”Зараа” буюу хий дэмий үймээний тухай түүх (өгүүллэг)
2018 оны 11 сарын 24
МОЭ-ээс жил бүр уламжлал болгон зохион явуулж буй Дэлхийн сонгодог өгүүллэгийн орчуулгын уралдаанд ирүүлсэн шилдэг бүтээлүүдээс манай сайт уншигчдадаа цувралаар хүргэж байна.
Аав дөчин настай, Славик аравтай, зараа нь түүнээс бага настай байлаа. Славик зараагаа малгайндаа хийгээд сонин харангаа буйдан дээр хэвтэж буй аав дээрээ баярласандаа амьсгаадан гүйж ирээд хашхирав:
- Аав аа, хар даа!
Аав нь сониноо цаашлуулснаа зарааг харав. Зараа шантгар хамартай, эгдүүтэй аж. Үүнээс гадна аав нь хүүгээ амьтанд хайртайг нь сайшаан магтжээ. Бас аав өөрөө ч амьтанд хайртай байв. 
- Сайн зараа! Эгдүүтэй амьтан бэ. Хаанаас авсан юм бэ?
- Надад айлын хүү өгсөн юм, хэмээн Славик хэлэв. 
- Тэгэхээр бэлэглэсэн байх нь ээ? хэмээн аав нь лавшруулан асуужээ. 
- Үгүй ээ, бид солилцоо хийсэн. Тэр надад зараагаа, харин би түүнд тасалбараа өгсөн гэж Славик хариулжээ. 
- Ямар тасалбар билээ?
- Сугалааны гэж хэлэнгээ Славик зараагаа шалан дээр тавилаа. –Аав аа, түүнд сүү өгөх хэрэгтэй байна...
- Сүүгээ азнаж бай! гэж аав нь хатуухан хэлснээ, - “Чи сугалааны тасалбар хаанаас авсан юм бэ?” гэв. 
- Би худалдаж авсан юм аа гэж Славик хэлжээ. 

- Хэнээс?
- Гадаа байдаг ахаас... Тэр тийм тасалбар олныг зарсан. Нэг бүрийг нь 30 копейкээр... Өө, аав аа, зараа буйдан доогуур орчихлоо... 
- Зараагаа байзнаж бай! гэж аав нь уурсангуй хэлснээ Славикийг дэргэдээ суулгав. – Чи тэр хүүд яаж сугалааны тасалбараа өгөв өө? ...Тэр тасалбараар чинь гэнэт ямар нэгэн юм хожчихсон бол яана?
- Хожсоон хэмээн Славик хүү зараагаа зогсоо зайгүй ажиглангаа өгүүлжээ. 
- Өөрөөр хэлбэл, нөгөө юу, хожсон гэсэн үг үү? хэмээн аав нь асуутал, хамар дээр нь хөлс бурзайж эхлэв. – Юу хожсон юм бэ?
- Хөргөгч! хэмээн Славик хүү хэлээд инээмсэглэжээ. 
- Юу гэнэ ээ?! Хөргөгч өө?! Аав нь яагаад ч юм салганаж байлаа. –Юугаа донгосоод байгаа юм бэ?... Чи үүнийг хаанаас мэдсэн юм бэ?!

- Юу хаанаас гэж? хэмээн Славик хүү гомдоллов. – Би сонин дээрээс шалгасан юм... Тэнд эхний гурван тоо нь давхцаж байна лээ... Бас үлдсэн хэсэг нь ч... Цуврал нь ч!... Би аль хэдийн шалгаж чаддаг болсон шүү дээ, аав аа. Би том болсон!
- Том болсоон?! Аав нь буйдан дороос гарч ирсэн зарааг айсандаа бөөрөнхий болтол нь исгэрэн хашхирчээ. – Том болсон гэнэ ээ?!... Хөргөгчийг зараагаар сольчихоод уу?
- Гэхдээ би бодохдоо... хэмээн Славик айсан янзтай хэлжээ. – Би бодохдоо манайд хөргөгч байгаа, харин зараа байхгүй...
- Дуугаа тат! гэж аав нь хашхирснаа буйдан дээрээсээ огло харайн босчээ. – Хэн бэ? Тэр хүү хэн бэ? Тэр хаана байна?
- Тэр хажуугийн байшинд амьдардаг гэж Славик хүү хэлснээ уйлчихав. – Түүнийг Сеня гэдэг... 
- Явъя! гэж аав нь дахин хашхирснаа зарааг нүцгэн гараараа шүүрэн авчээ. – Хурдан явъя!
- Явахгүй ээ. Би хөргөгч авмааргүй байна, зараа авмаар байна гэж Славик хүү эхэр татан уйлжээ. 
- Тэнэг минь, явах л болно доо хэмээн аав нь хяхтнаснаа, - Тасалбараа эргүүлж авмагцаа би чамд зуу зуун зараа авч өгөмз... 
- Үгүй ээ... Авахуулахгүй... Сенька солихыг хүсээгүй, би арай гэж түүнийг үгэндээ оруулсан юм гэж Славик хүү орилжээ. 
- Бас овоо сэтгэдэг юм гээч! хэмээн аав нь ёжтой нь аргагүй хэлснээ, - За алив, хурдал! гэжээ. 

Сеня гэж найм орчим насны жаалхүү байлаа. Тэрбээр хашааны дэргэд зогсчихоод нэг гартаа Славикийг, нөгөө гартаа зараа тэвэрсэн ууртай аавыг айсан янзтай харж байлаа. 
- Хаана байна? Хаана байна, тэр тасалбар? гэж аав нь Сеня руу чиглэснээ – Гэмт хэрэгтэн минь, энэ өргөстэй амьтнаа аваад тасалбар өгөөд аль!
- Надад тасалбар байхгүй! гэж Сеня хүү хэлээд дагжин чичрэв. 
- Хаана байна тэгээд?! Чи түүнийг яасан, муу хүүлэгч минь? Зарчихсан уу? гэж аав хашхирчээ. 
- Би түүгээр тагтаа хийчихсэн хэмээн Сеня хүү шивнэн хэлснээ гиншин уйлчихав. Аав ч аль болох тайван байхыг хичээснээ:
- Бүү уйл! Бүү уйл, хүү минь...Тэгэхээр чи түүгээр тагтаа хийсэн юм байна. Тэр тагтаа нь хаана байна вэ?... Яг хаана байна вэ? гэв. Сеня:
- Мөгөн дээр (Байшингийн дээвэр дор төвийлгөн хийсэн хөвөө. Орч).
- Аль мөг?
- Тэр тэнд! хэмээн Сеня хоёрдугаар давхрын мөгийг заав. 
Эцэг нь хүрмээ тайлаад ус зайлуулах хоолойгоор авирч эхэллээ. Хүүхдүүд түүнийг дороос нь хөгжөөнтэй нь аргагүй харж байв. Тэр хоёр удаа гулсаж унасан ч ямартай ч мөг хүртэл авч, усанд жаахан норсон шар өнгийн бяцхан цаасан тагтааг авчээ. 
Ингээд газарт бууж, байдгаараа амьсгаадсанаа тагтааг задалж үзтэл, хоёр жилийн өмнөх тасалбар байх нь тэр. Аав ч 

Славикаас:
- Чи үүнийг хэзээ худалдаж авсан юм бэ? гэж асуув. 
Славик хүү:
- Аль хоёрдугаар ангид байхдаа гэж хариулжээ. 
- Тэгвэл хэзээ шалгасан юм?
- Өчигдөр.
- Тэгвэл энэ чинь тэр сугалаа биш байна аа... хэмээн аав нь ядарч цуцсан байдалтай хэлэв. 
- Юу гэсэн үг вэ? Бүх цифр нь таарч байсан шүү дээ... гэж Славик ч хариулжээ. 

Аав нь дуугүйхэн холдоод бяцхан вандан сандал дээр суув. Түүний зүрх түг түг цохилж, нүднийх нь өмнө улбар шар тойргууд хөвнө... Тэр хүндхэн гэгч нь толгойгоо бөгтийлгөжээ. Энэ үед Славик аав дээрээ дөхөж ирээд:
- Аав аа. Та битгий сэтгэлээр уна! Сенька надад яасан ч байсан зараагаа өгнө гэсэн... гэжээ. 
- Баярлалаа! Баярлалаа, Сеня… 
Тэрбээр босоод, гэр рүүгээ чиглэн алхлаа. Гэнэт түүнд асар их гуниг төрөв. Яагаад гэвэл хөргөгчийг зараагаар сольдог дэврүүн сэтгэлтэй аз жаргалтай мөч нь хэзээ ч эргэж ирэхгүйг тэр сая л нэг ухаарчээ.
Григорий Горин (1940-2000)
Эх сурвалж www.wikimon.mn
Орчуулсан Э.Мөнхзаяа
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрын үйл ажиллагаанд та сэтгэл хангалуун байна уу?
  • Тийм
  • Дунд зэрэг
  • Явцгүй байна