий сайжрах ч юм бил үү? Хүн бүр хаа нэгтээ бага зүйлээс л эхлэмээр байна. 
- Тун сайн гэж түүний хойно хэн нэгэн хэлэх сонсдов. 

Залуу эргэн сандал дээр нь суух нэгнийг олж харлаа. Гэнэтийн гийчний үс буурал хэр нь зүс царай нь залуу, огт үрчлээгүй авай. Толгойдоо жижгэвтэр, дугуй малгай духдуулсан байлаа.
- За та чинь хэнсэн билээ? хэмээн залууг асуутал,
- Би бодол байна, ер нь бол сайн сайхан талдаа, өөр олон төрөл надад бий, гэхдээ тэд энд хангалттай удсан хэмээн хариулжээ.
- Чи харин энд хэр удав? гэж залуу асуув. Өнөөх эр, 
- Хэдхэн хором. Эхлээд би чиний толгойд байсан. Харин одоо энд сууж байна.
- Би чамайг дуудаад байсан хэрэг үү? Чи ингэхэд яаж ирсэн юм бэ? гэж оюутан залуу ууртай нь аргагүй асуулаа. 
- Би ирдэг, би явдаг. Ийм л байна, яалтай билээ. 

- Тэгвэл би явах хэрэгтэй болох нь ээ? Энэ миний гэр, тайван ганцаараа амьдардаг газар минь.
- Энд чинь л би байх дуртай даа. Аан, гэхдээ арван таван хором, бодлууд бид ер үүнээс илүү уддаггүй юм. Та энд их сайхан амьдардаг. Харин гадаа нэг л тийм, юу ч гэмээр юм бэ дээ? хэмээн өнөөх гийчин асуух өгүүлэхийн завсар дуугарчээ.
- Чи хэл л дээ! хэмээн залуу хашгираад, 
- Надад ер таалагддаггүй, тэгээд ч би ид шид, сүнс сүлдэд итгэдэггүй хэмээн залуу хашгирав. Өнөөх гийчин,
- Чи надад итгэх л хэрэгтэй дээ, би яг нүдний чинь өмнө сууж байна, тиймээс эргэлзэх явдалгүй.
- Өө тэр ярихгүй, энэ бол ёстой утгагүй тэнэглэл. Би ганцаараа, тайван баймаар байна.
- Харагдаж буйгаа би өөрөөр яаж батлах уу? хэмээн гийчин асуугаад, малгайгаа аван өвдөг дээрээ тавьж их л анхааралтайяа ширтлээ.

- Чиний ард хувцасны хуучин шүүгээ бий. Настай нагац маань өгсөн болохоор би хаячихаж бас чадахгүй олон жил байлгаж байгаа юм. Чи өөрчлөөд өөр юм болгож чадах уу? гэж хэлж дуусав уу үгүй юу,
- Боллоо гэж өнөөх гийчин түүн рүү харсан чигтээ өгүүлэв. Оюутан залуу шүүгээ байгаа зүг рүү хартал их л сонин юм үзэгдлээ. 
Шүүгээ огт өөрчлөгдсөнгүй. Өмнө нь ямар байсан яг л тэр чигээрээ. Гэтэл шүүгээний гадар хэсэг олон хүний гар хүрсээр цуурч, энд тэндээ хонхойсон байсныг залуу гэнэт саналаа. Тэрбээр нагац эгч Аннагаа зогсож байхыг харав. Өнөөх л цэцгэн хээтэй гэрийн хормогчоо зүүчихээд цааш харан зүүн талын шургуулганд орны даавуу эвхэн хийж байлаа. Тэрбээр бага балчир өөрийгөө зогсож буйгаар, мөн зуухны дөлөнд цоройн үсэрч буй нохойн дүрс олж харжээ. Энэ бүхэн нүд ирмэхийн зуур болж өнгөрчээ. Тэрбээр эргэлзэнгүй өнгөөр,
- Юу ч өөрчлөгдсөнгүй дээ, хувцасны шүүгээ хэвээрээ байна гэхэд гийчин толгойгоо сэгсрэн инээмсэглэв. 

- Чи тэрхэн зуурт өөр байсан шүү дээ гэж тэрбээр өгүүлээд, энэ бол нууц. Одоо би явах уу, үлдэх үү? гэв
- Явж үз, би амармаар байна. Би ганцаараа, яг л өмнөх шигээ амьдармаар байна. Одооны амьдрал минь хангалттай сайхан, дандаа ч ийм байгаасай гэж хүсэж байна. Эртний дурсамж надад хэрэггүй. Сая харсан бүгд зүгээр л төсөөлөл. Тиймээс явж үз, гуйж байна.
Өнөөх гийчин хэдийн явчихжээ. Залуу хувцсаа тайлаад орондоо орлоо. Өглөө босоод тэрбээр нэгэн найз руугаа очиж юу болсон талаар өгүүлэв. Тун догь, чи үүнийгээ бич. Хүмүүс унших хэрэгтэй гэж найз нь өгүүлжээ. 

Залуу бичлээ. Хүмүүс түүний бичсэнийг уншаад залуугийн эрдэм номтойг шагшицгааж байлаа. Тэрбээр бичсээр, бичсээр бүтэн ном болов. Түүний номд хорвоо дэлхий эргэдгээрээ эргэнэ, харин хүмүүс өөрөө өөрсдийнхөө төлөө санаа тавих хэрэгтэй хэмээн бичжээ. Нэг гудамжнаа амьдардаг хүмүүс түүгээр бахдан баярлаж, гэрийг нь зорин ирж номонд нь талархлаа илэрхийж, хэзээ нэгэн цагт хэн нэгэн үүнийг хэлэх ёстой байсан юм, одоо цаг нь болж, биеллээ оллоо гэцгээж байлаа.
Нэг л өдөр залуу сургуулиа дүүргэж төгсөлтийн баяраа тэмдэглэв. Гудамжны эсрэг талын байшингийн цонхоор таазнаас дүүжилсэн болор гэрлэн бүрхүүлээс алтан шар гэрэл цацрах нь харагдана. Гэхдээ цонх нь хаалттай, хөшгийг нь татсан байв. Хаалганы өмнө түрдэг тэрэг, түүн дээр нэгэн жижиг хар хайрцаг хэвтэнэ. Хайрцаг дээр цагаанаар хэрээс тэмдэг тавьжээ. Нэгэн эмэгтэй хажууд нь зогсоод өнөөх хайрцгийг налан уйлах нь харагдав.
- Чи юу хараа вэ? Тэнд ямар нэг зүйл байна уу? хэмээн залуугийн найзууд асуулаа. Харин оюутан залуу харцаа бууруулж юу ч дуугарсангүй.

Годфрид Боманс (1913-1971)
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Орчуулсан Ч.Мандахнар
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын үйл ажиллагаанд та сэтгэл хангалуун байна уу?
  • Тийм
  • Дунд зэрэг
  • Явцгүй байна