Модыг мэргэжлийн бус хүмүүс ургах нөхцөлгүй болтол нь тайрч байна
2019 оны 4 сарын 18
-МОДНЫ МӨЧИР, САЛААГ ТАЙРСНЫХАА ДАРАА УУРШИЛТААС ХАМГААЛАХ АЖЛЫГ ХИЙХГҮЙ БАЙНА-

Энэ хавар хуурайшилт ихтэй байгаа ч аль хэдийнэ байгаль, дэлхий өнгөө засч нялх ногоо соёолж эхэлжээ. Урин цагтаа уралдан нийслэл хотод ч гэсэн байгуулалтын ажил эд ундарч байна. Үүний хажуугаар “шар, ногоон хантаазтан”-гууд нийслэлийн нийтийн эзэмшлийн талбайд ургасан улиас моддыг хэлбэржүүлж байна гээд мөчир салаа бүрийг нь цахилгаан хөрөө тачигнуулан хайр гамгүй тайрч буй дүр зураг үзэгдэх боллоо. Үнэн чанартаа тэд хотын ногоон байгууламжийг арчилж, өнгийг нь засахаар ажиллаж буй нь тэр. Нийслэлийн гудамжаар явж үзлээ. Тайрсан мод олон байна. Ажиглаад харвал ихэнхийг нь угт нь хүртэл юу ч үгүй хашааны шон шиг тайрчихсан байхыг нь хараад "Ахиад ургах болов уу" гэсэн бодол өөрийн эрхгүй төрж байв. Зарим нь тайрсан биш хугалчихсан юм шиг үзүүртэй ёзоор үлдээсэн харагдав. МУИС-ын хоёрдугаар байрны гаднах моддыг засч янзлаж буй хоёр хүн бүдүүн мөчрийг нь хөрөөдөж, нарийхан хэсгийг нь тас няс хийтэл хугалж доош шиднэ. Хэдхэн минутын дотор гоёлоо гэсэн модод уяаны шонгийн мод шиг нүцгэрч үлдэнэ.

Бидний төдийлөн ач холбогдол өгдөггүй нийслэлийн ногоон байгууламж, замын хажуу талаар ургасан улиас зэрэг модод тулгамдсан асуудал болсон утаа, униар, шороо тоосыг багасгахад хамгийн чухал үүрэгтэй. Гэтэл сүүлийн 3-5 жилийн хугацаанд ногоон байгууламжийг арчилж байна гээд хайр гамгүй тайрдаг болсон. Хамгийн гол нь энэ ажлыг мэргэжлийн хүн зохих зааврын дагуу хийж байна уу гэдэгт байгаа юм. “Одоо моддын нахиалах цаг болчихоод байна. Энэ үед нь модыг тайрч, таслах ёсгүй. Түүнчлэн уг ажлыг мэргэжлийн бус хүмүүс гүйцэтгэж байгаа харагддаг. Буруу тайрах нь ургалтад сөргөөр нөлөөлөх магад­лалтай” гэж ойн мэргэжилтнүүд өөрсдийн үзэл бодлоо олон нийтийн сүлжээнд илэрхийлсээр буй.

Бид уг асуудлаар ШУА-ийн Газарзүй, геоэкологийн хүрээлэнгээс тодруулахад "Улаанбаатар хотод 1,3 сая хүн амьдарч байна. Эдгээр хүмүүст амьсгалах агаар хэрэгтэй. Ерөнхий агаар мандалыг эс тооцвол нийслэл хотод амьсгалах хүчилтөрөгчийг бий болгож буй ганц зүйл бол гудамжаар ургаж байгаа хэдхэн улиас, бургас, хайлаас л байна. Навчит мод /улиас, хайлаас/ жил бүрийн намар навчаа гөвж хавар нь шинээр дахин цэцэглэдэг учраас шинээр ургаж буй навчны амьсгалах хурд мөнх ногоон нарс, гацууртай харьцуулахад илүү хурдан хүчилтөрөгч ялгаруулдаг. Улиас хэдийгээр цагаан хөвөн гаргадаг ч гэсэн Улаанбаатар хотод экологи, хүнд хэрэгтэй мод. Ер нь навчит моднуудыг хэлбэржүүлэн тайрах ёстой л доо. Тэр тусмаа улиас, бургас, хайлаасыг замбараагүй ургах нөхцөлөөс нь урьдчилан сэргийлж тайрдаг. Гэтэл энэ жил улиас, бургас, хайлааснуудыг хэлбэржүүлэн тайрахдаа нэг наст найлзуур нахиа гарах нөхцөлгүйгээр мөчрийг нь тайрч байна.

Улиас түргэн ургалттай, өндөр ургадаг учраас байшингийн ойр бол цонх халхлаад гэрэл оруулахгүй байна гэдэг ч юм уу, эсвэл хотын гудамжны дизайнд нийцүүлнэ ч гэдэг юм уу тайралт хэлбэржүүлэлт хийдэг. Энэ зөв. Гэхдээ манайхны хувьд тайралтыг мэргэжлийн бус, мэргэшээгүй хүмүүсээр хийлгээд байна. Уг нь тайрахаас өмнө ямар хэлбэртэй байх зургийг нь гаргаад тусгай кран аваачиж нарийн нямбай хийх учиртай.

Гэтэл манайд нэг хайчтай, хөрөөтэй нөхөр гар хүрэх газраа бүгдийг нь хуу тайрчихаж байна. Тэр нь ямар ч хэлбэргүй, тэгээд ч модны биологийн онцлогт ч муу. Тайрсны дараа садовой мазь, эсвэл будаг түрхэж ууршилтаас нь хамгаалах ажлыг ч хийхгүй байна. Зүгээр л тайрах ёстой гээд ойлгочихсон, хавар хэдэн ажилчнаа хөөж гаргаад болчихдог. Мод гэдэг үндсэн гол иш, титэмтэй байдаг. Тиймээс ишийг нь хоёр метр хэртэй гарч байхаар сайхан цэвэрлээд харин хажуугаар нь шар хуайс ч юм уу намхан бутлаг мод тарьж болдог" гэв

Эх сурвалж: Medee.mn

Эх сурвалж www.wikimon.mn
М.АМАРЖАРГАЛ
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...
Санал асуулга
Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулахыг та зөв гэж бодож байна уу?
  • Тийм
  • Үгүй
  • Мэдэхгүй